Błędy w wykazie towaru z kradzieży w sklepie. Sąd Najwyższy uchylił wyrok

B. N. został oskarżony o to, że w dniu 29 listopada 2025 r. w P., ul. […] na

terenie sklepu B. dokonał zaboru w celu przywłaszczenia produktów spożywczych,

I KK 317/26

2

kosmetyków oraz środków czystości o łącznej wartości 829,99 zł na szkodę sklepu

B. należącego do J. S.A., co stanowi wypadek mniejszej wagi, tj. o przestępstwo z

art. 278 § 3 k.k.

Sąd Rejonowy Poznań - Grunwald i Jeżyce w Poznaniu w dniu 6 lutego 2026

r., sygn. akt III K 1133/25, wydał wyrok, na mocy którego:

1. oskarżonego B. N. uznał za winnego przestępstwa z art. 278 § 3 k.k.

popełnionego w sposób opisany powyżej i za to na podstawie art. 278 § 3 k.k.

wymierzył mu karę 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności,

2. na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. i art. 70 § 1 k.k. wykonanie kary

pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres 1 (jednego) roku,

3. na podstawie art. 72 § 1 k.k. zobowiązał oskarżonego do informowania

sądu o przebiegu okresu próby co 3 (trzy) miesięce,

4. na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego obowiązek

naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz J. S.A. kwoty 829,99 (ośmiuset

dwudziestu dziewięciu 99/100) złotych,

5. na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. zwolnił oskarżonego od obowiązku

zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych.

Wskazany wyrok został zaskarżony, w części co do środka kompensacyjnego,

na korzyść oskarżonego B. N. apelacją prokuratora, w której podniesiono zarzut

błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ

na treść orzeczenia, polegającego na przyjęciu, iż szkoda, jaką wyrządził oskarżony

sklepowi B. należącemu do J. S.A. wyniosła 829,99 zł i wymierzenie obowiązku

naprawienia jej w tej wysokości, podczas gdy z materiału zgromadzonego w sprawie

wynika, iż część towarów przywłaszczonych przez B. N., o wartości 436 zł, ponownie

trafiła do sprzedaży, co oznacza, że faktyczna szkoda, jaką poniósł pokrzywdzony,

to równowartość towaru, który uległ obowiązkowej utylizacji z uwagi na przerwanie

tzw. ciągu chłodniczego, tj. 393,99 zł. Podnosząc powyższy zarzut skarżący domagał

się zmiany zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie wobec B. N. na podstawie art.

46 § 1 k.k. obowiązku naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz J. S.A. kwoty

393,99 zł.

Sąd Okręgowy w Poznaniu wyrokiem z dnia 7 lipca 2026 r., sygn. akt XVII Ka

335/26, na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora:

1. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że w jego pkt 4 zobowiązał

oskarżonego do naprawienia szkody poprzez zapłacenie na rzecz

I KK 317/26

3

wskazanego pokrzywdzonego kwoty 393,99 (trzysta dziewięćdziesiąt trzy

99/100) zł,

2. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy,

3. zwolnił oskarżonego od zwrotu Skarbowi Państwa kosztów sądowych

za postępowanie odwoławcze, w tym od uiszczenia opłaty za drugą instancję.

Kasację od tego orzeczenia wniósł Prokurator Generalny zaskarżając wyrok

w całości na korzyść B. N. zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść

orzeczenia;

- naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 433 § 1 i 2 k.p.k. w

zw. z art. 440 k.p.k., polegające na przeprowadzeniu przez Sąd Okręgowy w

Poznaniu wadliwej kontroli odwoławczej, z zaniechaniem rzetelnej oceny

podniesionego w apelacji prokuratora zarzutu, a także rozpoznania środka

zaskarżenia poza granicami tegoż zarzutu, skutkiem czego było jedynie dokonane z

obrazą art. 46 § 1 k.k. obniżenie wysokości zobowiązania oskarżonego do

naprawienia szkody do kwoty 393,99 zł, podczas gdy wartość szkody będąca sumą

skradzionych artykułów, które nie nadawały się do dalszej sprzedaży, prawidłowo

obliczona wynosiła 361,07 zł, a nadto

- utrzymanie w mocy w pozostałym zakresie rażąco niesprawiedliwego wyroku Sądu

Rejonowego Poznań - Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, wydanego z rażącym

naruszeniem prawa procesowego i materialnego, tj. art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k. i art.

366 § 1 k.p.k., polegającym na zaniechaniu dokonania należytej oceny materiału

dowodowego i w konsekwencji ustaleń odnośnie wartości zabranego w celu

przywłaszczenia mienia, mających istotne znaczenie dla odpowiedzialności

oskarżonego, co doprowadziło do wadliwego uznania B. N. za winnego przestępstwa

stypizowanego w art. 278 § 3 k.k. - mimo, iż przypisany mu czyn polegający na

kradzieży mienia przy prawidłowo ustalonej wartości w kwocie 797,06 złotych

stanowił wykroczenie określone w art. 119 § 1 k.w.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarzący wniósł o uchylenie wyroku w

całości i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Poznaniu do ponownego

rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja Prokuratora Generalnego okazała się zasadna w stopniu oczywistym

uzasadniającym jej oddalenie na posiedzeniu, bez udziału stron, w trybie art. 535 §

3 k.p.k.

I KK 317/26

4

Zgodnie z art. 433 § 1 i 2 k.p.k. Sąd odwoławczy rozpoznaje sprawę w

granicach zaskarżenia, a jeżeli w środku odwoławczym zostały wskazane zarzuty

stawiane rozstrzygnięciu - również w granicach podniesionych zarzutów,

uwzględniając treść art. 447 § 1-3 k.p.k., a w zakresie szerszym w wypadkach

wskazanych w art. 435 k.p.k., art. 439 § 1 k.p.k., art. 440 k.p.k. i art. 455 k.p.k. Sąd

odwoławczy jest obowiązany rozważyć wszystkie wnioski i zarzuty wskazane w

środku odwoławczym, chyba że ustawa stanowi inaczej. O naruszeniu art. 440 k.p.k.

przez sąd odwoławczy można twierdzić jedynie wówczas, gdy sąd ten zignorował lub

nie zauważył oczywistych i bezspornych uchybień popełnionych przez sąd niższej

instancji, które mogły naruszyć zasadę sprawiedliwej represji, prowadząc do rażącej

niesprawiedliwości orzeczenia tego sądu (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z

dnia 20 listopada 2024 r., III KK 508/24 oraz z dnia 10 lipca 2025 r., III KK 194/25).

Słusznie podnosi Prokurator Generalny w kasacji, że Sąd Okręgowy,

rozpoznając apelację prokuratora wywiedzioną od wyroku w części dotyczącej

orzeczenia o środku kompensacyjnym, zaniechał weryfikacji wyliczeń wartości

szkody wskazywanej przez pracownika pokrzywdzonego sklepu i w konsekwencji nie

dostrzegł, że Sąd Rejonowy, w ślad za aktem oskarżenia, błędnie przyjął wartość

zabranego mienia w kwocie 829,99 zł i po rozpoznaniu sprawy wadliwie uznał

oskarżonego B. N. za winnego zarzuconego aktem oskarżenia czynu, wymierzając

mu karę za przestępstwo z art. 278 § 3 k.k.

Zgodzić się należy ze skarżącym, że rzetelna weryfikacja wyliczeń odnośnie

do wysokości szkody i wartości zabranych w celu przywłaszczenia artykułów miała

niebagatelne znaczenie dla ustalenia charakteru odpowiedzialności oskarżonego,

bowiem czyn z art. 278 § 3 k.k. jest tzw. czynem przepołowionym, tzn. w zależności

od wartości przedmiotu przestępstwa stanowi on przestępstwo z art. 278 § 3 k.k.,

albo wykroczenie z art. 119 § 1 k.w.

Przepis art. 119 § 1 Kodeksu wykroczeń stanowi bowiem, że kto kradnie lub

przywłaszcza sobie cudzą rzecz ruchomą, jeżeli jej wartość nie przekracza 800

złotych, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.

W dacie popełnienia czynu przez B. N. jak i w dacie orzekania obowiązywał

art. 119 § 1 k.w. w obecnym brzmieniu, obowiązującym od dnia 1 października 2023

r., nadanym ustawą z dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz

niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r. poz. 2600 ze zm.) wyznaczającym kwotowo

granicę pomiędzy przestępstwem a wykroczeniem na 800 zł.

I KK 317/26

5

Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wskazuje, że

wartość skradzionego przez oskarżonego mienia wynosi łącznie 797,06 zł. W

pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji nie podał wprawdzie,

na podstawie których konkretnie dowodów została ustalona kwota skradzionego

mienia, to jednak lektura akt prowadzi do wniosku, że została ona ustalona w oparciu

o zeznania świadka Z. K. (k. 6-8) oraz dokumentu zawierającego wykaz

skradzionego mienia (k. 10). Dokładna analiza wskazanych dokumentów i zawartych

w nich wyliczeń wskazuje, że popełniono w nich następujące błędy rachunkowe:

1. wyliczając wartość pozycji „Zupa 450 g - 6,89 zł x 2 szt. - łącznie 12,28

zł” popełniono błąd, gdyż 6,89 zł x 2 szt. = 13,78 zł,

2. wyliczając wartość pozycji „pierogi z serem - 7,29 zł x 2 szt. - łącznie

14,68 zł” popełniono błąd, gdyż 7,29 zł x 2 szt. = 14,58 zł,

3. wyliczając sumę skradzionych artykułów, które nie nadawały się do

dalszej sprzedaży popełniono błąd, gdyż zsumowanie prawidłowych kwot

wynosi 361,07 zł, a nie jak wskazano 393,99 zł (k. 7),

4. wyliczając kwotę skradzionego towaru, który trafił do ponownej

sprzedaży (k. 7-7v.) popełniono błąd, gdyż zsumowanie prawidłowych kwot

wynosi 435,99 zł, a nie jak wskazano 436 zł.

Reasumując, wartość skradzionego towaru wynosi 361,07 zł + 435,99 zł =

797,06 zł.

Oznacza to, że czyn ten, w związku z treścią wskazanych przepisów prawa

materialnego, winien być kwalifikowany jako wykroczenie, a nie jako przestępstwo.

Nie ulega wątpliwości, że Sąd I instancji zaniechał prawidłowego wykonania

wskazanych obowiązków i nie sprawdził prawidłowości wyliczeń wartości zabranych

artykułów przedstawionych przez pracownika sklepu. W rezultacie zaniechania

należytej krytycznej oceny materiału dowodowego Sąd skazał oskarżonego za

przestępstwo kradzieży z art. 278 § 3 k.k., w sytuacji gdy jego czyn, z uwagi na

wartość zabranych artykułów, stanowi wykroczenie z art. 119 § 1 k.w.

Podobnie rzetelne rozpoznanie zarzutu apelacji prokuratora wymagało od

Sądu odwoławczego weryfikacji prawidłowości wyliczeń przyjętych za podstawę

faktyczną rozstrzygnięcia o obowiązku naprawienia szkody, a weryfikacja ta

doprowadziłaby do ujawnienia wadliwości wyliczenia wartości zabranego mienia,

która to wartość rzutowała nie tylko na wysokość możliwego do orzeczenia

I KK 317/26

6

obowiązku naprawienia szkody, ale wprost na charakter odpowiedzialności karnej

oskarżonego B. N..

Wskazane w kasacji uchybienie miało oczywisty wpływ na treść wyroku. W

konsekwencji doprowadziło do orzeczenia przez Sąd Okręgowy w Poznaniu, z

obrazą art. 46 § 1 k.k. obowiązku naprawienia szkody w zawyżonej kwocie 393,99

zł, podczas gdy faktyczna szkoda wyniosła 361,07 zł., ale przede wszystkim do

utrzymania w mocy rażąco niesprawiedliwego wyroku skazującego B. N. za

przestępstwo z art. 278 § 3 k.k. - w sytuacji, gdy czyn przypisany oskarżonemu

stanowił wykroczenie z art. 119 § 1 k.k., w związku z czym wyrok ten, jako wydany z

rażącym naruszeniem prawa podlegał zgodnie z art. 440 k.p.k. zmianie na korzyść

oskarżonego.

Podsumowując uznać należy, że Sąd Okręgowy dopuścił się uchybienia

wskazanego w kasacji Prokuratora Generalnego, w sposób rażący naruszając

przepisy prawa procesowego i materialnego, które niewątpliwie miały wpływ na

końcowe rozstrzygnięcie sprawy.

Z uwagi na powyższe, wyrok Sądu Okręgowego należało uchylić i przekazać

sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

Rozpoznając sprawę w zakresie, w którym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony

wyrok, Sąd Okręgowy w Poznaniu będzie musiał baczyć (art. 518 k.p.k. w zw. z art.

442 § 3 zd. pierwsze k.p.k.), by dokonując ponownej oceny dowodów mieć w polu

widzenia wszystkie zgromadzone w sprawie dowody we wzajemnej korelacji, w

szczególności zaś dokonać ponownej oceny treści dokumentów zawierających

wykaz skradzionego mienia.

[J.J.]

[r.g.]

Jacek Błaszczyk

Marek Pietruszyński

Kazimierz Klugiewicz