Ugodzenie nożem w łóżku. SN oddalił kasację od kary podwyższonej do 8 lat

Wyrokiem Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z dnia 18 lipca 2024 r., sygn.

akt II K 28/24, B.B. został uznany za winnego tego, że w nocy z 28 na 29 maja

2023 r. w G., przy ul. [...], woj. [...], działając w zamiarze bezpośrednim pozbawienia

życia M.M., wykorzystując fakt, że pokrzywdzony zasypiał i leżał na wznak w łóżku

pod kołdrą, wskoczył na łóżko i usiadł na niego okrakiem na wysokości bioder,

utrudniając pokrzywdzonemu w istotny sposób możliwość obrony i ucieczki, a

I KK 318/25

2

następnie przyniesionym do mieszkania nożem ostro zakończonym o długości

całkowitej około 27 cm i długości ostrza około 15 cm. biorąc zamach co najmniej

dwukrotnie zadał w jego kierunku ciosy, czym spowodował uszkodzenie kołdry, pod

którą leżał pokrzywdzony oraz ugodził M.M. w okolice klatki piersiowej oraz w lewą

rękę, co spowodowało u pokrzywdzonego obrażenia ciała w postaci

powierzchownej rany klatki piersiowej zlokalizowanej w okolicy przymostkowej

lewej, rany powierzchni grzbietowej ręki lewej zlokalizowanej w okolicy I kości

śródręcza, rany ciętej powierzchni dłoniowej palca ręki lewej oraz rany ciętej palca

V ręki lewej, co spowodowało naruszenie czynności narządu ciała na okres poniżej

7 dni w rozumieniu art. 157 § 2 k.k., czym bezpośrednio zmierzał do pozbawienia

życia M.M., lecz zamierzonego celu nie osiągnął, z uwagi na podjęcie przez

pokrzywdzonego obrony oraz interwencję M.M., tj. zbrodni z art. 13 § 1 k.k. w zw. z

art. 148 § 1 k.k. i art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k., za

którą – na podstawie art. 14 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k.

w zw. z art. 4 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 60 § 1 k.k. oraz art. 60 § 6 pkt 2 k.k. –

wymierzono oskarżonemu karę 4 lat pozbawienia wolności, zaliczając na jej poczet

okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie.

Od tego wyroku apelację wniósł prokurator, zaskarżając go na niekorzyść

oskarżonego, w części dotyczącej orzeczenia o karze. Podniósł zarzut rażącej

niewspółmierności kary orzeczonej wobec oskarżonego B.B. polegającą na

wymierzeniu oskarżonemu – przy zastosowaniu art. 60 § 1 k.k. oraz art. 60 § 6 pkt

2 k.k. – kary 4 lat pozbawienia wolności, podczas gdy zarówno stopień winy, jak i

społecznej szkodliwości czynu przypisanego oskarżonemu, rodzaj zamiaru z jakim

działał oskarżony, cele zapobiegawcze i wychowawcze, które kara ma osiągnąć w

stosunku do oskarżonego, a także potrzeby przemawiające w zakresie

kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa, powinny prowadzić do

wymierzenia oskarżonemu surowszej kary, która byłaby współmierna do stopnia

winy i społecznej szkodliwości przypisanego mu czynu, a także względów prewencji

generalnej i indywidualnej.

Wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku, poprzez wymierzenie oskarżonemu

kary 8 lat pozbawienia wolności i utrzymanie wyroku w mocy w pozostałym

zakresie.

I KK 318/25

3

Sąd Apelacyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2025 r., sygn. akt II

AKa 2/25, zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że na podstawie art. 14 § 1 k.k.

w zw. z art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. i w zw. z art. 4 § 1 k.k. wymierzył

oskarżonemu karę 8 lat pozbawienia wolności. W pozostałej części utrzymał w

mocy zaskarżony wyrok.

Od tego wyroku kasację wniósł obrońca skazanego, podnosząc zarzut

rażącego naruszenia prawa, mogącego mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, a

mianowicie naruszenie art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 434 § 1 pkt 2 i 3 k.p.k.

poprzez wydanie przez Sąd II instancji orzeczenia reformatoryjnego na niekorzyść

oskarżonego, wychodzącego poza granice podniesionego przez prokuratora w

apelacji zarzutu rażącej niewspółmierności kary, tj. podwyższenie orzeczonej kary

pozbawienia wolności i wymierzenie jej w ramach ustawowego zagrożenia (tj. 8 lat),

w sytuacji gdy sąd I instancji zastosował wobec oskarżonego art. 60 § 1 k.k. oraz

art. 60 § 6 pkt 2 k.k., a prokurator nie zarzucił w apelacji błędu w ustaleniach

faktycznych polegającego na błędnym przyjęciu wystąpienia przesłanek do

nadzwyczajnego złagodzenia kary, a jedynie na podstawie art. 438 pkt. 4 k.p.k.

zarzucił rażącą niewspółmierność kary, co umożliwiało Sądowi II instancji jedynie

orzekanie w granicach kary nadzwyczajnie złagodzonej określonych w art. 60 § 6

pkt 2 k.k.

Na podstawie tak sformułowanego zarzutu autor kasacji wniósł o uchylenie w

całości skarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi II instancji do ponownego

rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

Prokurator w odpowiedzi na kasację, wniósł o jej oddalenie jako oczywiście

bezzasadnej.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.

Kasacja jest oczywiście bezzasadna, co uprawniało do jej oddalenia na

posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.

Zgodnie z art. 434 § 1 k.p.k., sąd odwoławczy może orzec na niekorzyść

oskarżonego jedynie wtedy, gdy wniesiono na jego niekorzyść środek odwoławczy,

oraz w granicach zaskarżenia, chyba że ustawa nakazuje wydanie orzeczenia

niezależnie od granic zaskarżenia, oraz w razie stwierdzenia uchybień

podniesionych w środku odwoławczym, chyba że środek odwoławczy nie pochodzi

I KK 318/25

4

od oskarżyciela publicznego lub pełnomocnika i nie podniesiono w nim zarzutów

albo ustawa nakazuje wydanie orzeczenia niezależnie od podniesionych zarzutów.

Niewątpliwe jest, że w niniejszej sprawie prokurator zaskarżył wyrok w części

dotyczącej orzeczenia o karze, na niekorzyść skazanego, podnosząc zarzut rażącej

niewspółmierności kary, który został przez Sąd odwoławczy uwzględniony. W tym

kontekście należy podkreślić, że wydanie wyroku reformatoryjnego i zaostrzenie

kary nie było wynikiem zmiany jakichkolwiek ustaleń faktycznych, lecz

dostrzeżeniem uchybień w zakresie prawnokarnego wartościowania okoliczności

sprawy rzutujących na wymiar kary przez Sąd I instancji, skutkujących

niezasadnym zastosowaniem nadzwyczajnego złagodzenia kary. Warto w tym

kontekście zauważyć, że w apelacji prokuratora wprost wskazano, że: „jakkolwiek

Sąd Okręgowy dostrzegł wszystkie istotne dla wymiaru kary okoliczności, to nadał

tym okolicznością niewystarczającą wagę” (s. 4 apelacji). W postępowaniu

odwoławczym chodziło zatem wyłączenie o sferę ocen na płaszczyźnie wymiary

kary, nie zaś faktów.

Wbrew temu, co wskazuje się w kasacji, kwestionowanie zasadności

skorzystania przez sąd orzekający z instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary

trafnie zostało ujęte w zarzut rażącej niewspółmierności kary, nie zaś obrazy prawa

materialnego (art. 60 § 1 k.k.), albowiem określona w tym artykule instytucja

dotyczy płaszczyzny wymiaru kary, podobnie jak dyrektywy sądowego jej wymiaru

(art. 53 k.k.). Sąd odwoławczy, uznając apelację prokuratora za zasadną, miał

zatem podstawy do wydania orzeczenia reformatoryjnego i wymierzenia

skazanemu kary w granicach ustawowego zagrożenia przypisanej mu zbrodni, zaś

motywy swej decyzji, wskazujące także na błędy Sądu orzekającego, Sąd ad quem

klarownie przedstawił w części motywacyjnej zaskarżonego wyroku (s. 5-9).

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu, na podstawie

art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. kosztami sądowymi postępowania

kasacyjnego obciążając skazanego.

[WB]

[r.g.]

I KK 318/25

5