Zarzut wobec rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego SN. Brak wznowienia z urzędu

Obrońca oskarżonego G.G. złożył na podstawie art. 9 § 2 w zw. z art. 542 §

3 oraz w zw. z art. 439 § 1 pkt 1 w zw. z art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. wniosek o

wznowienie z urzędu postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o

wyłączenie sędziego, zakończonego postanowieniem z 15 maja 2025 r. (sygn. akt I

KK 356/22) - z uwagi na fakt, że wniosek ten rozpoznał sędzia wyłączony od

orzekania z mocy ustawy na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. Wniosek o

wyłączenie SSN A.D. rozpoznał SSN A.R., którego dotyczyły te same okoliczności,

które stanowiły podstawę wniosku o wyłączenie SSN A.D.

I KO 82/25

2

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Złożona sygnalizacja nie mogła okazać się skuteczna. Zgodnie z art. 540-

540b k.p.k. instytucja wznowienia postępowania ma zastosowanie głównie do

postępowań zakończonych prawomocnym orzeczeniem rozstrzygającym o

odpowiedzialności karnej. Z uwagi bowiem na treść przepisów art. 540 i 540a k.p.k.,

i wskazane w nich podstawy wznowienia postępowania, można jedynie przyjąć, że

przedmiotem wznowienia postępowania, mogą być te prawomocne zakończone

postępowania sądowe, w których rozstrzygnięto o odpowiedzialności karnej

oskarżonego lub o przedmiocie procesu karnego, a nie o jakiejkolwiek kwestii

incydentalnej, chociażby istotnej dla oskarżonego, rozstrzyganej w toku

postępowania karnego (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 29 października

1997 r., II KZ 130/97, OSNKW 1998/1-2, poz.10; z 12 kwietnia 2001 r., III KO 53/99,

OSNKW 2001/7-8, poz.67; z 12 czerwca 2003 r., IV KZ 16/03, LEX nr 184697; z 7

maja 2007 r., V KZ 24/07, OSNKW 2007/6, poz. 53; z dnia 29 stycznia 2008 r., IV

KO 118/07, LEX nr 346765). Skoro ten nadzwyczajny środek zaskarżenia nie

dotyczy orzeczeń o charakterze incydentalnym zapadłych w tego rodzaju

postępowaniach (zob. także postanowienia SN: z 27 sierpnia 2008 r., IV KZ 59/08,

OSNwSK 2008, poz. 1715; z 11 września 2008 r., IV KZ 62/08, OSNwSK 2008, poz.

1823), to – w konsekwencji – nie dotyczy też postanowienia w przedmiocie

rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego. Tak dlatego, iż wydano je w

postępowaniu, jakkolwiek niewątpliwie ważnym, ale jednak ubocznym,

incydentalnym, jak również dlatego, iż owo orzeczenie w przedmiocie wyłączenia

sędziego bezspornie nie należy

do orzeczeń rozstrzygających o

odpowiedzialności karnej. Dodatkową kwestią jest fakt, iż uznaje się, również w

orzecznictwie, iż orzeczeniami kończącymi postępowanie w rozumieniu

nadmienionych wyżej przepisów są także prawomocne orzeczenia wydawane w

innych, także pobocznych nurtach procesu, ale tylko pod warunkiem, że

definitywnie zamykają rozpoznanie danej kwestii, wywołując trwałe skutki (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z 7 lutego 2013 r., II KK 144/12, OSNKW

2013/16, poz. 47). Także w piśmiennictwie wskazuje się, że możliwość wznowienia

dotyczy również postępowań ubocznych, przy czym muszą mieć one autonomiczny

I KO 82/25

3

– względem zasadniczego nurtu procesu – charakter, a więc nie mogą być z nim

związane.

Dlatego tego rodzaju orzeczenie, jak to będące przedmiotem rozpoznawanej

sygnalizacji, nie może podlegać procedurze wznowieniowej.

Mając powyższe Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

[WB]

[a.ł]