Obrońca chorował w dniach po wyroku. SN uchylił odmowę przywrócenia terminu

Wyrokiem z dnia 2 października 2023 r., sygn. akt II K 65/22, Sąd Rejonowy w

Trzebnicy skazał W. L. za przestępstwa z art. 300 § 1 k.k. i art. 300 § 3 k.k. w

związku z art. 91 § 1 k.k. na karę roku pozbawienia wolności z warunkowym

zawieszeniem jej wykonania na dwuletni okres próby oraz karę 100 stawek

dziennych grzywny przy ustaleniu jednej stawki na kwotę 50 złotych. Orzeczono

także obowiązek naprawienia szkody oraz rozstrzygnięto o kosztach procesu.

Powyższy wyrok został zaskarżony apelacjami wywiedzionymi przez

oskarżonego i jego obrońcę.

I KZ 59/25

2

Na rozprawie apelacyjnej, przeprowadzonej przed Sądem Okręgowym we

Wrocławiu w dniu 28 sierpnia 2025 r., w sprawie IV Ka 311/24, obecny był zarówno

oskarżony, jak i jego obrońca z wyboru, radca prawny M. Z. .

Wyrokiem z dnia 11 września 2025 r., sygn. akt IV Ka 311/24, Sąd Okręgowy

we Wrocławiu zmienił zaskarżony wyrok w zakresie opisu przypisanego

oskarżonemu czynu, uzupełnił kwalifikację prawną czynu oraz podstawę skazania

o art. 4 § 1 k.k. oraz uchylił orzeczenie o obowiązku naprawienia szkody. W

pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy i orzekł o kosztach

procesu.

Na ogłoszeniu ww. wyroku był obecny oskarżony. Nie stawił się natomiast

jego obrońca - radca prawny M. Z. .

W dniu 23 września 2025 r. (data sporządzenia i nadania pisma) obrońca

oskarżonego - radca prawny M. Z. - zwrócił się z wnioskiem o przywrócenie

terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu

Okręgowego we Wrocławiu z dnia 11 września 2025 r., sygn. akt IV Ka 311/24.

Jednocześnie złożył wniosek o sporządzenie tegoż uzasadnienia i doręczenie ww.

wyroku wraz z uzasadnieniem na adres obrońcy. Jako przyczynę uzasadniającą

przywrócenie terminu obrońca wskazał fakt, że w okresie od 15 do 19 września

2025 r. obrońca przebywał na zwolnieniu lekarskim i z uwagi na objawy chorobowe

nie mógł opuszczać miejsca zamieszkania. Do pisma obrońca dołączył wykaz

wystawionych mu zaświadczeń lekarskich, z którego wynikało, że był niezdolny do

pracy w okresie od 15 do 19 września 2025 r., Wykaz ten wskazywał również, że

powyższą niezdolność do pracy stwierdzono zaświadczeniem lekarskim

wystawionym w dniu 20 września 2025 r.

Postanowieniem z dnia 2 października 2025 r., sygn. IV Ka 311/24, Sąd

Okręgowy we Wrocławiu ww. wniosku nie uwzględnił, wskazując, iż niedochowanie

terminu zawitego wynikało z przyczyn leżących po stronie wnioskodawcy. Sąd

wskazał, że z przedłożonego przez obrońcę zestawienia wynika, że zaświadczenie

lekarskie dotyczące jego niezdolności do pracy, za okres od 15 września 2025 r.

do 19 września 2025 r., zostało wystawione dopiero w dniu 20 września 2025 r., a

ponadto z przedłożonego dokumentu nie wynika, czy we wskazanym okresie ww.

zmuszony był leżeć, czy też mógł się poruszać. Ponadto sąd wskazał, że nawet

I KZ 59/25

3

jeśli przyjąć, że w okresie od 15 września do 19 września 2025 roku obrońca z

przyczyn obiektywnych nie mógł uzyskać informacji o treści ogłoszonego wyroku,

„to przecież pozostawał mu okres od 11 do 15 września 2025 roku na złożenie

stosownego wniosku”.

Od powyższego postanowienia zażalenie wywiódł obrońca oskarżonego W.L.

- radca prawny M. Z. - który zaskarżył to postanowienie w całości, zarzucając mu:

- naruszenie przepisu postępowania - art. 126 § 1 k.p.k., poprzez odmowę

przywrócenia oskarżonemu terminu do złożenia wniosku w trybie art. 422 k.p.k.,

mimo że nie było podstaw do jego nieprzywrócenia;

- błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający

na przyjęciu, że niedotrzymanie terminu zawitego do złożenia wniosku w trybie art.

422 k.p.k. przez oskarżonego nie nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych,

albowiem obrońca mógł złożyć wniosek w okresie, kiedy jeszcze był zdolny do

pracy tj. od 11 do 15 września 2025 roku, w sytuacji, gdy prawidłowa ocena winna

prowadzić do wniosku. że oskarżony jako osoba reprezentowana przez

profesjonalny podmiot w osobie radcy prawnego miała prawo spodziewać się, że

jego obrońca złoży ów wniosek we właściwym terminie.

Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego

postanowienia i przywrócenie oskarżonemu terminu do złożenia wniosku w trybie

art. 422 k.p.k.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zażalenie okazało się zasadne.

Skarżący ma bowiem rację wskazując, że rozumowanie sądu odwoławczego,

które legło u podstaw zaskarżonego postanowienia, dotknięte było błędami i

brakami, które bez wątpienia mogły mieć wpływ na jego treść.

Na wstępie należy wskazać, że rzeczą oczywistą jest, iż nie można upatrywać

zawinionego działania obrońcy w tym, że nie przewidział swojej przyszłej

niezdolności do pracy i nie złożył wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku

sądu odwoławczego, zanim ona nastąpiła. W tym więc zakresie argumentacja Sądu

Okręgowego była całkowicie chybiona.

Innym i to dużo poważniejszym mankamentem w rozumowaniu organu

orzekającego było jednak to, iż organ ten pominął okoliczność, że zgodnie z

I KZ 59/25

4

utrwalonym poglądem, zaniechania obrońcy stanowią zawsze przyczynę

niezależną od samego oskarżonego w rozumieniu art. 126 § 1 k.p.k. - i nie ma

znaczenia czy uchybienie obrońcy jest zwykłym zaniedbaniem, czy w ocenie sądu

jest to działanie celowe – chyba, że jest ono efektem uzgodnionej z oskarżonym

rezygnacji z danej czynności (tak trafnie Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 17

stycznia 2008 r., sygn. akt V KK 448/07). Tej kwestii sąd odwoławczy nie tylko nie

uwzględnił, ale nawet – jak należy wnioskować z treści uzasadnienia zaskarżonego

postanowienia - jej nie badał.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone

postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu do

ponownego rozpoznania. W postępowaniu ponownym, uwzględniwszy przywołane

wskazania, sąd, tym razem wnikliwie, rozpozna ww. wniosek o przywrócenie

terminu zawitego.

Z uwagi na powyższe, postanowiono jak w sentencji.

[J.J.]

[a.ł]