Sąd Najwyższy uchylił odmowę przyjęcia kasacji podejrzanego sporządzonej bez adwokata lub radcy

Zarządzeniem Przewodniczącego VII Wydziału Karnego-Odwoławczego

Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 24 listopada 2025 r., w sprawie VII Kz 329/25,

odmówiono przyjęcia kasacji podejrzanego od postanowienia Sądu Okręgowego w

Opolu z dnia 28 sierpnia 2025 r., VII KZ 329/25. Podstawą do wydania takiej decyzji

było nieuzupełnienie braków formalnych poprzez sporządzenie i podpisanie kasacji

przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym.

Zarządzenie zostało zaskarżone przez podejrzanego, który dokonał

interpretacji wynikającego z art. 526 § 2 k.p.k. wymogu sporządzenia kasacji przez

I KZ 68/25

2

wymienione podmioty jako niewykluczającego sporządzenia kasacji przez podmiot

niebędący adwokatem lub radcą prawnym. Poza tym, podał, że uniemożliwiono mu

dokonanie wyboru pełnomocnika, gdyż nie mógł skontaktować się z rodziną, aby ta

ustanowiła w jego sprawie pełnomocnika. Dodał również, że jest magistrem

inżynierem budownictwa z 45 letnim stażem pracy. Te okoliczności w jego ocenie

przemawiają za skutecznością jego kasacji.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wbrew stanowisku skarżącego wyrażonego w zażaleniu, warunkiem

formalnym wniesienia kasacji jest jej sporządzenie przez adwokata lub radcę

prawnego albo radcę Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. W

przypadku więc kasacji sporządzonej osobiście przez stronę, obarczona jest ona

brakiem formalnym, podlegającym usunięciu na zasadach i w trybie określonym w

art. 120 k.p.k. Jednocześnie, zgodnie z treścią art. 530 § 2 k.p.k., prezes sądu

(przewodniczący wydziału, upoważniony sędzia) winien wezwać stronę, która

wniosła osobistą kasację, do uzupełnienia ww. braku, tj. sporządzenia jej przez

podmiot fachowy: adwokata lub radcę prawnego czy radcę Prokuratorii Generalnej

Rzeczypospolitej Polskiej - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy jej przyjęcia.

Dopiero, gdy strona tego braku we wskazanym terminie nie usunie, aktualizują się

podstawy do wydania zarządzenia o odmowie przyjęcia tego środka zaskarżenia.

Powyższe bezspornie wskazuje, że argumenty podnoszone przez

podejrzanego nie zasługują na uwzględnienie, jednak wniesienie środka

odwoławczego pozwoliło na ustalenie, iż Sąd Okręgowy w Opolu w postępowaniu

okołokasacyjnym dopuścił się istotnych uchybień, co musiało pociągnąć uchylenie

zaskarżonego zarządzenia.

Z analizy akt sprawy wynika, iż pismem z dnia 15 października 2025 r.

ustanowiony z urzędu obrońca adw. J.K. stwierdził brak podstaw do wniesienia

kasacji (k – 1189 – 1191/tom VI). Pismem z dnia 16 października 2025 r. (k –

1193/tom VI) Sąd Okręgowy w Opolu poinformował podejrzanego o treści decyzji

obrońcy z urzędu o braku podstaw do sporządzenia i wniesienia kasacji oraz o 30

dniowym terminie do ustanowienia obrońcy z wyboru do sporządzenia kasacji.

I KZ 68/25

3

Podejrzany W.M. pismo (wraz z opinią) odebrał w dniu 20 października 2025 r. (k –

1200/tom VI).

W dniu 17 listopada 2025 r. do Sądu Okręgowego w Opolu w dniu 17

listopada 2025 r. wpłynęła osobista kasacja podejrzanego (data stempla

pocztowego 14 listopada 2025 r. – k – 1231; „Areszt Śledczy w O., wpłynęło dnia

12.11.2025 r.”; k – 1227 - 1231/tom VII).

Zarządzeniem z dnia 24 listopada 2025 r., po stwierdzeniu, że w dniu 19

listopada 2025 r. upłynął termin do uzupełnienia braków formalnych kasacji przez

podejrzanego (określonego w zarządzeniu jako pokrzywdzony) poprzez jej

sporządzenie i podpisanie przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą

prawnym oraz po wcześniejszym wydaniu przez obrońcę z urzędu opinii o braku

podstaw do sporządzenia i wniesienia kasacji od postanowienia Sądu Okręgowego

w Opolu z dnia 28 sierpnia 2025 r. w sprawie VII Kz 329/25, odmówiono przyjęcia

osobistej kasacji podejrzanego W.M.

Zaskarżone zarządzenie z dnia 24 listopada 2025 r. jest jednak

przedwczesne. W zakreślonym 30 dniowym terminie do wniesienia kasacji

sporządzonej przez ustanowionego z wyboru obrońcę, osobistą kasację wniósł

podejrzany, co koresponduje z treścią art. 520 § 1 k.p.k., z której wynika, że do

wniesienia kasacji uprawnione są strony. Niewątpliwie sporządzona przez niego

osobista kasacja była obarczona brakami formalnymi, nie tylko przez fakt nie

sporządzenia jej przed podmiot fachowy – obrońcę lub radcę prawnego z wyboru

(zgodnie z art. 526 § 2 k.p.k.), ale także w związku z wynikającym z art. 527 § 1

k.p.k. obowiązkiem uiszczenia od niej opłaty. Z analizy akt sprawy nie wynika

jednak aby podejrzany został wezwany w trybie art. 120 § 1 k.p.k. do usunięcia tych

braków w terminie 7 dni od otrzymania odpisu zarządzenia w tym przedmiocie.

Brak prawidłowego wezwania podejrzanego do usunięcia braku formalnego kasacji

przez sporządzenie jej przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika z wyboru w

ustawowym terminie 7 dni, po tym gdy wniósł osobistą kasację, skutkował

zaistnieniem wady na tyle istotnej, że zaskarżone zarządzenie należało uznać na

nieprawidłowe. W toku dalszego procedowania konieczne będzie wezwanie

podejrzanego W.M. do usunięcia braku formalnego jego osobistej kasacji, przez

I KZ 68/25

4

sporządzenie jej przed ustanowionego w sprawie pełnomocnika z wyboru (art. 120

§ 1 k.p.k.). W zależności od czynności podjętych przez podejrzanego i

ewentualnego ustanowionego przez niego obrońcę, bądź ich braku, konieczne

będzie rozstrzygnięcie o przyjęciu kasacji adwokata albo radcy prawnego, bądź

odmowie przyjęcia kasacji osobistej podejrzanego W.M.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł, jak w części

dyspozytywnej postanowienia.

Na zakończenie, odnosząc się do podniesionych w zażaleniu zarzutów

dotyczących uniemożliwienia podejrzanemu kontaktu z bliskimi i ustanowienia

obrońcy z wyboru do wniesienia kasacji, które nie mają jednak wpływu na

przedmiotowe postanowienie, a zdaniem Sądu Najwyższego wymagają wyjaśnienia,

to do akt sprawy, po tym jak w dniu 20 października 2025 r. podejrzany odebrał

pismo z Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 16 października 2025 r., w którym ten

poinformował go o treści decyzji obrońcy z urzędu o braku podstaw do

sporządzenia i wniesienia kasacji oraz o 30 dniowym terminie (od daty otrzymania

tego pisma) do ustanowienia obrońcy z wyboru, w dniu 23 października 2025 r.,

wpłynęły dwa pisma podejrzanego, jedno z 16 października 2025 r., w którym

wniósł o wyrażenie zgody na kontakt telefoniczny z adw. M.W., drugie z dnia 20

października 2025 r., w którym także wniósł m.in. o umożliwienie mu telefonicznego

kontaktu z tym adwokatem celem ustanowienia go „obrońcą z urzędu” (k – 1203 –

1206/tom VII).

Zarządzeniem z dnia 28 października 2025 r. wyrażona została zgoda na

kontakt telefoniczny z obrońcą – adw. M.W.(k – 1211/tom VII).

W kolejnych wnioskach, które do Sądu Okręgowego w Opolu wpłynęły w

dniach 6 i 7 listopada 2025 r. podejrzany ponowił prośbę o kontakt z siostrą, inną

wymienioną we wniosku osobą oraz z wymienionymi w nim adwokatami – P.M. i

M.W. (odpowiednio: wniosek z 28 października 2025 r k – 1223, z 30 października

2025 r. – k – 1220/tom VII). Wniosek podejrzanego z dnia 28 października 2025 r.

rozpoznano i zarządzeniem z dnia 12 listopada 2025 r. (k - 1225) wyrażono zgodę

na kontakt z adw. P.M..

I KZ 68/25

5

Analizując przedstawione powyżej okoliczności w związku z formułowanymi

przez podejrzanego zarzutami, iż uniemożliwiono mu kontakt m.in. z obrońcą w

celu jego wyznaczenia oraz sporządzenia i wniesienia kasacji, to wydawane

zarządzenia temu przeczą.

[WB]

[r.g.]