Wniosek o zbadanie niezawisłości sędziego SN P. C. odrzucony. Brak związku z konkretną sprawą

X. Y. działając w imieniu własnym (jako sędzia), po otrzymaniu informacji o składzie

rozpoznającym sprawę I NKRS 99/25, wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie, że SSN

P. C. nie spełnia wymogów niezawisłości i bezstronności sędziowskiej, co

uzasadnia jej wyłączenie. Dla uzasadnienia swojego stanowiska wskazał, iż

powołanie SSN P. C. na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego nastąpiło ramach

procedury przed Krajową Radą Sądownictwa, której niezależność była wielokrotnie

kwestionowana przez Sąd Najwyższy i Trybunał Sprawiedliwości UE. Ponadto,

nominacja SSN P. C. nastąpiła z naruszeniem postanowienia o zabezpieczeniu

wydanego w sprawie II GW 28/18 przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Wnioskodawca zwrócił również uwagę na ignorowanie przez sędziego faktu

I NB 34/25

2

swojego wadliwego powołania oraz deklarowanie się po jednej ze stron sporu

politycznego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Analizując relewantne przepisy prawne należy w pierwszej kolejności

wskazać, że zgodnie z art. 42a § 3 p.u.s.p., dopuszczalne jest badanie spełnienia

przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem

okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, na

wniosek uprawnionego, o którym mowa w 42a § 6 p.u.s.p., jeżeli w okolicznościach

danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub

bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności

dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy.

Z kolei, art. 42a § 7 p.u.s.p. stanowi, że wniosek inicjujący test niezawisłości i

bezstronności sędziego powinien – pod rygorem jego odrzucenia bez wezwania do

usunięcia braków formalnych (art. 42a § 8 p.u.s.p.) – czynić zadość wymaganiom

przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto zawierać żądanie stwierdzenia,

że w danej sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 42a § 3 p.u.s.p.

(pkt 1) oraz przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami

na ich poparcie (pkt 2). Co niezwykle istotne, skoro w założeniu ustawodawcy ów

wniosek ma zmierzać do stwierdzenia niespełnienia przez sędziego wymogów

(naruszenia standardu) niezawisłości i bezstronności w konkretnej sprawie,

wniosek powinien wskazywać okoliczności, do których odwołuje się art. 42a § 3

p.u.s.p., tj.: 1) towarzyszące powołaniu danego sędziego sądu powszechnego (w

szczególności ewentualnych wadliwości procedury nominacyjnej), 2) dotyczące

jego postępowania po powołaniu (przykładowo czynności jurysdykcyjne,

oświadczeń i wypowiedzi), które może wywoływać uzasadnione wątpliwości co do

spełnienia przezeń wymagań niezawisłości i bezstronności, 3) świadczące o tym,

że tak ujęty deficyt niezawisłości bezstronności może oddziaływać na wynik

konkretnej sprawy, z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz

charakteru sprawy. Brak któregokolwiek z tych trzech elementów musi skutkować

uznaniem, że wniosek nie spełnia wymagań określonych w art. 42a § 7 p.u.s.p.

I NB 34/25

3

Zważyć należy, że wniosek nie zawiera trzeciego niezbędnego elementu, tj.

powiązania wątpliwości co bezstronności i niezawisłości sędziego z okolicznościami

konkretnej sprawy. Nie chodzi o to, że wnioskodawca takich okoliczności nie

wykazał, ale o fakt, że nawet ich nie wyartykułował. W treści wniosku w żaden

sposób nie wyjaśniono, jak w okolicznościach danej sprawy wątpliwości dotyczące

powołania sędziego i jego postępowania po powołaniu mogą „doprowadzić do

naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik

sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru

sprawy” (art. 42a § 3 p.u.s.p.). Sama obawa wnioskodawcy, że istnieje ryzyko

negatywnego nastawienia sędziego wynikającego z lektury zaskarżonej w sprawie

uchwały oraz odpowiedzi na odwołanie tego wymogu nie spełnia. Wniosek był więc

dotknięty nieusuwalnym brakiem i podlegał odrzuceniu na podstawie art. 42a § 8

p.u.s.p.

Stwierdzenie niedopuszczalności wniosku, który jest konieczny dla

zainicjowania postępowania, w okolicznościach niniejszej sprawy skutkować

musiało jego odrzuceniem (tak też postanowienia SN: z 30 października 2024 r., III

CB 61/24; z 20 listopada 2024 r., I NB 11/23; z 13 maja 2025 r., IV KB 35/25; z 15

kwietnia 2025 r., II KB 39/24; z 26 czerwca 2025 r., II KB 61/25; z 15 września 2025

r., II KB 3/25; z 18 września 2025 r., II KB 49/25; z 2 października 2025 r., II KB

27/24; z 2 października 2025 r., V KB 73/25, i z 8 października 2025 r., II KB 44/25).

Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.

[r.g.]