Mimo rekomendacji zespołu KRS odmówiła sędziemu dalszej pracy. SN uchylił uchwałę

Uchwałą nr [...]2025 z [...] 2025 r. (dalej: „Uchwała”) w przedmiocie dalszego

zajmowania stanowiska przez sędziego osiągającego wiek uprawniający do

przejścia w stan spoczynku Krajowa Rada Sądownictwa (dalej również: „KRS”,

„Rada”), na podstawie art. 69 § 1b ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju

I NKRS 78/25

2

sądów powszechnych (tekst jedn. Dz.U. 2024, poz. 334 ze zm.; dalej: „p.u.s.p.”), nie

wyraziła zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego X. Y. – sędziego Sądu

Okręgowego w [...] (dalej: „skarżący”).

Z uzasadnienia Uchwały wynika, że pismem z 30 kwietnia 2024 r. skarżący

oświadczył Krajowej Radzie Sądownictwa, za pośrednictwem Prezesa Sądu

Okręgowego w [...], wolę dalszego zajmowania tego stanowiska, dołączając

orzeczenie lekarskie i zaświadczenie psychologiczne.

Na posiedzeniu 17 czerwca 2024 r. zespół członków Krajowej Rady

Sądownictwa, po zapoznaniu się ze zgromadzoną dokumentacją, postanowił

rekomendować Radzie wyrażenie zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego

przez X. Y. - sędziego Sądu Okręgowego w [...].

Uchwałą nr [...] 2024 z dnia [...] 2024 r. Krajowa Rada Sądownictwa nie

podzieliła stanowiska zespołu i nie wyraziła zgody na dalsze zajmowanie stanowiska

sędziego skarżącego.

Uchwała nr [...]2024 została zaskarżona przez skarżącego.

Sąd Najwyższy wyrokiem z 15 stycznia 2025 r., sygn. I NKRS 66/24, uchylił

zaskarżoną uchwałę i przekazał sprawę Krajowej Radzie Sądownictwa

do ponownego rozpatrzenia, z uwagi na naruszenie przez Radę art. 69 § 1b p.u.s.p.

W uzasadnieniu wskazano, że Rada nie spełniła wymogów transparentności, jakie

stawia się uzasadnieniom uchwał KRS, bowiem w uzasadnieniu zaskarżonej

uchwały Rada stwierdziła wyłącznie, że „nie dostrzegła interesu wymiaru

sprawiedliwości lub ważnego interesu społecznego”. Podniesiono także, że Rada w

żaden sposób nie ustosunkowała się do statystyk orzeczniczych Sądu Okręgowego

w [...] – w wydziałach, w których orzekał odwołujący się oraz do wniosków z nich

wynikających.

17 lutego 2025 r. zespół członków Krajowej Rady Sądownictwa, powołany w

celu przygotowania sprawy do rozpatrzenia na posiedzeniu Rady – uwzględniając

przekazane Radzie dokumenty i oceniając, że materiały nie są wystarczające do

zajęcia stanowiska w sprawie - jednogłośnie (3 głosami „za”, przy braku głosów

„przeciw” i „wstrzymujących się”) postanowił odroczyć posiedzenie celem

uzupełnienia materiałów sprawy przez zwrócenie się o nadesłanie uzupełniających

I NKRS 78/25

3

danych statystycznych za II kwartał 2024 r. i ewentualnych nieobecności Pana

sędziego w pracy.

Na posiedzeniu 19 marca 2025 r. zespół członków Krajowej Rady

Sądownictwa po zapoznaniu się ze zgromadzoną dokumentacją, ocenił, że materiały

są wystarczające do zajęcia stanowiska w sprawie. Za uwzględnieniem

oświadczenia woli skarżącego oddano 2 głosy „za”, przy braku głosów „przeciw” i 1

głosie „wstrzymującym się”. Tym samym zespół członków bezwzględną większością

głosów postanowił rekomendować Radzie wyrażenie zgody na dalsze zajmowanie

stanowiska sędziego przez uczestnika postępowania.

W głosowaniu na posiedzeniu Krajowej Rady Sądownictwa 27 czerwca 2025

r. za uwzględnieniem wniosku skarżącego oddano 5 głosów, przy 5 głosach „przeciw”

i 7 głosach „wstrzymujących się” (oddano ogółem 17 głosów). Wobec tego Rada nie

wyraziła zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego przez X. Y. - sędziego

Sądu Okręgowego w [...].

Pismem datowanym na 25 lipca 2025 r. skarżący wniósł odwołanie od uchwały

KRS z 27 czerwca 2025 r.

W odwołaniu wskazano, że zaskarżona uchwała została wydana z rażącym

naruszeniem prawa, co w ocenie skarżącego wynika z przyjęcia przez KRS, że

skarżący nie spełnia wymogów zawartych w art. 69 § 1b p.u.s.p., brakiem wskazania

w jej uzasadnieniu powodów takiego stwierdzenia, przy czym te, które miałyby to

wskazywać nie zawierają żadnej treści i są po prostu gołosłowne, na jawnym

dyskryminowaniu z uwagi na wiek oraz podważającą stan zdrowia skarżącego,

wbrew przedłożonym dokumentom a w końcu nierównego traktowania wszystkich

sędziów obiegających się o zgodę na dalsze pełnienie funkcji sędziego.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej

uchwały i przekazanie sprawy Krajowej Radzie Sądownictwa do ponownego

rozpoznania.

KRS w datowanej na 25 sierpnia 2025 r. odpowiedzi na odwołanie wniosła

o oddalenie wywiedzionego odwołania w całości jako pozbawionego uzasadnionych

podstaw. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący nie wykazał, aby zaskarżona

uchwała została wydana sprzecznie z prawem - Sąd Najwyższy jest zaś uprawniony

do zbadania uchwały tylko i wyłącznie pod tym kątem.

I NKRS 78/25

4

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 69 § 1 p.u.s.p. sędzia przechodzi w stan spoczynku z dniem

ukończenia 65 roku życia, chyba że nie później niż na sześć miesięcy i nie wcześniej

niż na dwanaście miesięcy przed ukończeniem tego wieku oświadczy

Krajowej Radzie Sądownictwa wolę dalszego zajmowania stanowiska i przedstawi

zaświadczenie stwierdzające, że jest zdolny, ze względu na stan zdrowia,

do pełnienia obowiązków sędziego, wydane na zasadach określonych dla kandydata

na stanowisko sędziowskie.

W świetle art. 69 § 1b p.u.s.p. Rada może wyrazić zgodę na dalsze

zajmowanie stanowiska sędziego, jeżeli jest to uzasadnione interesem wymiaru

sprawiedliwości lub ważnym interesem społecznym, w szczególności, jeśli

przemawia za tym racjonalne wykorzystanie kadr sądownictwa powszechnego lub

potrzeby wynikające z obciążenia zadaniami poszczególnych sądów.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że kognicja Sądu Najwyższego w

sprawach dotyczących odwołań od uchwał KRS w przedmiocie wyrażenia zgody na

dalsze zajmowanie stanowiska sędziego ogranicza się do oceny czy zaskarżona

uchwała nie jest sprzeczna z prawem. Sąd Najwyższy bada zatem – czy Rada nie

przekroczyła swoich ustawowych kompetencji, a podjęte rozstrzygnięcie ma oparcie

w przepisach powszechnie obowiązującego prawa. Rolą Sądu Najwyższego nie jest

bowiem ocena zasadności podjętej uchwały w przedmiocie wyrażenia zgody na

dalsze zajmowanie stanowiska sędziego. Rozstrzygnięcie w tym zakresie jest

zarezerwowane dla Krajowej Rady Sądownictwa, która za pomocą tego instrumentu

wpływa na kształt wymiaru sprawiedliwości w Polsce, w aspekcie dotyczącym stanu

kadry sędziowskiej. Sąd Najwyższy nie może zastępować Rady (por. wyrok Sądu

Najwyższego z 19 września 2023 r., I NKRS 36/23).

Należy przyjąć, że Rada naruszyła art. 69 § 1b p.u.s.p. W orzecznictwie Sądu

Najwyższego podnosi się bowiem, że „uznaniowość Rady jest ograniczona

kryteriami wskazanymi expressis verbis w art. 69 § 1b p.u.s.p. Na Radzie spoczywa

zatem obowiązek uzasadnienia, że interes wymiaru sprawiedliwości lub ważny

I NKRS 78/25

5

interes społeczny wymaga odstąpienia od zasady, względnie tego nie uzasadnia”.

(wyrok Sądu Najwyższego z 16 kwietnia 2024 r., I NKRS 100/23). Rada powinna

wykazać zatem każdorazowo, w sytuacji, gdy złożony został przez sędziego wniosek

o wyrażenie zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego, że interes wymiaru

sprawiedliwości lub ważny interes społeczny nie uzasadnia wyrażenia takiej zgody.

W niniejszej sprawie, z uzasadnienia Uchwały nie wynika, dlaczego interes wymiaru

sprawiedliwości lub ważny interes społeczny nie uzasadnia dalszego zajmowania

stanowiska sędziego przez skarżącego. Nie jest takim uzasadnieniem wskazanie,

że „po wnikliwej analizie działalności orzeczniczej Pana sędziego — nie dostrzeżono

żadnych ponadnormatywnych okoliczności leżących po stronie interesu wymiaru

sprawiedliwości, czy też interesu społecznego, mogących przesądzić o potrzebie

dalszego zajmowania stanowiska sędziego przez Pana X. Y.” (s. 6).

Podkreślić należy, że prawidłowość zastosowania art. 69 § 1b p.u.s.p powinna

wynikać z uzasadnienia uchwały, w którym Rada odnosząc się do okoliczności

sprawy winna przedstawić argumentację w tym zakresie. Uzasadnienie KRS

powinno mieć zatem charakter podmiotowo i przedmiotowo skonkretyzowany w

takim stopniu, aby w opinii postronnego obserwatora nie pojawiła się wątpliwość co

do rzetelności procedowania Rady.

Przenosząc powyższe na grunt analizowanej sprawy, jednoznacznie

stwierdzić należy, że Rada ponownie nie ustosunkowała się do statystyk

orzeczniczych skarżącego oraz do wniosków z nich wynikających, pomimo że Sąd

Najwyższy w wyroku z 15 stycznia 2025 r. wyraźnie wskazał, że jest to uchybienie.

W ocenianej w niniejszym postępowaniu uchwale Rada podniosła wyłącznie, że

dokonała „analizy indywidualnej działalności orzeczniczej” (s. 6) oraz że wyniki nie

są wyróżniające (s. 6). Nie ulega wątpliwości, że Rada powinna odnieść się

szczegółowo do tych okoliczności, które uczyniła przedmiotem swojej analizy oraz

wskazać w uzasadnieniu jakie wnioski wynikają z dokonanej przez nią oceny. Ocenie

powinny zostać poddane także statystyki orzecznicze, stosownie do zaleceń Sądu

Najwyższego. Zwrócić należy także uwagę, że w całym uzasadnieniu uchwały

Krajowa Rada Sądownictwa, w części merytorycznej, poświęciła wyłącznie jeden

akapit analizie sytuacji skarżącego, w pozostałych odnosząc się do wykładni art. 69

§ 1b p.u.s.p.

I NKRS 78/25

6

W niniejszej sprawie podkreślenia wymaga także to, że po przeanalizowaniu

akt sprawy zespół członków KRS – powołany do oceny oświadczenia skarżącego -

rekomendował Radzie wyrażenie zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego

przez skarżącego. Chociaż KRS nie jest związana stanowiskiem zespołu,

na co słusznie zwrócono uwagę w Uchwale (s. 6), to przyjąć należy, iż w przypadku

do tego stopnia odmiennej oceny, szczególnie wymagane jest pogłębione

uzasadnienie i wskazanie racji odstąpienia od tego stanowiska (por. wyrok Sądu

Najwyższego z 26 kwietnia 2021 r., I NKRS 53/21). W analizowanej sprawie takiego

uzasadnienia zabrakło.

W świetle powyższego, na podstawie art. 39815 k.p.c. w zw. z art. 44

ust. 3 u.KRS, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Tomasz Demendecki Tomasz Przesławski Adam Redzik

MR

[r.g.]