Sąd Najwyższy nie wznowi postępowania o przewlekłość, bo tej skargi nie wznawia się

Postanowieniem z 22 lutego 2022 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił

skargę J.T. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki

w postępowaniu przed Sądem Rejonowym w Pruszkowie, sygn. akt II K (…)/21.

I NO 35/25

2

Pismem z 1 sierpnia 2025 r. J. T. wystąpił do Sądu Apelacyjnego

w Warszawie z pismem zatytułowanym „Wniosek”.

Zarządzeniem z 5 sierpnia 2025 r. Przewodniczący II Wydziału karnego

Sądu Apelacyjnego w Warszawie zakwalifikowała pismo, z uwagi na jego treść,

jako sygnalizację możliwości wznowienia postępowania z urzędu wobec

wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

i przekazała pismo do Sądu Najwyższego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy wskazać, że przepisów o wznowieniu

postępowania nie stosuje się do postępowania w sprawie skargi na przewlekłość

postępowania w sprawie karnej, z uwagi na odrębne i całościowe uregulowanie

jej zasad i trybu wnoszenia i rozpoznawania zawarte w ustawie o z dnia 17 czerwca

2004 r. o tej skardze i nieprzewidujące wznawiania tego postępowania

postanowienia Sądu Najwyższego: z 7 maja 2007 r., V KZ 24/07, OSNKW z 2007 r.,

z. 6, poz. 53; 9 lipca 2013 r., II KZ 23/13). Taki sam pogląd wyrażono zresztą także

w odniesieniu do skargi na przewlekłość postępowania cywilnego (zob. uchwała

Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2005 r., III SPZP 1/05, OSNP z 2005 r.

z. 19, poz. 321).

Sąd Najwyższy wskazuje, że niemożność wznowienia postępowania

implikuje charakter orzeczenia wydawanego w przedmiocie skargi na przewlekłość.

Nie kończy ono postępowania „w sprawie”, ale rozstrzyga jedynie kwestie uboczną;

tymczasem bezsporne jest, że możliwość wznowienia postępowania (w ujęciu

procedury karnej) aktualizuje się dopiero wobec definitywnego i ostatecznego

(tj.: prawomocnego i wykonalnego) rozstrzygnięcia sprawy (zob. postanowienie

Sądu Najwyższego z 23 września 2016 r., KSP 4/16).

Dlatego też na tej podstawie stwierdzono niedopuszczalność postępowania

zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Warszawie

z dnia 22 lutego 2022 r., sygn. akt II S 102/22.

Na marginesie rozważań wskazać należy, że wznowienie prawomocnie

zakończonego postępowania na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w związku

I NO 35/25

3

z ujawnieniem się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. może

nastąpić tylko z urzędu, nie zaś na wniosek strony (zob. np. uchwała siedmiu

sędziów Sądu Najwyższego z 7 maja 2005 r. sygn. I KZP 5/05).

Pismo pochodzące od uczestnika postępowania w tym przedmiocie powinno

zatem zostać potraktowane jako sygnalizacja potrzeby wznowienia postępowania

z urzędu i w takim trybie ocenione. W orzecznictwie wskazuje się bowiem, że brak

jest możliwości postąpienia z pismem sygnalizacyjnym tak, jakby stanowiło ono

wniosek o wznowienie postępowania (por. postanowienie Sądu Najwyższego

z 7 grudnia 2021 r., sygn. V KZ 39/21). Okoliczności w nim podniesione mogą

jedynie zostać zweryfikowane z urzędu.

Na zakończenie Sąd Najwyższy wskazuje, że w realiach niniejszej sprawy

można byłoby poprzestać jedynie na pisemnym poinformowaniu sygnalizującego,

jednakże za celowe uznano decyzję o niedopuszczalności wszczęcia postępowania

wznowieniowego w sprawie dotyczącej przewlekłości postępowania podjąć

w formie niezaskarżalnego postanowienia.

Z powyższych względów Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.

Elżbieta Karska Tomasz Przesławski Grzegorz Żmij

MR

[r.g.]