Ponad rok bez rozprawy w apelacji frankowej, SN nie uznał przewlekłości

A. Ł. (dalej: „skarżąca”), działając przez pełnomocnika profesjonalnego,

pismem datowanym 20 maja 2025 r. wywiodła skargę na przewlekłość

postępowania przed Sądem Apelacyjnym w […]., sygn. V ACa (…)/24, wnosząc

o stwierdzenie przewlekłości postępowania przed Sadem Apelacyjnym w […]. w

sprawie o sygn. akt: V ACa (…)/24.

Na podstawie art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze

na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu

przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratura

i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023,

I NSP 229/25

2

poz. 1725 ze zm., dalej także jako: „u.s.p.p.”) skarżąca wniosła o wydanie sądowi

rozpoznającemu sprawę następującego zalecenia:

1. wyznaczenia terminu rozprawy przed Sądem II Instancji tak, aby rozprawa

odbyła się najpóźniej w terminie do końca września 2025 r.,

- ewentualnie -

2. gdyby wyznaczenie terminu rozprawy w postępowaniu przed Sądem

II instancji w ww. terminie nie było możliwe, na podst. art. 6 ust. 3 u.s.p.p. o

wydanie Sądowi rozpoznającemu sprawę o sygn. akt: V ACa (…)/24

zalecenia polegającego na wyznaczeniu terminu rozprawy w postępowaniu

przed Sądem II instancji tak, aby rozprawa odbyła się w najszybszym

możliwym terminie,

W oparciu o art. 12 ust. 4 u.s.p.p. wniesiono o zasądzenie od Skarbu

Państwa na rzecz skarżącej kwoty 2000 zł oraz o zasądzenie od Skarbu Państwa -

Sądu Apelacyjnego w […]. - na rzecz skarżącej kosztów niniejszego postępowania,

w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że dopatruje się przewlekłości

postępowania w zaniechaniu Sadu Apelacyjnego w […]. polegającym

w szczególności na niewyznaczeniu terminu rozprawy - mimo, iż strona powodowa

złożyła już dwa wnioski o przyśpieszenie czynności, w szczególności poprzez

wyznaczenie terminu rozprawy. Podniesiono także, że sprawa wpłynęła do sądu

apelacyjnego 23 kwietnia 2024 r. W uzasadnieniu wskazano, że ostatnia czynność

sądu miała miejsce dnia 28 stycznia 2025 r. - około cztery miesiące temu (na dzień

wniesienia skargi). Skarżąca zaakcentowała, że wskazane zaniechanie de facto

uniemożliwia prawomocne rozstrzygnięcie sporu z powództwa konsumenta

przeciwko nieuczciwemu przedsiębiorcy. Z uwagi na charakter sprawy (tzw. sprawa

frankowa) nie ulega wątpliwości, iż podejmowanie czynności przez Sąd Apelacyjny

trwa dłużej niż to niezbędne.

Pismem z 21 sierpnia 2025 r. Prezes Sądu Apelacyjnego w […]. zgłosił swój

udział w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazano, że Sąd

Apelacyjny w […]. podejmował uzasadnione sytuacją czynności procesowe.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

I NSP 229/25

3

Skarga podlegała oddaleniu.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.s.p.p. strona może wnieść skargę o stwierdzenie,

że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa

do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie

zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa

dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych

i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej

lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).

W świetle art. 2 ust. 2 u.s.p.p. dokonując oceny przewlekłości postepowania

uwzględnia się łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia

do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została

wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości,

znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień

oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość

postępowania.

Zwrócić należy uwagę, że ocena przewlekłości postępowania ma jednak

charakter indywidualny i uwzględnia okoliczności konkretnej sprawy

(zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 11 lipca 2019 r., I NSP 48/19;

z 6 maja 2020 r., I NSP 34/20; z 10 listopada 2020 r., I NSP 142/20; z 28 września

2021 r., I NSP 145/21).

W analizowanej sprawie akta sprawy wraz z apelacją pozwanego od wyroku

Sądu Okręgowego w G. wydanego 9 listopada 2023 r. w sprawie o sygn. akt I C

(…)/22 wpłynęły do Sądu Apelacyjnego w […]. 23 kwietnia 2024 r. (k. 1352).

Skarga na przewlekłość została wywiedziona 30 maja 2025 r.

Na potrzeby niniejszego postepowania przeprowadzono analizę czynności

podejmowanych w sprawie przez Sąd Apelacyjny w […].

23 kwietnia 2024 r. wydano zarządzenie o rejestracji sprawy w repertorium

ACa oraz wyznaczeniu składu jednoosobowego (k. 1353). Tego samego dnia

przeprowadzono losowanie sędziego referenta (k. 1354).

8 maja 2024 r. asystent sędziego dokonał formalnej kontroli złożonej apelacji,

zarządzając doręczenie apelacji pozwanego pełnomocnikowi powodów

oraz przedłożenie akt sędziemu referentowi (k. 1356).

I NSP 229/25

4

15 lipca 2024 r. (data nadania, k. 1378) pełnomocnik powodów udzielił

odpowiedzi na apelację.

8 sierpnia 2025 r. (data nadania, k. 1394) pełnomocnik powodów złożył

wniosek o udzielenie zabezpieczenia roszczenia niepieniężnego;

14 sierpnia 2025 r. Sąd Apelacyjny wydał postanowienie w przedmiocie

wniosku o udzielenie zabezpieczenia niepieniężnego powodów (k. 1395).

5 listopada 2024 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej pełnomocnik

powodów zgłosił prośbę o wyznaczenie terminu rozprawy apelacyjnej (k. 1401).

12 grudnia 2024 r. Sąd Apelacyjny wydał zarządzenie, aby poinformować

pełnomocnika powoda o braku aktualnej możliwości wyznaczenia terminu rozprawy

apelacyjnej z uwagi to, iż sprawy są wyznaczane na terminy zgodnie z kolejnością

wpływu apelacji do referatu sędziego referenta, a w momencie wydawania

zarządzenia wyznaczano terminu dla spraw, które wpłynęły w 2023 r.

Poinformowano także, że sprawa zostanie skierowana na rozprawę w pierwszym

możliwym terminie (k. 1402).

W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że wielomiesięczną

bezczynność sądu, polegającą na niewyznaczaniu rozprawy bądź

niepodejmowaniu czynności należy utożsamiać z przewlekłością sądu

(m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 12 grudnia 2018 r., I NSP 40/18;

z 11 września 2019 r., I NSP 88/19; z 14 listopada 2019 r., I NSP 151/19; z 12 maja

2020 r., I NSP 37/20; z 27 października 2020 r., I NSP 151/20). Przy czym

podkreślić należy, że skarga na przewlekłość nie jest narzędziem, którym

automatycznie po upływie 12 miesięcy stwierdza się, że wystąpiła przewlekłość.

Utrwalone orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka uznaje

przy tym, że sprawa jest prowadzona przewlekle, jeżeli trwa dłużej niż trzy lata

w pierwszej instancji (zob. np. wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka

z 10 lipca 1984 r. w sprawie Guincho przeciwko Portugalii, nr 8990/80), a w dwóch

instancjach powyżej pięciu lat (zob. wyrok Europejskiego Trybunału Praw

Człowieka z 7 lutego 2006 r. sprawie Donnadieu przeciwko Francji, nr 19249/02).

Opóźnienie zaistniałe w trakcie jednej z faz postępowania jest dopuszczalne,

pod warunkiem, że łączny czas trwania postępowania nie jest nadmiernie długi

(wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 8 grudnia 1983 r. w sprawie

I NSP 229/25

5

Pretto i inni v. Włochy; skarga nr 7984/77, zob. też postanowienia

Sądu Najwyższego: z 4 stycznia 2023 r., I NSP 294/22; z 10 maja 2023 r.,

I NSP 35/23).

W niniejszej sprawie skarga na przewlekłość została wywiedziona po upływie

niespełna 13 miesięcy od wpływu akt sprawy do Sądu Apelacyjnego w […]..

Zwrócić należy uwagę, że sąd apelacyjny do czasu wywiedzenia skargi

na przewlekłość podejmował czynności zmierzające do rozpoznania sprawy.

Sąd Najwyższy zdaje sobie sprawę, że słusznym oczekiwaniem strony jest

możliwie jak najszybsze rozpoznanie sprawy, jednak zwrócić uwagę należy także

na to, że w analizowanej sprawie, z uwagi na nieznaczny upływ 12 miesięcznego

okresu od wpływu sprawy do Sądu Apelacyjnego w […]. przedwcześnie jest jednak,

aby stwierdzić przewlekłość postępowania.

Odnosząc się do stanowiska Prezesa Sądu Apelacyjnego w […]. zwrócić

uwagę należy, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że znaczny

wpływ spraw, problemy kadrowe i obciążenie sędziów pracą pozostają bez wpływu

na stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie, w której wniesiono skargę

(por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 21 marca 2006 r., III SPP 13/06; z 5

kwietnia 2022 r., I NSP 66/22; z 7 lipca 2022 r., I NSP 204/22; z 23 listopada 2022

r., I NSP 312/22; 22 marca 2023 r., I NSP 25/23). Obciążenie pracą, ilość spraw

oraz stan kadry orzeczniczej, co najwyżej prowadzić mogą do stwierdzenia, że

przewlekłość postępowania w konkretnej sprawie nie jest wynikiem zaniedbań, czy

też uchybień ze strony Sądu. Jednakże to na Państwie spoczywa obowiązek

zorganizowania warunków należytego sprawowania władzy jurysdykcyjnej (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z 16 marca 2006 r., III SPP 10/06). Ostatecznie

Sąd jako jednostka reprezentująca Skarb Państwa ponosi formalną

odpowiedzialność za niewłaściwe wywiązywanie się przez Państwo z powyższego

obowiązku.

Mając jednak na uwadze powyżej podniesione okoliczności, Sąd Najwyższy

na podstawie art. 12 ust. 1 u.s.p.p., oddalił skargę.

Tomasz Demendecki Tomasz Przesławski Adam Redzik

I NSP 229/25

6

MR

[a.ł]