Rozprawa apelacyjna wyznaczona na 2027 r. Skarga na przewlekłość oddalona

Pismem z dnia 21 lipca 2025 r. (data prezentaty Sądu Apelacyjnego w

Gdańsku 25 lipca 2025 r., akta sprawy V Sk. 7/25, k. 1) powód W. Ż. (dalej:

„skarżący”), reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł za pośrednictwem Sądu

Apelacyjnego w Gdańsku do Sądu Najwyższego skargę na naruszenie prawa

strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej

zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Gdańsku o sygn. akt V ACa

1865/24 (dalej: „skarga”). Skarżący wniósł o:

1. Stwierdzenie przewlekłości postępowania w postępowaniu pod sygn.

akt V ACa 1865/24 (omyłkowo określonej jako ACa 1865/24);

I NSP 323/25

2

2. Zobowiązanie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku do wyznaczenia

rozprawy w terminie 30 dni od dnia rozpoznania skargi;

3. Przyznanie skarżącemu od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego

w Gdańsku sumy pieniężnej w wysokości 20.000,00 zł;

4. Zasądzenie od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w Gdańsku na

rzecz skarżącego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm

przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący wspomniał, że sprawa została zainicjowana

wniesieniem pozwu o zapłatę w 2017 r. W dniu 25.04.2023 r. zapadł wyrok

Sądu Okręgowego w Gdańsku w sprawie o sygn. akt XV C 1021/17. Akta sprawy

zostały przekazane do Sądu Apelacyjnego w Gdańsku w dniu 2.07.2024 r., odpis

apelacji pozwanej doręczono skarżącemu w styczniu 2025 r., w dniu 4.02.2025 r.

wniesiono odpowiedź na apelację. W lipcu 2025 r. na koncie skarżącego w Portalu

Informacyjnym pojawiła się informacja o wyznaczeniu rozprawy apelacyjnej na

dzień 8.06.2027 r. (por. zrzut ekranu z portalu informacyjnego, akta sprawy I NSP

323/25, k. 8). Skarżący jako przyczynę przewlekłości w postępowaniu upatruje złą

organizację wymiaru sprawiedliwości, polegającą na braku powołania w Sądzie

Apelacyjnym w Gdańsku wydziału powołanego do rozpatrywania spraw z zakresu

kredytów indeksowanych do waluty obcej, brak ogłaszania konkursów na wolne

stanowiska sędziowskie, brak dokonania prac legislacyjnych mających na celu

ponowne powoływanie sędziów na stanowiska w sposób, aby status sędziów nie

był kwestionowany, brak zwiększenia zatrudnienia asystentów w Sądzie

Apelacyjnym w Gdańsku przy zwiększeniu liczby spraw.

Akta skargi przedstawiono Sądowi Najwyższemu pismem z dnia 1.08.2025 r.

(data prezentaty Sądu Najwyższego, akta sprawy I NSP 323/25, k. 2)

Pismem z dnia 4.09.2025 r. Prezes Sądu Apelacyjnego w Gdańsku

(data prezentaty Sądu Najwyższego 8.09.2025 r., akta sprawy I NSP 323/25, k. 22)

zgłosił swój udział w sprawie i wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Prezes

Sądu Apelacyjnego w Gdańsku w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę opisał

przebieg czynności w sprawie podejmowanych przez Sąd oraz przytoczył statystyki

wpływu oraz załatwienia spraw o kredyty indeksowane do walut obcych w Sądzie

Apelacyjnym w Gdańsku.

I NSP 323/25

3

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na

naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu

przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora

i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1725;

dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”), strona może wnieść skargę o

stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej

prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie

zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa

dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i

prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej

dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Dla

stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w

szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w

celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie albo czynności

podjętych przez prokuratora prowadzącego lub nadzorującego postępowanie

przygotowawcze w celu zakończenia postępowania przygotowawczego lub

czynności podjętych przez sąd lub komornika sądowego w celu przeprowadzenia i

zakończenia sprawy egzekucyjnej albo innej sprawy dotyczącej wykonania

orzeczenia sądowego. Dokonując tej oceny, uwzględnia się łączny dotychczasowy

czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od

tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień

faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę,

rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności

strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania (art. 2 ust. 2 ustawy o skardze

na przewlekłość).

O przewlekłości postępowania można mówić zarówno wtedy, gdy sąd nie

podejmuje żadnych czynności, jak i wtedy, gdy je podejmuje, ale są one

nieprawidłowe i w ich następstwie dochodzi do zwłoki w rozpatrzeniu sprawy

I NSP 323/25

4

(postanowienie Sądu Najwyższego z 24 lutego 2016 r., III SPP 53/15). Na

znaczenie sprawnego rozstrzygania sporów sądowych, jako jednego z elementów

zagwarantowanego konstytucyjnie prawa do sądu, zwraca się uwagę w literaturze

(S. Pikulski, J. Szczechowicz, Ludzki wymiar prawa a przewlekłość postępowania

sądowego (w:) Księga Jubileuszowa Profesora Tadeusza Jasudowicza, Toruń 2004,

s. 353 i n.).

W dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmowano, że o

przewlekłości postępowania apelacyjnego można zasadniczo mówić w przypadku

bezczynności sądu drugiej instancji polegającej na niewyznaczeniu rozprawy

apelacyjnej, która trwa co najmniej 12 miesięcy (postanowienia Sądu Najwyższego:

z 12 maja 2005 r., III SPP 96/05; z 16 marca 2006 r., III SPP 10/06 oraz z 21 marca

2006 r., III SPP 13/06). Jednocześnie jednak ugruntowane jest stanowisko, że

przewlekłość jest pojęciem odnoszącym się do konkretnego zdarzenia, które po

wnikliwej analizie należałoby uznać za nadmiernie rozciągnięte w czasie i

niezasadnie przedłużające się (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 21

kwietnia 2021 r., I NSP 20/21, oraz z 15 listopada 2022 r., I NSP 322/22).

Powyższe oznacza, że standard ochrony prawa do rozpatrzenia sprawy bez

nieuzasadnionej zwłoki ma charakter zindywidualizowany (zob. postanowienia

Sądu Najwyższego: z 11 lipca 2019 r., I NSP 48/19; z 6 maja 2020 r., I NSP 34/20;

z 10 listopada 2020 r., I NSP 142/20; z 28 września 2021 r., I NSP 145/21; z 14

września 2022 r., I NSP 251/22; z 15 listopada 2022 r., I NSP 322/22). Co do

zasady więc przewlekłość jest pojęciem względnym i zawsze musi być odnoszona

do konkretnych realiów sprawy i przyjętego trybu postępowania. Należy także

nadmienić, że jedynie nadmierne odstępstwa od czasu koniecznego do wykonania

określonych czynności sądowych, prac i procedur mogą być uznawane za tworzące

stan nieuzasadnionej zwłoki (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 13

lipca 2017 r., III SPP 33/17; z 21 kwietnia 2021 r., I NSP 20/21).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić

należy, że nie naruszono w niej prawa do sądu w aspekcie rozpoznania sprawy bez

nieuzasadnionej zwłoki.

Sekwencja działań Sądu Apelacyjnego w sprawie o sygn. akt V ACa 1865/24

ustalona na podstawie akt sprawy przedstawia się następująco.

I NSP 323/25

5

W dniu 27.06.2024 r. (data prezentaty Sądu Okręgowego w Gdańsku, akta sprawy

V ACa 1865/24, akta sprawy XV C 1021/17, k. 401) pozwana w przedmiotowej

sprawie wniosła apelację od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia

25.04.2023 r. za pośrednictwem ww. sądu do Sądu Apelacyjnego w Gdańsku. Akta

sprawy zostały przekazane Sądowi Apelacyjnemu w dniu 2.07.2024 r. (k. 405),

następnie zarządzeniem z dnia 3.07.2024 r. zarejestrowano sprawę i wylosowano

skład orzekający (k. 408 - 409). Pismem z dnia 21.08.2024 r. wezwano

pełnomocnika strony pozwanej do uzupełnienia braków formalnych apelacji (k. 411).

Braki formalne zostały uzupełnione pismem z dnia 12.09.2024 r., jednocześnie

wnosząc o zwolnienie pozwanej z kosztów sądowych (k. 417) w terminie. Pozwana

została zwolniona z kosztów postępowania postanowieniem z dnia 28.10.2024 r. (k.

482), doręczonym pełnomocnikom stron w dniu 28.11.2024 (k. 487-488).

Pełnomocnik powoda za pośrednictwem wiadomości e-mail z dnia 30.12.2024 r.

wniósł o nadanie biegu sprawie i doręczenie odpisu apelacji stronie powodowej

(k.494). Apelację doręczono pełnomocnikowi powoda w dniu 22.01.2025 r. (k. 497).

W dniu 7.02.2025 r. powód (skarżący) złożył odpowiedź na apelację, w której

wniósł o oddalenie apelacji wraz z wnioskami dowodowymi w niej zawartymi i

zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów zastępstwa procesowego (k.

498). Zarządzeniem z dnia 21.02.2025 r. akta sprawy V ACa 1865/24 zostały

odłożone do spraw oczekujących na wyznaczenie terminu (k. 503). Zarządzeniem z

dnia 3.07.2025 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 18.06.2027 r. (k. 504).

Sprawa, od której wniesiono apelację, została zainicjowana pozwem

o zapłatę z 2017 r. Równolegle toczyły się postępowania karne przeciwko pozwanej,

w związku z czym składano wnioski o zawieszenie przedmiotowego postępowania

oraz zwracano się o nadesłanie wyroków wydanych w sprawach karnych oraz

dokonywano czynności przesłuchania świadków za pośrednictwem konsula RP, co

wydłużyło czas trwania postępowania (akta sprawy XV C 1021/17, t. I-II). Należy

uznać, że sprawa ta była zawiła i skomplikowana ze względu na zakres czynności

faktycznych, o czym świadczy podejmowanie czynności takiego charakteru. W toku

postępowania apelacyjnego podejmowano czynności procesowe mające na celu

rozpoznanie sprawy, pełnomocnik jednokrotnie wniósł o zarządzenie doręczenia

apelacji oraz o nadanie apelacji biegu. Nie wpłynęły do sądu wnioski o zmianę

I NSP 323/25

6

terminu rozprawy (akta sprawy V ACa 1865/24, t. III). W toku postępowania

skarżący nie składał wniosków wydłużających postępowanie, wnosił jedynie o

podjęcie czynności w sprawie. Pełnomocnik pozwanej składał pisma obarczone

brakami formalnymi (por. apelacja powoda, por. t. III, k. 408, 417), co wymuszało

wezwanie przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku do ich uzupełnienia i przedłużało

postępowanie apelacyjne w fazie kontroli formalnej. Należy mieć jednak na uwadze,

iż organizacyjny etap postępowania w zakresie przede wszystkim rozpoznania

wniosków, stanowi czasochłonny proces, który w sposób naturalny wydłuża tok

postępowania, które jednakże zostało przeprowadzone w przedmiotowym

postępowaniu w sposób stosunkowo sprawny, a przede wszystkim skuteczny,

bowiem zarządzeniem z dnia 3.07.2025 r. wyznaczono rozprawę na dzień

18.06.2027 r. Nadto, zgodnie z § 2 pkt 5) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości

z dnia 8 czerwca 2019 r. - Regulamin urzędowania sądów powszechnych (tekst

jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 867) sprawy o zapłatę nie zaliczają się do spraw pilnych,

co nie uzasadniałoby rozpoznania sprawy poza kolejnością.

Zdaniem Sądu Najwyższego, sekwencja działań Sądu Apelacyjnego

przedstawiona powyżej, wskazuje na przerwy pomiędzy poszczególnymi

czynnościami mieszczącymi się w średnim czasie trwania przerw pomiędzy

czynnościami w sprawie podejmowanymi przez sądy powszechne. Nadto, w świetle

powołanego wyżej orzecznictwa Sądu Najwyższego, podkreślającego, iż

bezczynności sądu drugiej instancji polega na niewyznaczeniu rozprawy

apelacyjnej, która trwa co najmniej 12 miesięcy, istną na kanwie niniejszej sprawy

okolicznością, jest fakt wyznaczenia przez Sąd Apelacyjny terminu rozprawy

apelacyjnej w przeciągu blisko roku od przekazania apelacji.

Podkreślić należy, iż w aprobowanym w judykaturze Sądu Najwyższego

stanowisku Sądu Apelacyjnego w Krakowie wyrażonym w postanowieniu z dnia 1

października 2020 r„ II S 6/08 (KZS 2008/11/70), wskazano, że niezwłoczne

rozstrzyganie sprawy nie jest możliwe ani ze względów organizacyjnych, ani nie

byłoby to rozsądne wobec konieczności zapoznania się sędziów z materiałami

sprawy, czasu dla ich rozważenia i podjęcia decyzji, wreszcie jej uzasadnienia.

Chodzi o to, aby czynności te zabierały odpowiednią ilość czasu, to jest odbywały

I NSP 323/25

7

się bez zbędnej zwłoki, która wskazywałaby na bezczynność sądu lub

bezproduktywność jego działań.

Nawiasem, interpretując ustawę o skardze na przewlekłość postępowania

poprzez pryzmat przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych

wolności (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.), stanowiących jej podstawową

perspektywę interpretacyjną (art. 1 ust. 3 ustawy o skardze na przewlekłość;

zob. również postanowienie Sądu Najwyższego z 22 stycznia 2019 r., I NSP 71/18),

przyjąć należy, że zasadniczym celem skargi na przewlekłość postępowania jest

zapewnienie ochrony uczestnikom postępowania sądowego przed ekscesywnymi

opóźnieniami proceduralnymi. Jednocześnie przyjmuje się, że właściwa reakcja na

przewlekłość postępowania obejmuje obok stwierdzenia, że doszło do naruszenia

prawa do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie, podjęcie adekwatnych

środków dla usunięcia skutków przewlekłości (zob. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 27 marca 2019 r., I NSP 88/18). Cel ten nie może zostać

zrealizowany w sytuacji, gdy w sprawie dokonano skutecznie kontroli formalnej i

finalnie wyznaczono termin rozprawy.

Całokształt okoliczności sprawy wskazany powyżej przesądza o braku

bezczynności Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, w sprawie o sygn. akt V ACa

1865/24 i skutkuje oddaleniem skargi wraz z wszystkimi jej wnioskami

szczegółowymi.

Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 12 ust. 1

ustawy o skardze na przewlekłość, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Tomasz Przesławski Tomasz Demendecki Adam Redzik

[MR]

[r.g.]

I NSP 323/25

8