Zawieszenie wniosku o niezawisłość sędziego SN przedłużyło kasację. Sąd uznał przewlekłość

Skargą datowaną na 25 września 2025 r. K. spółka akcyjna z siedzibą w W.

(dalej również: „skarżąca”), zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika,

wniosła o: (1) stwierdzenie, że w postępowaniu przed Sądem Najwyższym

prowadzonym pod sygn. II CSKP 366/22 nastąpiła przewlekłość postępowania, (2)

zobowiązanie Sądu Najwyższego do podjęcia odpowiednich czynności, a to

niezwłocznego: uchylenia niezaskarżalnego postanowienia Sądu Najwyższego z

dnia 11 kwietnia 2024 r. o zawieszeniu postępowania do czasu zmiany zmian

legislacyjnych usuwających wady procesowe określone w wyroku Trybunału

Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Wielska Izba) z 21 grudnia 2023 r., C-718/21

oraz wyroku pilotażowym Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 23 listopada

2023 r. Wałęsa przeciwko Polsce (skarga nr 50849/21) w terminie tam zakreślonym,

rozpoznania wniosku K. S.A. o zbadanie spełnienia przez SSN X.Y. wymogów

niezawisłości i bezstronności w sprawie II CSKP 366/22 i stosownie do treści

wydanego w tej sprawie postanowienia wyznaczenia przez ukształtowany skład

Sądu Najwyższego terminu posiedzenia dla merytorycznego rozpoznania skargi

kasacyjnej i wydania wyroku zgodnie z jej żądaniem, (3) przyznanie od Skarbu

Państwa (Sądu Okręgowego w Warszawie) na rzecz K. S.A. z tytułu przewlekłości

kwoty 5000 zł, (4) zasądzenie od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w

Warszawie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego

według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że 21 stycznia 2020 r. zaskarżyła

skargą kasacyjną wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 16 października

2019 r. Po wymianie pism procesowych pomiędzy skarżącymi a pozwanym m.st.

Warszawa, postanowieniem z dnia 22 grudnia 2020 r. (I CSK 181/20), Sąd

Najwyższy przyjął skargę kasacyjną K. do rozpoznania. Dwa lata później, pismem z

7 listopada 2022 r., K. została powiadomiona o wyznaczeniu składu mającego

rozpoznać sprawę. Dnia 22 listopada 2022 r. skarżąca złożyła wniosek o zbadanie

spełnienia przez wszystkich wyznaczonych do składu orzekającego sędziów Sądu

I NSP 425/25

3

Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności, który – w odniesieniu do

objętych wnioskiem SSN Z.Z. i SSN Y.Y.– został odrzucony odpowiednio

postanowieniami 16 grudnia 2022 r. (III CB 12/22) i 14 grudnia 2022 r. (III CB

13/22). Natomiast wniosek o zbadanie spełnienia przez SSN X.Y. wymogów

niezawisłości i bezstronności nie został dotychczas rozpoznany, ponieważ

postępowanie w tym zakresie zostało zawieszone postanowieniem Sądu

Najwyższego z dnia 11 kwietnia 2024 r. (III CB 218/24). Postanowienie to, jako

niezaskarżalne, spowodowało w opinii skarżącej de facto zawieszenie

postępowania kasacyjnego. Dlatego też skarżąca wniosła, aby Sąd Najwyższy

uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania w zakresie rozpoznania wniosku

o zbadanie niezawisłości i bezstronności SSN X.Y., albowiem argumenty za jego

dalszym utrzymywaniem do czasu wydania stosownych zmian legislacyjnych, o

których mowa w uzasadnieniu, nie usuną skutków postanowień z 16 grudnia 2022 r.

(III CB 12/22) i 14 grudnia 2022 r. (III CB 13/22). Zdaniem skarżącej, skoro

zawieszenie postępowania zostało wydane do czasu dokonania stosownych zmian

legislacyjnych, to jest to przejaw odmowy rozpoznania jej wniosku w dającej się

przewidzieć przyszłości, co w konsekwencji jest naruszeniem przez sąd

procesowego obowiązku rozpoznania wniesionej przez stronę skargi kasacyjnej w

rozsądnym czasie. Zawieszenie postępowania w zakresie rozpoznania wniosku o

zbadanie niezawisłości i bezstronności SSN X.Y. do czasu wprowadzenia zmian w

prawie odwołuje się do okoliczności nieprzewidzianej w przepisach ustawowych

regulujących postępowanie cywilne zarówno przed Sądem Najwyższym, jak i przed

sądami powszechnymi. Jest ono zatem przejawem naruszenia przepisów

dotyczących zawieszenia postępowania. Zmiana legislacyjna, o której mowa w

postanowieniu z 11 kwietnia 2024 r. (III CB 14/22), polegająca na uchwaleniu aktu

prawnego rangi ustawowej, nie jest tym samym, co wydanie decyzji

administracyjnej, przewidzianej w art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. Dlatego art. 177 § 1 pkt 3

k.p.c. nie daje się w tym zakresie stosować nawet per analogiam. Niedopuszczalne

było zatem arbitralne rozszerzanie katalogu okoliczności uprawniających sąd do

zawieszenia toczącego się przed nim postępowania, co doprowadziło do

naruszenia prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez

nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.

I NSP 425/25

4

Wskazane postanowienie „generuje przewlekłość w rozpoznaniu skarg kasacyjnych,

co samo w sobie uzasadnia skargę, albowiem mimo upływu blisko pięciu lat od daty

postanowienia o przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania skarga nie została

rozpoznana ani nie został wyznaczony termin rozprawy”.

Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego nie zgłosił udziału w sprawie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

1. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na

naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu

przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i

postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023,

poz. 1725, dalej: „u.s.p.p.” lub „ustawa o skardze na przewlekłość postępowania”)

strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga

dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez

nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania

rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne

dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to

konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania

orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).

2. Stosownie do art. 2 ust. 2 u.s.p.p., dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło

do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i

prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia

kończącego postępowanie w sprawie. Dokonując tej oceny należy:

1. uwzględnić łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia

do chwili rozpoznania skargi,

2. charakter sprawy,

3. stopień faktycznej i prawnej zawiłości sprawy,

4. znaczenie rozstrzygnięcia dla skarżącego,

5. zachowanie się stron, w szczególności strony, która zarzuciła

przewlekłość postępowania.

I NSP 425/25

5

Regulacja ustawowa wzmacnia więc na poziomie krajowym wynikający z

Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz.U. 1993, nr 61,

poz. 284 ze zm., dalej: „Konwencja”) standard ochrony obejmujący prawo do

rzetelnego procesu, w szczególności prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym

terminie. Przyjęcie ustawy o skardze na przewlekłość postępowania było zresztą w

znacznym stopniu reakcją na wielokrotnie stwierdzone przez Europejski Trybunał

Praw Człowieka (dalej również: „Trybunał”) naruszenia przez Polskę prawa do

rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie.

3. Ustawa o skardze na przewlekłość postępowania nie określa wprost

granic temporalnych w ramach, których powinno dojść do rozpoznania sprawy, a

tym samym nie wskazuje bezpośrednio czasu, po upływie którego następuje

przewlekłość postępowania. W orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw

Człowieka wskazuje się, że oceniając czy w sprawie doszło do przewlekłości

postępowania, sąd obok czasu trwania postępowania obowiązany jest wziąć pod

uwagę szczególne warunki sprawy, w szczególności stopień jej złożoności, a także

zachowanie stron i organów prowadzących sprawę oraz znaczenie materii objętej

skargą (wyroki Trybunału z: 21 września 2000 r. w sprawie Wojnowicz przeciwko

Polsce, skarga nr 33082/96; 4 kwietnia 2000 r. w sprawie Dewicka przeciwko

Polsce skarga nr 38670/97; 26 października 2000 r. w sprawie Sobczyk przeciwko

Polsce skarga nr 25693/94; 26 lipca 2001 r. w sprawie Jedamski przeciwko Polsce,

skarga nr 29691/96; 14 stycznia 2003 r. w sprawie W.M. przeciwko Polsce, skarga

nr 39505/98).

Nie ulega przy tym wątpliwości, że rozpatrywane przez Sąd Najwyższy

sprawy zainicjowane skargą kasacyjną, mają szczególny charakter i należą

do spraw skomplikowanych. Celem skargi kasacyjnej jest bowiem ochrona interesu

publicznego poprzez zapewnienie jednolitości wykładni i twórczy wkład Sądu

Najwyższego w rozwój prawa (postanowienie Sądu Najwyższego z 4 lutego 2000 r.,

II CZ 178/99). Powyższe ulega wzmocnieniu z uwagi na instytucję przedsądu

związaną z elementem konstrukcyjnym skargi kasacyjnej określonym w art. 3984

k.p.c., czyli obowiązkiem zamieszczenia w skardze kasacyjnej wniosku o jej

przyjęcie do rozpoznania, a także jego uzasadnieniem. Konsekwentnie

przedmiotem merytorycznego rozpoznania przez Sąd Najwyższy są tylko te skargi

I NSP 425/25

6

kasacyjne, które dotyczą spraw najpoważniejszych, wpływających na rozwój i

kształtowanie systemu prawnego (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 31

marca 2005 r., SK 26/02), które tym samym można określić mianem nie tylko

skomplikowanych, ale nawet szczególnie skomplikowanych. Uznać więc należy, że

zarówno charakter, jak i stopień skomplikowania tych spraw a priori wpływać może

na czas trwania postępowania (postanowienie Sądu Najwyższego z 21 września

2022 r., I NSP 231/22).

Zważyć ponadto należy, że interpretując ustawę o skardze na przewlekłość

postępowania poprzez pryzmat przepisów Konwencji, stanowiących jej

podstawową perspektywę interpretacyjną (art. 1 ust. 3 u.s.p.p.; zob. również

postanowienie Sądu Najwyższego z 22 stycznia 2019 r., I NSP 71/18), przyjąć

należy, że zasadniczym celem skargi na przewlekłość postępowania jest

zapewnienie ochrony uczestnikom postępowania sądowego przed ekscesywnymi

opóźnieniami proceduralnymi.

4. W przypadku wniesienia skargi na przewlekłość postępowania

wszczętego skargą kasacyjną, kognicja Sądu Najwyższego ograniczona jest

wyłącznie do oceny czy standard ochrony prawa do rozpoznania sprawy bez

nieuzasadnionej zwłoki został zachowany w postępowaniu toczącym się przed

Sądem Najwyższym. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowane jest

bowiem stanowisko, że postępowanie kasacyjne przed Sądem Najwyższym nie jest

kontynuacją wcześniejszych postępowań, lecz dotyczy nowej sprawy wszczętej

przez wniesienie skargi kasacyjnej w sprawie cywilnej albo kasacji w sprawie karnej,

które to nadzwyczajne środki zaskarżenia przysługują od prawomocnych orzeczeń

sądu drugiej instancji (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 10 czerwca

2021 r., III UZ 10/21; z 12 sierpnia 2020 r., I NSP 84/20; z 17 marca 2020 r., I NSP

9/20; z 9 lutego 2017 r., III SPP 70/16; z 18 marca 2015 r., I CZ 5/15; z 20 stycznia

2015 r., V CZ 93/15; z 10 stycznia 2014 r., I CZ 105/13). Oznacza to, że w zakresie

wyrażenia „tok postępowania od czasu jego wszczęcia do prawomocnego

zakończenia” nie mieści się postępowanie przed Sądem Najwyższym, choćby jego

wynikiem było uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania. Postępowanie w sprawie cywilnej wszczętej skargą

kasacyjną albo w sprawie karnej wszczętej kasacją jest nowym postępowaniem w

I NSP 425/25

7

sprawie w rozumieniu art. 5 ust. 1 u.s.p.p., zaś zarzuty odnośnie do przebiegu tego

postępowania wnoszone w jego toku podlegają rozpoznaniu wyłącznie przez Sąd

Najwyższy stosownie do treści art. 4 ust. 2 u.s.p.p., zgodnie z którym, jeżeli skarga

dotyczy przewlekłości postępowania przed Sądem Najwyższym, właściwy do jej

rozpoznania jest Sąd Najwyższy (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 20

marca 2024 r., I NSP 238/23; z 14 sierpnia 2013 r., III SPP 152/13; uchwałę składu

siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 28 marca 2013 r., III SPZP 1/13).

5. Wskazany przez skarżącą stan faktyczny znajduje odzwierciedlenie w

aktach sprawy o sygn. II CSKP 366/22, stąd nie ma potrzeby jego ponownego

przytaczania.

6. Odnosząc powyższe do przebiegu spornego postępowania kasacyjnego w

sprawie II CSKP 366/22 podkreślić należy, że od chwili jego wszczęcia, czyli 21

stycznia 2020 r., upłynęło już niemalże 6 lat, zaś na dzień orzekania w sprawie

niniejszej skargi na przewlekłość postępowania, nie został wyznaczony termin

posiedzenia. Nie ulega przy tym wątpliwości, że na przeszkodzie jego wyznaczeniu

stoi zawieszenie postępowania w sprawie III CB 14/22, postanowieniem Sądu

Najwyższego z 11 kwietnia 2024 r.

W związku powyższym należy rozstrzygnąć kwestię czy zawieszenie

postępowania incydentalnego, mające niewątpliwy wpływ na bieg postępowania

głównego, może być uznane za naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy

bez uzasadnionej zwłoki w rozumieniu przepisów o skardze na przewlekłość.

7. Nie ulega wątpliwości, że w sprawie II CSKP 366/22 Sąd Najwyższy

podejmował odpowiednie czynności zmierzające do jej rozpoznania. Nie ulga też

wątpliwości, że to skarżąca zdecydowała się na złożenie wniosku o zbadanie

spełnienia przez wszystkich wyznaczonych do składu orzekającego sędziów SN

wymogów niezawisłości i bezstronności. W stosunku do dwóch sędziów wniosek

został odrzucony, zaś w odnośnie do trzeciego – z uwagi na zawieszenie

postępowania – nie został dotychczas rozpoznany. Zauważyć również należy, że

postępowanie w sprawie III CB 218/24, toczy się niezależnie od postępowania o

sygn. II CSKP 366/22. Co więcej, wskazane postanowienie o zawieszeniu

postępowania, jako wydane przez Sąd Najwyższy, nie jest zaskarżalne (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z 18 lipca 2007 r., KSP 5/07). Zważyć również

I NSP 425/25

8

należy, że art. 3 u.s.p.p. zawiera zamknięty katalog postępowań, w których stronom

przysługuje uprawnienie do wniesienia skarg na przewlekłość. W konsekwencji, w

postępowaniach innych niż te, o których mowa w art. 3 u.s.p.p., tego rodzaju skarga

nie przysługuje. Jednocześnie Sąd Najwyższy wielokrotnie potwierdzał, że w

postępowaniach mających charakter incydentalny względem postępowania

głównego ustawa o skardze na przewlekłość nie przewiduje możliwości wniesienia

skargi na przewlekłość postępowania i taka skarga jest niedopuszczalna (zob.

postanowienie Sądu Najwyższego z 15 stycznia 2025 r., I NSP 500/24).

8. Nie negując powyższego zauważyć należy, że brak możliwości wniesienia

skargi na przewlekłość postępowania incydentalnego, nie oznacza, że

prawidłowość czynności podejmowanych przez sąd w takim postępowaniu, nie

może zostać poddana ocenie, jeżeli skarga na przewlekłość postępowania została

wniesiona w postępowaniu głównym na czas trwania, którego bezpośrednio

oddziałuje bieg postępowania incydentalnego. Przyjęcie odmiennego poglądu

prowadziłoby bowiem do uznania, że postępowanie incydentalne, które samo

w sobie nie podlega kontroli przez pryzmat ustawy o przewlekłości postępowania,

mogłoby trwać w zasadzie nieokreślony czas, przez co uniemożliwiałoby

zakończenie postępowania w sprawie głównej, a jednocześnie należałoby przyjąć,

że nie doszło do naruszenia prawa strony do sądu, w tym do rozpoznania sprawy w

rozsądnym terminie. Dodatkowo zauważyć należy, że w przypadku niniejszej

sprawy, postanowienie o zawieszeniu postępowania, jako wydane

przez Sąd Najwyższy, nie jest zaskarżalne.

Biorąc powyższe pod uwagę, zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu

Najwyższego, wyrażonym w postanowieniu z 3 grudnia 2025 r., w sprawie o sygn. I

NSP 340/25, zgodnie z którym w przypadku wniesienia skargi na przewlekłość

postępowania głównego, sąd oceniając, czy w postępowaniu zostały dochowane

standardy ochrony prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki,

zasadniczo jest uprawniony do kontrolowania terminowości także postępowań

wpadkowych, łączących się ze sprawą główną. Dotyczy to również postępowania w

przedmiocie zawieszenia.

9. Jak wskazano w punkcie 2 niniejszego uzasadnienia, stosownie do art. 2

ust. 2 u.s.p.p., dokonując oceny czy w sprawie doszło do przewlekłości

I NSP 425/25

9

postępowania, przedmiotem badania jest nie tylko terminowość czynności

podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie

w sprawie, ale także ich prawidłowość.

10. Wskazać należy, że oceny zawieszenia postępowania w sprawie

III CB 14/22 Sąd Najwyższy dokonał już w sprawie I NSP 340/25. W postanowieniu

z 3 grudnia 2025 r., Sąd Najwyższy orzekł, że: „decyzje o zawieszeniu postępowań

toczących się w przedmiocie testów niezawisłości i bezstronności uznać należy za

nieprawidłowe. Podkreślić należy, że nie jest to kontrola instancyjna wydanych

postanowień, jak również ustalenia niniejszego postępowania nie mają wpływu na

ich obowiązywanie. W niniejszym postępowaniu sąd dokonuje jedynie oceny

prawidłowości podjętych czynności procesowych w aspekcie prowadzenia

postępowania dłużej, niż jest to konieczne.

Zasadność zawieszenia postępowań incydentalnych w przedmiocie

wniosków o zbadanie braku spełnienia przez sędziów Sądu Najwyższego

wyznaczonych do rozpoznania sprawy II CSKP 366/22 standardów niezawisłości i

bezstronności należy oceniać przez pryzmat kryteriów wskazanych w art. 173-178

k.p.c. Przede wszystkim wskazać należy, że procedura cywilna nie przewiduje

dopuszczalności zawieszenia postępowania na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c.

per analogiam, jak to uczyniono w sprawie III CB 14/22. Prowadzi to do uznania, że

podana w postanowieniu III CB 14/22 podstawa prawna jest pozorna. Norma art.

177 § 1 pkt 3 k.p.c. brzmi: „jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od uprzedniej

decyzji organu administracji publicznej”. Nie wiadomo zatem do czego użyte w

postanowieniu słowa „per analogiam” miałyby się odnosić, zważywszy, że dalsza

treść postanowienia zdaje się sugerować, że tą przyczyną miałyby być oczekiwane

przez sędziego, który wydał te postanowienia zmiany legislacyjne. Wystarczy

zauważyć, że władza ustawodawcza (Sejm, Senat) nie są organami administracji

publicznej, i już z tej przyczyny przywołany przepis nie może być właściwą

podstawą prawną. Dodatkowo przed Sejmem i Senatem nigdy nie toczy się żadne

postępowanie (ani sądowe, ani administracyjne), od wyniku, którego zależałby

wynik rozstrzygnięcia w zawieszonych sprawach. Jest ponadto rzeczą oczywistą,

że wśród przyczyn zawieszenia prawnie przewidzianych nie ma odwołania do

I NSP 425/25

10

hipotetycznego, przyszłego (a tym bardziej nawet nie rozpoczętego) procesu

legislacyjnego.

Brak jakiegokolwiek związku instytucji zawieszenia z potencjalnym procesem

legislacyjnym potwierdza orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym »nie

można potraktować jako długotrwałej przeszkody uniemożliwiającej prowadzenie

postępowania (dyscyplinarnego), oczekiwania strony na ewentualne zmiany

ustawodawcze (w obszarze odpowiedzialności dyscyplinarnej prokuratorów)«

(postanowienie Sądu Najwyższego z 20 kwietnia 2023 r., II ZO 22/22). Nie budzi to

także wątpliwości w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego

(postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 marca 2024 r., I FSK

1035/19) i nie powinno budzić wątpliwości żadnego rozsądnego prawnika.

Powyższe oznacza, że nie mamy do czynienia z wątpliwościami

interpretacyjnymi na kanwie określonego przepisu, lecz ze zwykłym wykreowaniem

nieistniejącej podstawy prawnej dla podjętych czynności. To może prowadzić

do oczywistego wniosku, że wskazane postanowienie III CB 14/22 wydane zostało

bez podstawy prawnej (podana w nich podstawa prawna jest w sposób oczywisty

nieadekwatna).

Po drugie, wskazać należy, że dokonane postanowieniem III CB 14/22

»zawieszenie« postępowania może zostać uznane za nieuzasadnioną przeszkodę

w jego prowadzeniu, bowiem:

- nastąpiło uzależnienie wstrzymania rozpoznania sprawy od zdarzenia

przyszłego i niepewnego, które w ogóle może nie nastąpić,

- uzależnienie wstrzymania rozpoznania sprawy nastąpiło w postaci

nieznanej Kodeksowi postępowania cywilnego przeszkody

»prac legislacyjnych«,

- przeszkoda w postaci »prac legislacyjnych« trwać może nieokreślenie

długo, a nawet zawsze (w obecnej sytuacji nie podjęto żadnych działań

w tym kierunku, co więcej wyroki – wskazywane w sentencji postanowienia,

wydanego w sprawie III CB 14/22, o zawieszeniu – zawierają liczne sugestie,

w tym także być może wymagające zmiany polskiej Konstytucji RP,

co jeszcze bardziej czyni mało realnym ich pełne wdrożenie),

I NSP 425/25

11

- przeszkodę w postaci »zmian legislacyjnych« powiązano jedynie z

usunięciem bliżej nieokreślonych »wad procesowych«, co samo w sobie nie

daje żadnej odpowiedzi, co miałoby być w drodze prac legislacyjnych

usunięte, co więcej – nie ma żadnych wątpliwości, że we wskazanych

orzeczeniach mowa jest przede wszystkim o kwestiach ustrojowych,

a częściowo materialnych.

W opisywanej sytuacji warte podkreślenia jest także to, że sędzia, który

wydał postanowienie w sprawie III CB 14/22 o zawieszeniu, nie podjął dostępnych

kroków proceduralnych (np. w postaci pytania do Trybunału Konstytucyjnego,

złożenia oświadczenia o podstawach wyłączenia itp.), których rozpoznanie mogłoby

prowadzić do usunięcia wzmiankowanych »wad procesowych« lub rozwiania

wątpliwości w tym zakresie”.

Sąd Najwyższy w niniejszym składzie w pełni podziela powyższą ocenę,

jak również zgadza się z konkluzją przedstawionego rozumowania, zgodnie z którą

decyzja o zawieszeniu postępowania nie miała uzasadnienia procesowego, co

oznacza, że ww. postępowanie incydentalne zostało „wprowadzone w stan

bezruchu” wadliwie, a w konsekwencji prawo skarżącej do rozpoznania sprawy

kasacyjnej II CSKP 366/22 bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone.

11. Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 12 ust. 2 u.s.p.p.

uznał, że w sprawie prowadzonej przed Sądem Najwyższym pod sygn.

II CSKP 366/22 doszło do przewlekłości postępowania.

12. Zgodnie z art. 12 ust. 4 u.s.p.p. uwzględniając skargę, sąd na żądanie

skarżącego przyznaje od Skarbu Państwa, sumę pieniężną w wysokości od 2000

do 20 000 zł. Wysokość sumy pieniężnej, w granicach wskazanych w zdaniu

pierwszym, wynosi nie mniej niż 500 zł za każdy rok dotychczasowego trwania

postępowania, niezależnie od tego, ilu etapów postępowania dotyczy stwierdzona

przewlekłość postępowania. Sąd może przyznać sumę pieniężną wyższą niż 500 zł

za każdy rok dotychczasowego trwania postępowania, jeżeli sprawa ma szczególne

znaczenie dla skarżącego, który swoją postawą nie przyczynił się w sposób

zawiniony do wydłużenia czasu trwania postępowania.

Zważywszy, że skarżąca kwestię sumy pieniężnej całkowicie pominęła w

uzasadnieniu skargi, a zatem nie wskazała jakichkolwiek okoliczności

I NSP 425/25

12

przemawiających za przyznaniem wyższej sumy, aniżeli wynika to z podstawowego

algorytmu określonego w ustawie, Sąd Najwyższy, uwzględniając, że od

rozpoczęcia postępowania, którego dotyczy skarga, upłynęło 5 pełnych lat

kalendarzowych, w związku ze stwierdzeniem przewlekłości w sprawie,

przyznał kwotę 2500 zł.

13. Z uwagi na okoliczność, że w postanowieniu z 3 grudnia 2025 r., I NSP

340/25, Sąd Najwyższy zalecił Sądowi Najwyższemu w terminie dwóch tygodni od

rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania rozważenie podjęcia m.in.

zawieszonego postępowania incydentalnego o sygn. III CB 14/22, zainicjowanego

w toku sprawy o sygn. II CSKP 366/22 wnioskiem o stwierdzenie braku spełnienia

standardów niezawisłości i bezstronności, wydanie wnioskowanego w punkcie 2.

skargi zalecenia stało się oczywiście zbędne.

14. O zwrocie uiszczonej opłaty sądowej w kwocie 200 zł Sąd Najwyższy

orzekł na podstawie art. 17 ust. 3 u.s.p.p.

15. O kosztach postępowania skargowego Sąd Najwyższy orzekł na

podstawie art. 98 § 1, 11 i 3 w zw. art. 3941 § 3 w zw. z art. 39821 w zw. z art. 391 §

1 k.p.c. w związku z art. 8 ust. 2 u.s.p.p. oraz § 14 ust. 3 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności

adwokackie (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1964), zasądzając od Skarbu Państwa –

Sądu Najwyższego na rzecz skarżącej kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów

zastępstwa procesowego.

[P.Sz.]

[r.g.]

Adam Redzik Oktawian Nawrot Paweł Wojciechowski