Sąd Najwyższy przekazał skargę na przewlekłość sprawy o zachowek do Sądu Apelacyjnego

M. D. (dalej: „skarżąca”), działając przez pełnomocnika profesjonalnego,

pismem z 28 stycznia 2026 r. wniosła o:

1. „stwierdzenie, że w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w

Warszawie w sprawie z powództwa M. D. przeciwko J. M., sygn. akt I ACa 9/25,

nastąpiła przewlekłość postępowania;

2. wydanie Sądowi rozpoznającemu wskazaną sprawę zalecenia

doręczenia apelacji oraz wyznaczenia terminu rozprawy;

I NSP 54/26

2

3. przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz skarżącego kwoty 20 000 zł;

4. zasądzenie od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w Warszawie -

kosztów tego postępowania”.

W uzasadnieniu wskazano, że „przedmiotowa sprawa o zachowek w

pierwszej instancji zawisła przed Sądem Okręgowym w Warszawie 12 maja

2021 roku pod sygnaturą I C 1828/21. Zakończyła się wyrokiem uwzględniającym

roszczenie z dnia 24 czerwca 2024 roku. Od tego wyroku wniesiona została przez

Pozwanego apelacja, a sprawa w drugiej instancji otrzymała sygnaturę i ACa 9/25.

Apelacja wpłynęła do Sądu Apelacyjnego 8 stycznia 2025 roku. Od momentu

wpływu apelacji do Sądu II instancji upłynął już ponad rok. W tym czasie Sąd nie

podjął nawet tak podstawowej i technicznej czynności, jaką jest doręczenie odpisu

apelacji stronie przeciwnej. Powyższe uniemożliwia Powódce złożenie odpowiedzi

na apelację i realnie blokuje merytoryczne rozpoznanie sprawy. Nie zostały również

wyznaczony termin rozprawy”. Podniesiono także, że „sprawa toczy się łącznie już

blisko 5 lat. Powódka, będąc osobą uprawnioną do zachowku, od lat oczekuje na

realizację swoich słusznych praw majątkowych. Dalsza zwłoka w sytuacji, gdy

sprawa znajduje się już na etapie II instancji, generuje u Skarżącej poczucie

niepewności prawnej i krzywdy”.

Prezes Sądu Apelacyjnego w Warszawie w odpowiedzi z 17 marca 2026 r.

zgłosił swój udział w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1b ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze

na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu

przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratura

i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz.

1725 ze zm., dalej także jako: „u.s.p.p.”) jeżeli skarga dotyczy przewlekłości

postępowania przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym – właściwy do jej

rozpoznania w całości jest sąd apelacyjny.

Z treści uzasadnienia skargi wynika, że właściwy do jej rozpoznania jest Sąd

Apelacyjny w Warszawie. Skarżąca domaga się stwierdzenia przewlekłości

I NSP 54/26

3

zarówno przed Sądem Okręgowym w Warszawie, jak i Sądem Apelacyjnym

w Warszawie Świadczy o tym przywołanie w uzasadnieniu stwierdzenia, że

„sprawa toczy się łącznie już blisko 5 lat”. Takie stwierdzenie ujawnia wolę

skarżącej, aby oceną przewlekłości objąć całe postępowanie, którego jest

uczestnikiem, nie zaś wyłącznie określony w petitum skargi etap postępowania

apelacyjnego.

Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 4 ust. 1b u.s.p.p.

oraz art. 200 § 11 i art. 200 § 14 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2 u.s.p.p. stwierdził swoją

niewłaściwość i przekazał skargę do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu

w Warszawie.

Elżbieta Karska Tomasz Przesławski Grzegorz Żmij

MR

[r.g.]