Sąd Apelacyjny w Warszawie przewlekle prowadził apelację, skarżący dostaną po 2000 zł

Skargą na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy

bez nieuzasadnionej zwłoki z dnia 16 lutego 2026 r., która wpłynęła

do Sądu Apelacyjnego w Warszawie 23 lutego 2026 r., skarżący: A. B. i I.B.,

działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli o: stwierdzenie

przewlekłości postępowania w sprawie o sygn. akt I ACa 2798/23, toczącej się

przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie (pkt 1); zlecenia Sądowi prowadzącemu

postępowanie podjęcia odpowiednich czynności w wyznaczonym terminie, w tym

wyznaczenie terminu rozprawy apelacyjnej (pkt 2); przyznanie od Skarbu Państwa

na rzecz każdego z powodów kwoty 5 000,00 (pięć tysięcy) złotych (pkt 3) oraz

zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego na

rzecz każdego z powodów (pkt 4). Skarżący opłacili skargę na przewlekłość

I NSP 89/26

3

postępowania kwotą 400 (czterysta) złotych. W uzasadnieniu skargi skarżący

wyjaśnili czynności podejmowane w sprawie oraz ich przebieg. Nadmienili, że

postępowanie w sprawie prowadzonej przez Sąd I instancji rozpoczęło się 17 lipca

2022 r. i zakończyło 25 lipca 2023 r. wydaniem wyroku. Wskazując na zasadność

niniejszej skargi podnieśli, że akta sprawy wpłynęły do Sądu Apelacyjnego w

Warszawie 12 września 2023 r. a strony zajęły już stanowiska merytoryczne na

piśmie. Powodowie złożyli odpowiedź na apelację banku w dniu 29 lipca 2024 r.

Pomimo iż od wpływu akt do Sądu Apelacyjnego minęło 29 miesięcy nie został

wyznaczony termin rozprawy apelacyjnej.

W odpowiedzi na skargę z dnia 19 marca 2026 r., Prezes Sądu

Apelacyjnego w Warszawie zgłosił swój udział w sprawie oraz wniósł

o jej oddalenie. W dalszej części odpowiedzi przedstawił przebieg czynności

w sprawie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga na przewlekłość postępowania zasługiwała na częściowe

uwzględnienie.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze

na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu

przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora

i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023,

poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość postępowania”) strona może

wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy,

nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki,

jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego

postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych

okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia

sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego

(przewlekłość postępowania).

Stosownie do treści art. 2 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość

postępowania, dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości

I NSP 89/26

4

postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość

czynności podjętych przez Sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego

postępowanie w sprawie albo czynności podjętych przez prokuratora

prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze w celu

zakończenia postępowania przygotowawczego lub czynności podjętych przez sąd

lub komornika sądowego w celu przeprowadzenia i zakończenia sprawy

egzekucyjnej albo innej sprawy dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego.

Dokonując tej oceny, uwzględnia się łączny dotychczasowy czas postępowania

od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim

etapie skarga została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej

i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych

w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony,

która zarzuciła przewlekłość postępowania.

Utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazuje, że o przewlekłości

postępowania apelacyjnego można zasadniczo mówić w przypadku bezczynności

sądu drugiej instancji polegającej na niewyznaczeniu rozprawy apelacyjnej w ciągu

12 miesięcy od daty wpłynięcia apelacji (por. postanowienia Sądu Najwyższego:

z 12 maja 2005 r., III SPP 96/05; z 16 marca 2006 r., III SPP 10/06; z 21 marca

2006 r., III SPP 13/06; z 18 maja 2016 r., III SPP 53/16; z 14 lipca 2016 r.,

III SPP 55/16; z 7 marca 2017 r., III SPP 6/17; z 21 lutego 2018 r., III SPP 3/18;

z 13 grudnia 2018 r., I NSP 62/18; z 24 stycznia 2019 r., I NSP 87/18; z 27 marca

2019 r., I NSP 88/18; z 5 kwietnia 2022 r., I NSP 66/22; z 7 lipca 2022 r.,

I NSP 204/22; z 23 listopada 2022 r., I NSP 312/22; z 22 marca 2023 r.,

I NSP 25/23). Nie oznacza to jednak, że w każdym przypadku, w którym

przekroczony został okres 12 miesięcy, w czasie których nie wyznaczono terminu

rozprawy, automatycznie następuje przewlekłość postępowania w rozumieniu

ustawy. Ocena spełnienia obowiązku rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie

zależy od konkretnych okoliczności, a więc wymaga uwzględnienia wielu

czynników wpływających na tok postępowania. Powyższe oznacza,

że przewlekłość postępowania ocenia się w każdej sprawie w sposób indywidualny,

z uwzględnieniem wymienionych okoliczności.

I NSP 89/26

5

Ponadto w orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że znaczny

wpływ spraw, problemy kadrowe i obciążenie sędziów pracą pozostają bez wpływu

na stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie, w której wniesiono skargę

(por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 21 marca 2006 r., III SPP 13/06;

z 5 kwietnia 2022 r., I NSP 66/22; z 7 lipca 2022 r., I NSP 204/22; z 23 listopada

2022 r., I NSP 312/22; z 22 marca 2023 r., I NSP 25/23). Obciążenie pracą,

ilość spraw oraz stan kadry orzeczniczej, co najwyżej prowadzić mogą

do stwierdzenia, że przewlekłość postępowania w konkretnej sprawie nie jest

wynikiem zaniedbań, czy też uchybień ze strony Sądu. Jednakże to na Państwie

spoczywa obowiązek zorganizowania warunków należytego sprawowania władzy

jurysdykcyjnej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 16 marca 2006 r.,

III SPP 10/06). W tym też kontekście – organizacyjnym – należy rozpoznawać

argumenty zawarte w odpowiedzi na skargę. Jakkolwiek przyczyniają się

one do dezorganizacji i opóźnień w wyznaczaniu spraw, to wciąż pozostają

bez

wpływu na stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie.

Ostatecznie Sąd jako jednostka reprezentująca Skarb Państwa ponosi formalną

odpowiedzialność za niewłaściwe wywiązywanie się przez Państwo z powyższego

obowiązku.

W świetle przytoczonego wyżej, utrwalonego orzecznictwa

Sądu Najwyższego oraz okoliczności faktycznych sprawy, nie ulega wątpliwości,

iż czas oczekiwania na rozpoznanie apelacji w analizowanej sprawie został

przekroczony i wyniósł ponad 12 miesięcy.

Z treści odpowiedzi na skargę na przewlekłość postępowania wynika,

że

„akta

sprawy wraz z apelacją powodów zostały przekazane

do Sądu Apelacyjnego w Warszawie w dniu 12 września 2023 r. Tego samego dnia

w sprawie został wylosowany sędzia referent. Sprawa została wpisana

do repertorium ACa. Następnie 18 września 2023 r. przekazana została

z Sądu Okręgowego apelacja strony pozwanej. W dniu 8 stycznia 2024 r.

zarządzono zawiadomienie stron o składzie i doręczenie odpisów apelacji.

Pismem z dnia 1 lipca 2024 r. powodowie wnieśli o podjęcie czynności w sprawie,

w tym doręczenie odpisu apelacji i wyznaczenie terminu rozprawy. W dniu 18 lipca

2024 r. wykonane zostało zarządzenie o doręczeniu odpisów apelacji. Pismem

I NSP 89/26

6

z dnia 2 września 2025 r. powodowie wnieśli o wyznaczenie terminu rozprawy

apelacyjnej. Następnie poinformowano pełnomocnika powodów, że sprawa

nie należy do kategorii spraw pilnych i dalsze czynności zostaną podjęte według

kolejności wpływu. Pismem z dnia 11 lutego 2026 r. powodowie złożyli wniosek

o wyznaczenie rozprawy apelacyjnej. Zarządzeniem z dnia 26 lutego 2026 r.

wyznaczony został termin rozprawy na dzień 22 kwietnia 2026 r., o czym

zawiadomiono pełnomocników stron”.

Analiza akt sprawy o sygn. I ACa 2798/23, przedłożonych

Sądowi Najwyższemu, tj. tomu II zawierającego ponumerowane karty od 201

do 362 wskazuje na to, że powodowie wielokrotnie wnosili o podjęcie czynności

w sprawie tj. pismem z 1 lutego 2024 r. (k. 310) pismem z 27 czerwca 2024 r.

(k. 311), pismem z 29 sierpnia 2025 r. wnosili o wyznaczenie terminu rozprawy

apelacyjnej (k. 334) oraz podobnie pismem z 11 lutego 2026 r. (k. 356).

W związku z tym, że Sąd Apelacyjny w Warszawie od momentu wpływu akt

wraz z apelacją, poza wylosowaniem sędziego referenta i wykonaniem

wymienionych wezwań, nie podejmował czynności zmierzających

do merytorycznego rozpoznania sprawy przez ponad dwanaście miesięcy, a termin

rozprawy wyznaczył dopiero po wpłynięciu skargi na przewlekłość postępowania

czyli po 29 miesiącach od wpływu akt, chociaż powodowie łącznie czterokrotnie

wnosili o podjęcie czynności w sprawie oraz o wyznaczenie terminu rozprawy,

to w ocenie Sądu Najwyższego, mając na względzie powyższe okoliczności,

uzasadnione jest stwierdzenie przewlekłości postępowania w rozpoznawanej

sprawie.

Konsekwencją stwierdzenia, że w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym

w Warszawie w przedmiotowej sprawie nastąpiła przewlekłość postępowania,

jest także obowiązek Sądu Najwyższego rozstrzygnięcia w przedmiocie żądania

skarżących o zasądzenie na ich rzecz odpowiedniej sumy pieniężnej.

Orzekając o przyznaniu skarżącym od Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego

w Warszawie sumy pieniężnej w wysokości 2 000 zł, Sąd Najwyższy uwzględnił,

iż zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania,

minimalna wysokość sumy pieniężnej jaką należy zasądzić od Skarbu Państwa

na rzecz skarżącego wynosi 500 zł za każdy rok dotychczasowego trwania

I NSP 89/26

7

postępowania, jednak nie mniej niż w/w suma, niezależnie od tego, ilu etapów

postępowania dotyczy stwierdzona przewlekłość. Jednocześnie Sąd Najwyższy

nie znalazł podstaw do przyznania sumy wyższej i w tym zakresie żądanie oddalił.

W związku zaś z tym, że termin rozprawy apelacyjnej został wyznaczony

na 22 kwietnia 2026 r. to za bezprzedmiotowe uznano zalecanie podejmowania

czynności w sprawie.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 12 ust. 2 i 4 ustawy o skardze

na

przewlekłość postępowania, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji

postanowienia. O kosztach zastępstwa procesowego w postępowaniu skargowym

orzeczono w oparciu art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. art. 99 k.p.c. w zw. z art. 3941

§ 3 k.p.c. i w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania

oraz § 14 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października

2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2023, poz. 1964).

Tomasz Przesławski Elżbieta Karska Grzegorz Żmij

JW

[a.ł]