Obrońca chciał wyłączyć sędziego SN powołanego na wniosek nowej KRS. Wniosek bez rozpoznania

Do Sądu Najwyższego 3 lutego 2026 r. wpłynął wniosek obrońcy

oskarżonego (dalej: „wnioskodawca”) o wyłączenie SSN R.W. od rozpoznania

sprawy toczącej się pod sygnaturą akt III KK 717/25.

We wniosku o wyłączenie podniesiono, że konieczność wyłączenia

SSN R.W. od rozpoznania sprawy wynika z okoliczności związanych z jego

powołaniem na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady

Sądownictwa, w składzie ukształtowanym w myśl ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o

zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

(Dz.U. z 2018 r., poz. 3).

I NWW 8/26

2

W uzasadnieniu wniosku o wyłączenie powołano się także na orzecznictwo

Sądu Najwyższego, w tym uchwałę składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej

oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r.,

BSA 1-4110-1/20 i TSUE.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek nie mógł być przedmiotem rozpoznania.

1. Na gruncie polskiego prawa ustrojowego nie istnieje wada ustrojowa,

która mogłaby podważyć legalność powołania SSN R.W. i uniemożliwić mu

orzekanie w Izbie Karnej Sądu Najwyższego. Powołanie sędziów na urząd przez

Prezydenta RP, o ile kandydaci spełniali wszystkie ustawowe wymogi, zgodnie

z Konstytucją RP jest aktem ostatecznym, który nie może być przedmiotem

dalszej kontroli. Dlatego, w świetle art. 7 Konstytucji RP, biorąc pod uwagę art. 179

w zw. z art. 144 ust. 3 pkt 17 w zw. z art. 2 Konstytucji RP wniosek należało

pozostawić bez rozpoznania wobec braku drogi sądowej w tym zakresie,

niezależnie od dyspozycji art. 26 § 3 u.SN.

2. Wnioskodawca przywołuje uchwałę połączonych izb Sądu Najwyższego

z 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20, która wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego

z 20 kwietnia 2020 r., U 2/20, została ona uznana za niezgodną z art. 179, art. 144

ust. 3 pkt 17, art. 183 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 7 i art. 2 Konstytucji RP,

art. 2 i art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz.U. 2004, nr 90, poz. 864/30

ze zm.) oraz art. 6 ust. 1 EKPCz. Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc

powszechnie obowiązującą i są ostateczne (art. 190 ust. 1 Konstytucji RP),

a więc wiążą bezpośrednio zarówno wszystkie składy sędziowskie sądów

powszechnych, jak i wszystkie składy sędziowskie Sądu Najwyższego.

Dlatego niedopuszczalne byłoby oparcie rozstrzygnięcia sądowego na uchwale

Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., która w wyniku wyroku TK utraciła

jakikolwiek walor normatywny ze względu na niezgodność z Konstytucją

i z wiążącymi Rzeczpospolitą Polską umowami międzynarodowymi.

3. Odwołanie się do ww. niekonstytucyjnej uchwały Sądu Najwyższego

z 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20 w warstwie merytorycznej opiera

I NWW 8/26

3

się na tezie o wadliwym ukształtowaniu składu Krajowej Rady Sądownictwa

w oparciu o obecnie obowiązujące regulacje ustawy o Krajowej Radzie

Sądownictwa. Unormowania te były już przedmiotem kontroli konstytucyjności

przeprowadzonej przez jedyny umocowany konstytucyjnie do tego organ,

jakim jest Trybunał Konstytucyjny. W efekcie tej kontroli, regulacje te,

„wyrokiem z 25 marca 2019 r., w sprawie K 12/18 uznane zostały za zgodne

z art. 187 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 w związku z art. 2, art. 10 ust. 1 i art. 173

oraz z art. 186 ust. 1 Konstytucji RP. Zgodnie z treścią art. 190 ust. 1 Konstytucji,

orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą

i są ostateczne. Oznacza to, że wiążą wszystkie podmioty występujące w obrocie

prawnym, a więc zarówno strony i uczestników postępowania, jak również organy

stosujące prawo” (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 12 maja 2021 r., I NKRS 34/21,

pkt 5).

W ślad za uchwałą składu połączonych izb Sądu Najwyższego Kontroli

Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych oraz Pracy i Ubezpieczeń społecznych

z 3 grudnia 2025 r. I NZP 7/25, przypomnieć należy utrwalone już orzecznictwo

Sądu Najwyższego podkreślające, że „na gruncie polskiego systemu

konstytucyjnego, w którym władza zwierzchnia należy do Narodu, ten zaś,

jeśli nie sprawuje jej bezpośrednio, to czyni to za pośrednictwem swoich

przedstawicieli (art. 4 Konstytucji RP), budowanie argumentu kwestionującego

legitymizację organu konstytucyjnego w oparciu o twierdzenia, że członkowie

tego organu są wyłaniani przez przedstawicieli Narodu (art. 104 ust. 1 Konstytucji

RP), oznacza kwestionowanie demokratycznych podstaw państwa prawnego,

poprzez postulowanie konieczności wyłączenia określonych obszarów

funkcjonowania władzy spod oddziaływania reprezentacji Narodu i poddania

go pod wyłączną kontrolę jednej spośród korporacji zawodowych. Argument taki

nie ma racji bytu na gruncie zasady demokratycznego państwa prawnego

(art. 2 Konstytucji RP), które ma realnie stanowić dobro wspólne obywateli

(art. 1 Konstytucji RP)” (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 12 maja 2021 r.,

I NKRS 34/21, pkt 6;oraz postanowienia Sądu Najwyższego: z 18 września

2023 r., I NWW 331/23; z 25 sierpnia 2023 r., I NWW 308/23; z 30 czerwca 2023 r.,

I NWW 235/23; z 14 lutego 2023 r., I NWW 109/21; z 4 listopada 2022 r.,

I NWW 8/26

4

I NWW 165/22 oraz I NWW 3/22; z 9 września 2022 r., I NWW 32/22;

z 9 października 2025 r., 48/25). Nie sposób zatem racjonalnie twierdzić, że Sejm,

który wybiera bezpośrednio sędziów Trybunału Konstytucyjnego (art. 194 ust. 1

Konstytucji RP) oraz sędziów Trybunału Stanu (art. 199 ust. 1 Konstytucji RP),

nie może wybrać członków KRS spośród sędziów legitymujących się poparciem

innych sędziów.” (Zob. Uchwała połączonych izb Sądu Najwyższego Kontroli

Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych oraz Pracy i Ubezpieczeń społecznych

z 3 grudnia 2025 r. I NZP 7/25, pkt. VII).

4. Podnosząc zarzut rzekomej niekonstytucyjności składu Krajowej Rady

Sądownictwa, pominięto okoliczność, że na gruncie utrwalonego orzecznictwa

Trybunału Konstytucyjnego, nawet formalne stwierdzenie niekonstytucyjności

przepisów stosowanych w procesie wyłaniania kandydatów na sędziów

(o czym nie ma mowy w odniesieniu do KRS, na której wniosek powołano

sędziów, którego dotyczy wniosek), nie mogłoby prowadzić do podważania

ich zdolności do orzekania, o ile spełniają oni ustawowe kryteria bycia powołanymi

na dane stanowisko sędziowskie.

Począwszy od roku 2007, formalnie stwierdzane kilkakroć

w rozstrzygnięciach Trybunału Konstytucyjnego wadliwości procedury nominacyjnej

sędziów nie prowadziły nigdy do podważania skuteczności powoływania sędziów

lub ich zdolności do orzekania. Wspomniane wyroki Trybunału Konstytucyjnego

nie stanowiły nigdy podstawy do podawania w wątpliwość orzeczeń wydawanych

przez sędziów rekomendowanych przez KRS w procedurze, której niezgodność

z Konstytucją RP wyraźnie stwierdzono. Tym bardziej, nie prowadziło

to do kwestionowania niezawisłości tych sędziów, choć stwierdzona

niekonstytucyjność

dotyczyła

istotnych

aspektów

procedowania

KRS przy formułowaniu wniosków o powołania sędziowskie.

W wyroku z 29 listopada 2007 r. SK 43/06 (Dz.U. z 2007 r., nr 227,

poz. 1680) Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytucyjność art. 2 ust. 2 pkt 2

ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa i konsekwentnie orzekł

o niekonstytucyjności stosowanych do tej pory kryteriów oceny kandydatów

na stanowiska sędziowskie. W konsekwencji, do nominacji sędziowskich

I NWW 8/26

5

przedstawiano osoby wyłonione na podstawie niekonstytucyjnie określonych

kryteriów.

W roku 2008, Trybunał Konstytucyjny orzekł dwukrotnie o niezgodności

z Konstytucją RP przepisów ustawy o KRS, wskazując w wyroku z 16 kwietnia

2008 r. K 40/07 (Dz.U. z 2008 r., nr 96, poz. 621), na udział w obradach KRS osób

nieuprawnionych w zakresie w jakim dopuszczał do udziału w obradach osoby

reprezentujące członków Rady, dając im możliwość wyrażania przez nich

stanowiska. Natomiast w wyroku z 27 maja 2008 r. SK 57/06 (Dz.U. z 2008 r.,

nr 96, poz. 621) Trybunał Konstytucyjny zakwestionował brak możliwości

zaskarżenia uchwały KRS przez osoby nieprzedstawione do powołania.

Następnie, wyrokiem z 19 listopada 2009 r. K 62/07 (Dz.U. z 2009 r., nr 202,

poz. 1567) Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytucyjność procedury,

w której wyłaniano kandydatów na sędziów z uwagi na konstytucyjnie

niedopuszczalne określenie postępowania przed Radą aktem rangi podustawowej

bez określenia ustawą zakresu delegacji do wydania aktu wykonawczego.

Wreszcie wyrokiem z 20 czerwca 2017 r. K 5/17 (Dz.U. z 2017 r., poz. 1183)

stwierdzono niekonstytucyjność kadencji członków KRS będących sędziami sądów

powszechnych, co prowadziło do niekonstytucyjnej obsady sędziowskiej części

KRS (szerzej na ten temat również w postanowieniu Sądu Najwyższego z 17 maja

2019 r., I NO 55/18).

Wszystkie stwierdzone w ten sposób naruszenia konstytucji nie prowadziły

do tej pory do podważania skuteczności powoływania sędziów i nie stanowiły

podstawy do podawania w wątpliwość niezawisłości lub orzeczeń sędziów

powołanych na podstawie uchwał KRS podejmowanych, ze stwierdzonym w tych

wyrokach, naruszeniem Konstytucji RP.

5. Dla oceny uchwały z 23 stycznia 2020 r., BSA 1-4110-1/20, kluczowe

znaczenie ma fakt, że w składzie podejmującym tę niekonstytucyjną uchwałę

zasiadał sędzia J.I., który został przedstawiony do powołania z naruszeniem

ustawowo określonych kryteriów warunkujących możliwość ubiegania się o

powołanie na stanowisko Sędziego Sądu Najwyższego (zob. szerzej postanowienie

Sądu Najwyższego z 19 sierpnia 2024 r., III CB 65/24, s. 17-18, pkt 24). To sprawia,

że niezależnie od stwierdzonej w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 20 kwietnia

I NWW 8/26

6

2020 r., U 2/20, niekonstytucyjności ww. uchwały, zapadła ona w niezgodnym z

prawem składzie (art. 379 pkt 4 k.p.c.), co przesądza o jej nieważności.

6. Żadna z przytaczanych we wniosku okoliczności nie może wskazywać

na brak bezstronności SSN R.W., a w świetle art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega

wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać

uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

Ponadto, w wyroku z 4 marca 2020 r., P 22/19, Trybunał Konstytucyjny

orzekł, że art. 41 § 1 w związku z art. 42 § 1 k.p.k. „w zakresie, w jakim dopuszcza

rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania

sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady

Sądownictwa, w skład której wchodzą sędziowie wybrani na podstawie

art. 9a ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa

(Dz. U. z 2019 r. poz. 84, 609, 730 i 914 oraz z 2020 r. poz. 190), jest niezgodny

z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej”.

Dodatkowo, Sąd Najwyższy podkreślał już w swoim dotychczasowym

orzecznictwie, że w przypadku gdy akt powołania na konkretne stanowisko wydano

w prawidłowej formie i przez upoważniony do tego organ, to powołanie takie będzie

aktem prawnie skutecznym nawet gdy zostało dokonane z naruszeniem procedury,

jeżeli nie istnieje tryb, w którym można byłoby badać jego ważność.

Z tego też powodu Sąd Najwyższy uznał, że osoba legitymująca się ważnym

aktem powołania ma zdolność podejmowania aktów urzędowych (zob. uchwała

Sądu Najwyższego z 20 lutego 2008 r., III SZP 1/08, pkt 2 sentencji

i pkt 15 uzasadnienia; zob. także uchwała składu siedmiu sędziów

Sądu Najwyższego z 8 stycznia 2020 r., I NOZP 3/19, pkt 32; postanowienie

Sądu Najwyższego z 21 kwietnia 2020 r., I NWW 2/20; wyroki Sądu Najwyższego

z: 13 maja 2020 r., I NO 75/19; 25 czerwca 2020 r., I NO 37/20).

7. Wnioskodawca (cytując postanowienie Sądu Najwyższego z 27 listopada

2024 r., I KS 38/24) przywołuje również art. 19 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej.

W tym kontekście należy przywołać wiążącą wszystkie składy orzekające w Sadzie

Najwyższym uchwałę połączonych izb Sądu Najwyższego Kontroli Nadzwyczajnej

i Spraw Publicznych oraz Pracy i Ubezpieczeń społecznych z 3 grudnia 2025 r.

I NZP 7/25, w której punkcie drugim przypomniano, że „Rzeczpospolita Polska

I NWW 8/26

7

nie przekazała organom Unii Europejskiej lub jakiejkolwiek innej organizacji

międzynarodowej kompetencji do stanowienia norm regulujących organizację

i funkcjonowanie krajowego wymiaru sprawiedliwości, ani do określania zakresu,

w którym mogą być one stosowane. Kompetencje te przysługują wyłącznie

konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej i nie podlegają przekazaniu

na podstawie art. 90 ust. 1 Konstytucji RP, w konsekwencji nie znajduje

w tym zakresie zastosowania art. 91 ust. 2 i 3 w zw. z art. 87 Konstytucji RP”.

8. Poglądy sędziego objętego wnioskiem nie są znane składowi

rozpoznającemu wniosek o wyłączenie. Nie zostały one przytoczone we wniosku

i nie są też powszechnie znane opinii publicznej. Treść wniosku również

nie zawiera żadnych danych uprawdopodobniających formułowany względem niego

zarzut braku bezstronności czy niezawisłości.

Z uwagi na wskazane okoliczności, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

[K.O.]

[a.ł]