Skarga na postanowienie o świadectwie pochodzenia energii. SN oddalił zażalenie spółki

Postanowieniem z 5 czerwca 2025 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie

w sprawie o sygn. VII AGz 843/24 odrzucił skargę kasacyjną powoda

I NZ 44/25

2

od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 28 lutego 2025 r.

sygn. VII AGz 843/24 w przedmiocie oddalenia zażalenia na postanowienie

Sądu Okręgowego w Warszawie z 24 września 2024 r., sygn. akt XVII Amz 121/23.

Sąd Apelacyjny zważył, że skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu

wobec jej niedopuszczalności. Sąd Apelacyjny wskazał, że postanowienie

Sądu Apelacyjnego z dnia 28 lutego 2025 r. dotyczy oddalenia zażalenia

powodowej spółki na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie - SOKiK z

dnia 24 września 2024 r. wydane w sprawie o sygn. akt XVII Amz 121/23, którym

sąd pierwszej instancji oddalił zażalenie powoda na postanowienie Prezesa URE

odmawiające powodowej spółce wydania świadectwa pochodzenia dla energii

elektrycznej.

Sąd Apelacyjny podkreślił, że regulacja art. 3981 §1 k.p.c. wyłącza

dopuszczalność skargi kasacyjnej od innych niż enumeratywnie w niej

wymienionych prawomocnych postanowień sądu drugiej instancji, chociażby

kończyły one postępowanie w sprawie. Wobec powyższego Sąd II instancji uznał,

że od wskazanego przez skarżącego postanowienia Sądu Apelacyjnego wydanego

w postępowaniu zażaleniowym skarga kasacyjna zatem nie przysługuje i jako taka

jest niedopuszczalna.

Od powyższego orzeczenia zażalenie wniósł powód (dalej jako: „skarżący”)

zaskarżając je całości.

Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący zarzucił naruszenie:

1. art. 3981 § 2 k.p.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji

uznanie, że skarga kasacyjna od postanowienia Sądu Apelacyjnego

w przedmiocie oddalenia zażalenia jest niedopuszczalna;

2. art. 3984 § 1 k.p.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji

uznanie, że skarga kasacyjna nie spełnia wymagań określonych

we wskazanym przepisie co skutkowało odrzuceniem skargi kasacyjnej;

3. art. 3986 § 1 k.p.c. poprzez jego zastosowanie i w konsekwencji odrzucenie

skargi kasacyjnej;

4. art. 47956 § 2 k.p.c. poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji

nieuwzględnienie skargi kasacyjnej co spowodowało nierozpatrzenie sprawy

powoda przez Sąd Najwyższy.

I NZ 44/25

3

Mając powyższe na uwadze, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego

postanowienia i uwzględnienie skargi kasacyjnej złożonej przez powoda

od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie w przedmiocie oddalenia

zażalenia.

W odpowiedzi Prezes Urzędu Regulacji Energetyki, wniósł o oddalenie

zażalenia oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania,

w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie podlegało oddaleniu jako niezasadne.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 3981 § 2 k.p.c. wskazać należy,

że jest niezrozumiały ponieważ według ww. przepisu wniesienie skargi kasacyjnej

przez stronę wyłącza - w zaskarżonym zakresie - wniesienie skargi kasacyjnej

przez Prokuratora Generalnego, Rzecznika Praw Obywatelskich lub Rzecznika

Praw Dziecka, natomiast na gruncie niniejszej sprawy nie zachodzi taka sytuacja.

W niniejszej sprawie ma natomiast znaczenie art. 3981 § 1 k.p.c. zgodnie

z którym, od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku

(postanowienia co do istoty sprawy w postępowaniu nieprocesowym - art. 5191

§ 1 k.p.c.) lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia

postępowania kończących postępowanie w sprawie strona, Prokurator Generalny,

Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka może wnieść skargę

kasacyjną do Sądu Najwyższego chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Jak zwraca się uwagę w orzecznictwie Sądu Najwyższego, w konsekwencji

takiego ograniczenia katalogu orzeczeń zaskarżalnych skargą kasacyjną,

tenże nadzwyczajny środek jest dopuszczalny tylko w przypadku zaskarżenia

prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu

albo umorzenia postępowania kończących postępowanie, natomiast skarga

kasacyjna nie przysługuje od wszelkich innych - poza wyraźnie wymienionymi

w przywołanym przepisie - postanowień sądu drugiej instancji, nawet, jeśli mają

charakter kończących postępowanie w sprawie (zob. postanowienia

Sądu Najwyższego: z 21 września 2006 r., II PZ 33/06; z 7 lutego 2008 r.,

I NZ 44/25

4

II UK 270/07; z 7 kwietnia 2010 r., II PZ 10/10; z 26 stycznia 2012 r., III PZ 14/11;

z 6 marca 2024 r. I NZ 42/23). Również w doktrynie przyjmuje się, że skarga

kasacyjna, przysługuje wyłącznie od wydanego przez sąd II instancji

prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo

umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie (art. 3981 § 1 k.p.c.).

W sprawach regulacyjnych oznacza to, że skarga przysługuje przede wszystkim

w sprawach, w których wniesione zostało odwołanie (zob. P. Rylski, A. Olaś (red.),

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, wyd. 3, 2024).

W orzecznictwie Sądu Najwyższego zwrócono także uwagę, iż użyte

przez ustawodawcę sformułowanie zawarte na końcu art. 3981 § 1 k.p.c. („chyba że

przepis szczególny stanowi inaczej”) należy interpretować zawężająco. Wyjątki,

o których mowa w przepisie art. 3981 § 1 k.p.c. in fine, muszą zostać konkretnie

wskazane. Dotyczy to zarówno podmiotów, które wnoszą skargę kasacyjną,

jak i rodzajów rozstrzygnięć. Nie można przyjąć, że milczenie ustawodawcy

w tym względzie powinno być odczytywane jako przyzwolenie na dowolne

wprowadzanie kolejnych wyjątków. Naruszałoby to bowiem zasadę zaufania

obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa. Jeżeli ustawodawca

zechciałby, aby w sprawach z zakresu regulacji energetyki skarga kasacyjna

przysługiwała również w przypadku innych orzeczeń niż prawomocny wyrok

lub postanowienie w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania

kończących postępowanie, powinien wskazać takie wyjątki wprost - tak jak to zrobił

odnośnie do wartości przedmiotu zaskarżenia (zob. postanowienie

Sądu Najwyższego z 12 stycznia 2022 r., I NZ 4/21).

Należy ponadto zauważyć, że wprawdzie przywołany przez skarżącego

w skardze kasacyjnej art. 47956 § 2 k.p.c. stanowi lex specialis, jednakże

nie w stosunku do art. 3981 § 1 k.p.c., ale wobec art. 3982 § 1 k.p.c.

Nie można wobec tego uznać go za wyłączający stosowanie innych norm ogólnych,

dotyczących wnoszenia skarg kasacyjnych - w tym również właśnie tych,

które dotyczą rodzajów rozstrzygnięć, od których skarga taka może być wniesiona.

W realiach niniejszej sprawy, postanowienie z dnia 10 lutego 2023 r. wydane

zostało przez Prezesa URE na podstawie art. 51 w zw. z art. 44 ust 1 ustawy z dnia

20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii, natomiast stosownie do art. 46

I NZ 44/25

5

ust. 11 tej ustawy, do wydawania świadectw pochodzenia stosuje się odpowiednio

przepisy ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego o wydawaniu

zaświadczeń, natomiast zgodnie z art. 219 k.p.a. odmowa wydania zaświadczenia

bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje

w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Rozstrzygnięcie Prezesa URE

zapadło zatem w formie postanowienia i była to forma prawidłowa.

Z kolei zgodnie z art. 47946 k.p.c. Sąd Okręgowy w Warszawie - sąd ochrony

konkurencji i konsumentów jest właściwy w sprawach (1) odwołań od decyzji

Prezesa URE oraz (2) zażaleń na postanowienia wydawane przez Prezesa URE,

natomiast stosownie do art. 47955 k.p.c. do zażaleń na postanowienia Prezesa URE

stosuje się odpowiednio przepisy art. 47932 § 1 i art. 47947-47953 k.p.c. Z powyższej

przywołanych przepisów wynika w sposób jednoznaczny, iż ustawodawca rozróżnił

odwołanie od decyzji Prezesa URE od zażalenia na postanowienie wydawane

przez Prezesa URE.

Sąd Najwyższy podziela pogląd, że właściwą formą rozstrzygania w procesie

cywilnym zażaleń, w tym zażaleń na postanowienia organu antymonopolowego

lub organów regulacyjnych, jest forma postanowienia. W przeciwnym razie,

wynikające między innymi z art. 47946 k.p.c. oraz art. 47932 k.p.c. rozróżnienie

między odwołaniem od decyzji Prezesa URE, które jest odpowiednikiem pozwu,

a zażaleniem na jego postanowienie, utraciłoby sens” (zob. uchwała

Sądu Najwyższego z 8 marca 2006 r., III SZP 1/06; postanowienie

Sądu Najwyższego z 9 grudnia 2020 r., I NSZ 38/20). Wobec powyższego,

bezzasadny jest podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 47956 § 2

k.p.c.

W niniejszej sprawie Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalając zażalenie

powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie nie wydał wyroku

a postanowienie. Zastosowana przez Sąd Apelacyjny w Warszawie forma

rozstrzygnięcia była prawidłowa. W świetle przywołanego orzecznictwa,

pomimo tego, że postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 28 lutego

2024 r. sygn. VII AGz 843/24 oddalające zażalenie powoda na postanowienie

Sądu Okręgowego w Warszawie z 24 września 2024 r. sygn. XVII Amz 121/23

jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie, to jednak nie jest

I NZ 44/25

6

z pewnością postanowieniem w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia

postępowania, o jakim mowa w art. 3981 § 1 k.p.c, a zatem skarga kasacyjna

wniesiona przez powoda jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu, na podstawie

art. 3986 § 2 k.p.c. (in fine) w zw. z art. 3981 § 1 k.p.c., co znalazło swoje

odzwierciedlenie w zaskarżonym postanowieniu Sądu Apelacyjnego w Warszawie

z 5 czerwca 2025 r. VII AGz 843/24. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego

postanowienia, Sąd Apelacyjny nie oceniał czy skarga kasacyjna powoda spełnia

wymogi określone w art. 3984 § 1 i § 2 k.p.c., ponieważ uznał jej wniesienie

za niedopuszczalne z innych przyczyn (tj. w związku z treścią art. 3981 § 1 k.p.c.),

co oznacza, iż niezasadne są także podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty

naruszenia art. 3984 § 1 k.p.c. oraz art. 3986 § 1 k.p.c.

Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy uznał, iż zaskarżone

postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 5 czerwca 2025 r. odrzucające

skargę kasacyjną powoda jest prawidłowe, a wniesione przez powoda zażalenie

nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art.

3941 § 3 k.p.c. orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia.

O kosztach postępowania zażaleniowego Sąd Najwyższy orzekł na

podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., art.

3941 § 3 k.p.c. i art. 39821 k.p.c. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 3 w zw. z § 10 ust. 2 pkt 2

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat

za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.),

jak w punkcie 2 postanowienia.

[a.ł.]