Zażalenie do Sądu Najwyższego wniesione przez powodów bez adwokata odrzucone

Pismem z 4 sierpnia 2025 r. (data stempla prezentaty Sądu Najwyższego)

U. i M. J. (dalej: „skarżący”) wnieśli osobiście do Sądu Najwyższego zażalenie na

postanowienie Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 4 lipca 2025 r., I ACo 392/25,

zaskarżając je w zakresie pkt 2 w przedmiocie przekazania sprawy zawisłej przed

Sądem Okręgowym w Suwałkach o sygn. akt I C 1350/24 do rozpoznania Sądowi

Okręgowemu w Łomży. Skarżący wskazanemu postanowieniu zarzucili:

1) nieważność postanowienia w zakresie przekazania sprawy o sygn. I

C 1350/24 Sądowi Okręgowemu w Łomży z uwagi na brak postanowienia Sądu

Okręgowego w Suwałkach, jako sądu właściwego w myśl art. 44 § 2 k.p.c. w

przedmiocie wystąpienia do sądu przełożonego o przekazanie sprawy innemu

I NZ 47/25

2

sądowi równorzędnemu z powodu zaistnienia przeszkody w rozpoznawaniu sprawy

o sygn. I O 1350/24 w zw. z art. 7 Konstytucji RP;

2) brak podstawy prawnej rozstrzygnięcia zarówno pkt 1 jaki i pkt 2

skarżonego postanowienia, co w znacznym stopniu utrudnia podejmowanie kroków

prawnych w celu ochrony praw dla strony powodowej nie zastępowanej

przez zawodowego pełnomocnika;

3) nieuwzględnienie wniosków zawartych w piśmie procesowym z dnia 3

lipca 2025 r. przesłanego za pośrednictwem Poczty Polskiej w tym samym dniu, a o

którym istnieniu Sąd Apelacyjny w Białymstoku został poinformowany

za pośrednictwem poczty mailowej w dniu 4 lipca 2025 r., a w szczególności:

- zaniechanie wystąpienia do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do

rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi spoza Apelacji Białostockiej ze

względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, w tym postrzeganie sądu jako organu

bezstronnego na podstawie art. 441 k.p.c., z uwagi na brak swobody orzekania w

Apelacji Białostockiej z powodu zaangażowania sędziów Sądu Okręgowego w

Suwałkach, poprzez pomawiający charakter ich wniosków, o wyłączenie, którego

głównym celem jest postawienie skarżących w niekorzystnym świetle przed

ewentualnym sądem wyznaczonym przez Sąd Apelacyjny w Białymstoku;

- przekazanie sprawy o sygn. I C 1350/24 z Sądu Okręgowego w Suwałkach

do Sądu Okręgowego w Łomży, pomimo uzasadnienia, że brak jest swobody

orzekania w tym sądzie z powodu postawienia osoby skarżącego w niekorzystnym

świetle poprzez pomówienia sędziów Sądu Okręgowego w Suwałkach, jakoby

skarżący znieważył sędzię Sądu Okręgowego w Suwałkach, co nie miało miejsca, a

zostało to dowiedzione odmową wszczęcia śledztwa przez Prokuratora

Rejonowego w Augustowie w przedmiocie doniesienia tej sędzi.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego

postanowienia w pkt 2 oraz przekazanie sprawy o sygn. I C 1350/24 zawisłej

w Sądzie Okręgowym w Suwałkach innemu równorzędnemu sądowi spoza Apelacji

Białostockiej, ponieważ wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w

szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

I NZ 47/25

3

Zażalenie jako niedopuszczalne podlegało odrzuceniu.

Na wstępie należy podkreślić, że Sąd Najwyższy nie jest sądem

powszechnym. Nie rozpoznaje zatem sprawy w toku instancji, tak jak sąd

powszechny. Rozpoznaje sprawy wyraźnie przypisane w ustawie. Katalog orzeczeń

zaskarżalnych zażaleniem do Sądu Najwyższego jest ściśle limitowany

(zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 27 kwietnia 2017 r., sygn. akt I PZ 2/17).

Zgodnie z art. 3941 § 1 k.p.c. zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na

postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną oraz na

postanowienie sądu drugiej lub pierwszej instancji odrzucające skargę o

stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Stosownie do art.

3941 § 11 k.p.c. zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także w razie

uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania

sprawy do ponownego rozpoznania. Z kolei jak stanowi § 3, do postępowania przed

Sądem Najwyższym toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio art.

394 § 2 i 3, art. 395, art. 397 § 1, art. 3986 § 3, art. 39814, art. 39815 § 1 zdanie

pierwsze, art. 39816, art. 39817 i art. 39821 k.p.c.

Zaskarżone w przedmiotowym postępowaniu postanowienie nie należy do

żadnej z kategorii spraw wymienionych w art. 3941 § 1 i 11 k.p.c., ani nie ma wobec

niego zastosowania żaden przepis szczególny, który umożliwiałby podejmowanie

czynności kontrolnych przez Sąd Najwyższy, wobec czego nie przysługuje na nie

zażalenie do Sądu Najwyższego.

Z powyższych względów zażalenie należało odrzucić na podstawie art. 3941

§ 3 w zw. z art. 397 § 11 k.p.c. Wobec powyższego, orzeczono jak w sentencji.

Niezależnie od powyższego Sąd Najwyższy zauważa, że wbrew twierdzeniu

skarżących zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym

obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych,

a w sprawach własności intelektualnej także przez rzeczników patentowych.

Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem

przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. W

przypadku zażalenia rozpoznawanego przez Sąd Najwyższy niezbędne jest

bowiem sięgnięcie do przepisów o postępowaniu zażaleniowym w sprawach

cywilnych regulujących zdolność postulacyjną strony. Zgodnie z art. 3941 § 3 k.p.c.

I NZ 47/25

4

do postępowania toczącego się przed Sądem Najwyższym na skutek zażalenia

stosuje się odpowiednio między innymi w art. 3986 § 3 k.p.c., zażalenie powinno

więc być sporządzone przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą

prawnym zgodnie z dyspozycją normy art. 871 § 1 k.p.c. chyba, że stroną, jej

przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz

lub osoba z tytułem profesora lub doktora habilitowanego nauk prawnych, a także

gdy stroną lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat lub radca prawny (art.

871 § 2 k.p.c.).

Tym samym zażalenie sporządzone i podpisane przez stronę nie mającą

zdolności postulacyjnej przed Sądem Najwyższym jest dotknięte brakiem

formalnym nieusuwalnym, skutkującym odrzuceniem środka odwoławczego

jako niedopuszczalnego, bez wzywania do uzupełniania tego braku

i bez możliwości jego usunięcia przez pełnomocnika (zob. wyrok

Sądu Najwyższego z dnia 30 lipca 2025 r., III CZ 138/25). W zakresie, w którym

właściwym do rozpoznania jest Sąd Najwyższy wniesione z pominięciem przymusu

adwokacko-radcowskiego zażalenie, podlega odrzuceniu na podstawie art. 3941

§ 3 k.p.c. w z. z art. 3986 § 3 k.p.c. i art. 871 § 1 k.p.c.

Sh

[r.g.]