Pielęgniarki o wyrównanie wynagrodzenia. SN nie przyjął skargi kasacyjnej szpitala

Wyrokiem z 5 września 2024 r. Sąd Okręgowy w Płocku oddalił apelację

pozwanego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w M.

od wyroku Sądu Rejonowego w Ciechanowie z 1 grudnia 2023 r., którym w pkt I.

zasądzono od pozwanego na rzecz powódki M.Z. kwotę 18.346,56 zł tytułem

wyrównania wynagrodzenia z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od

wskazanych w wyroku kwot; w pkt IV. zasądzono od pozwanego na rzecz powódki

O.S. kwotę 18.346,56 zł tytułem wyrównania wynagrodzenia z ustawowymi

odsetkami za opóźnienie liczonymi od wskazanych w wyroku kwot; w pkt VII.

zasądzono od pozwanego na rzecz powódki K.K. kwotę 18.346,56 zł tytułem

I PSK 57/26

2

wyrównania

wynagrodzenia

z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od wskazanych w wyroku kwot; w

pkt. X. zasądzono od pozwanego na rzecz powódki W.G. kwotę 18.346,56 zł

tytułem wyrównania wynagrodzenia z ustawowymi odsetkami za opóźnienie

liczonymi od wskazanych w wyroku kwot.

W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd I instancji słusznie zauważył, że akta

osobowe powódek wskazują, że po uzyskaniu specjalizacji w jakiejkolwiek

dziedzinie, pielęgniarki, niejako z automatu, były zatrudniane na stanowisku

pielęgniarki specjalisty niezależnie od potrzeb szpitala. Taki stan organizacyjny

wskazywał jednoznacznie, że stanowisko specjalisty było ściśle związane

z posiadanymi kwalifikacjami (jakąkolwiek specjalizacją) i całkowicie niezależnie od

potrzeb związanych z opieką medyczną. Skoro więc powódki wykazywane były

jako osoby zajmujące stanowisko przypisane do 7 grupy zawodowej na podstawie

ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia

zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych

według stanu prawnego na 1 lipca 2021 r., to należy przyjąć, że pracodawca

wymagał od nich kwalifikacji wykazanej w tej grupie zawodowej, czyli tytułu

zawodowego magister pielęgniarstwa i tytułu specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa

lub dziedzinie mającej zastosowanie w ochronie zdrowia. Sąd Rejonowy trafnie

zważył, że akta sprawy nie wskazują, żeby te wymagania szpitala uległy zmianie.

Skoro więc grupa zawodowa 2 określona w załączniku do obecnie obowiązujących

przepisów reguluje tożsame kwalifikacje wymagane jakie poprzednio uregulowano

w grupie 7, wynagrodzenie zasadnicze powódek od 1 lipca 2022 r. powinno być

określane według współczynnika pracy 1,29. W związku z powyższym nie sposób

zgodzić się z apelującym, iż zmiana kategorii zaszeregowania na grupę

5 (współczynnik 1,02 zamiast dotychczasowego 1,06) nie prowadziła do

systemowego obniżenia wynagrodzenia zasadniczego powódek. Sąd I instancji

słusznie ocenił, że przedmiotowa zmiana mogła być dokonana jedynie przez

wypowiedzenie lub porozumienie zmieniające, przy czym pisma z dnia 20 lipca

2022 r. nie spełniały powyższych kryteriów, gdyż nie było nich mowy o tym, że

następuje zmiana warunków pracy i płacy, jak również czy zmiana jest korzystna

I PSK 57/26

3

czy niekorzystna dla pracownika. Pozwany nie złożył więc wypowiedzenia

zmieniającego, które powinno być uzasadnione.

Pozwany zaskarżył powyższy wyrok skargą kasacyjną, w której na

podstawie art. 3984 § 2 k.p.c. w zw. z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. wniósł o jej przyjęcie

do rozpoznania „z uwagi na fakt, iż w sprawie występuje istotne zagadnienie

prawne sprowadzające się do odpowiedzi na pytanie: „Czy wypowiedzenie

zmieniające uregulowane w art. 42 § 1 Kodeksu pracy ma zastosowanie do sytuacji

zmiany wynagrodzenia zasadniczego pracownika na jego korzyść co do wysokości

przy dokonywaniu - od 1 lipca 2022 r. - uzupełnienia umowy o pracę w trybie art. 5a

Ustawy z dnia 8 czerwca 2017 o sposobie ustalenia najniższego wynagrodzenia

zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych,

który to art. 5a został wprowadzony Ustawą z dnia 26 maja 2022 r. (Dz. U. z dnia

28.06.2022 r. poz. 1352) jeżeli od dnia 1 lipca 2022 r. sposób podwyższania

wynagrodzenia zasadniczego został ustalony Zarządzeniem nr 36/2022 z dnia

19 lipca 2022 r. Dyrektora SPZOZ w M., do wydania którego Dyrektor był

zobowiązany przez ustawę, a nadto zmuszony do tego przez brak porozumienia z

organizacją związków pielęgniarek i położnych.”

Z uwagi na wskazane powyżej argumenty skarżący uznał skargę kasacyjną

za oczywiście uzasadnioną (art. 3689 §1 pkt 4 k.p.c.) co dodatkowo powinno

przemawiać za przyjęciem jej do rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o „oddalenie w całości skargi

jako bezzasadnej; zasądzenie od pozwanej na rzecz powódek kosztów

postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm

przepisanych”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgłoszone we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej podstawy przedsądu

(wyżej in extenso) nie składają się na zasadne podstawy przedsądu i dlatego

wniosek nie został uwzględniony.

I PSK 57/26

4

Ad 1. Istotne zagadnienie prawne nie może być redukowane do pytania i

odpowiedzi, która nie wykracza poza zwykłą wykładnię i stosowanie prawa,

zwłaszcza czy rozstrzygnięcie Sądu powszechnego jest prawidłowe w

indywidualnej sprawie. Wówczas funkcja pierwszej podstawy przedsądu z art. 3989

§ 1 pkt 1 k.p.c. nie miałaby granic i postępowanie kasacyjne stałoby się

powszechną instancją.

Zestawienie w zagadnieniu art. 42 § 1 k.p. z art. 5a ustawy z 8 czerwca

2017 r. i Zarządzenia nr 36/2022 z 19 lipca 2022 r. Dyrektora SPZOZ w M. w

syntetycznym ujęciu, potwierdza, że zgłoszony problem prawny nie wykracza poza

spór dotyczący oceny zastosowania tych przepisów w konkretnej sprawie, dlatego

nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego o uniwersalnym znaczeniu dla

systemu lub dziedziny prawa, jako że samo pytanie i jego uzasadnienie nie

składają się na istotne zagadnienie prawne, które ma na uwadze art. 3989 § 1 pkt 1

k.p.c. Regulacje prawne, które decydowały w sprawie były silnie uwarunkowane

kauzalnie i ich treść nie budzi wątpliwości, chodzi o ustawy z 8 czerwca 2017 r. i z

26 maja 2022 r. oraz rozporządzenie Ministra Zdrowia z 5 lipca 2021 r. Nie sporne

były wykształcenia i kwalifikacje powódek.

Sąd powszechny dostrzegł szerszy kontekst sprawy, co ilustruje

argumentacja uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego i wyroku Sądu Okręgowego.

To wszystko składa się na podstawę faktyczną i materialną sprawy, przy czym

skargę kasacyjną wnosi się od prawomocnego wyroku i Sąd Najwyższy związany

jest ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego wyroku

(art. 39813 § 2 k.p.c.). Związanie to obowiązuje również na etapie przedsądu w

ocenie podstaw przedsądu z art. 3989 pkt 1 i 4 k.p.c.

Skoro zatem podstawa faktyczna i materialna zaskarżonego wyroku oraz

treść wniosku mają decydować o istotnym zagadnieniu prawnym, to uprawnione

jest stwierdzenie, że sformułowana we wniosku kwestia prawna nie składa się na

istotne zagadnienie prawne, albowiem nie wykracza poza zwykłą wykładnię prawa i

jego stosowanie w indywidualnej sprawie. Kontrola wykładni i stosowania prawa

materialnego to domena podstawy kasacyjnej z art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c. Zwykła

wykładnia prawa nie składa się na podstawę przedsądu (a contrario art. 3989 § 1

pkt 2 k.p.c.).

I PSK 57/26

5

Należy zatem odróżnić istotne zagadnienie prawne od samej wykładni prawa

i nawet kwalifikowanej potrzeby wykładni prawa oraz stosowania prawa

w indywidualnej sprawie (ustawodawca wyraźnie odróżnia pierwszą i drugą

podstawę przedsądu, czyli istotne zagadnienie prawne od kwalifikowanej wykładni

przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów.

Ocenę tę potwierdza wskazanie we wniosku na art. 42 § 1 k.p., który jest

regulacją prawa pracy i dlatego kwestionowanie stosowania tego przepisu wymaga

właściwego zarzutu, który nie może pomijać podstawy faktycznej i materialnej

sprawy.

Kwestię zgłoszoną w zagadnieniu prawnym rozpoznał w istocie Sąd

powszechny, przy czym stanowiła tylko część składającą się na podstawę

rozstrzygnięcia, do której mogą być skierowane zarzuty podstaw kasacyjnych

(art. 3983 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.), a których nie ocenia się na etapie przedsądu.

Negatywna ocena odnosi się również do podstawy przedsądu z art. 3989 § 1

pkt 4 k.p.c. Przede wszystkim wobec braku uzasadnienia tej podstawy przedsądu,

odrębnego od uzasadnienia podstaw kasacyjnych, które ustawa procesowa

odróżnia i wyraźnie wymaga (art. 3984 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.c.). Nie wystarcza zatem

ogólne lub hasłowe odwołanie się we wniosku do uzasadnienia zarzutów podstaw

kasacyjnych. Podstawy kasacyjne podlegają rozpoznaniu dopiero po przyjęciu

skargi kasacyjnej do rozpoznania, dlatego nie zastępują uzasadnienia podstawy

przedsądu, nawet tej szczególnej z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., która jako jedyna ma

na uwadze indywidualny interes strony w przyjęciu skargi kasacyjnej do

rozpoznania. Skarżący we wniosku powinien zatem samodzielnie, czyli odrębnie od

uzasadnienia podstawy kasacyjnej wskazać i wykazać oczywistą zasadność skargi

kasacyjnej. Brak jest tego we wniosku.

Zasadne podstawy kasacyjne mogą prowadzić do uwzględnienia skargi

kasacyjnej (a contrario art. 39814 k.p.c.), jednak w odniesieniu do szczególnej

podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga się wykazania, że skarga

kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skargę kasacyjną wnosi się wszak od

prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji.

Z tych motywów orzeczono jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.).

I PSK 57/26

6

O kosztach orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c. w zw. art. 39821 k.p.c.,

zważając na wynik sprawy, niepowodzenie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej

do rozpoznania i dotychczasowe obciążenie pozwanego kosztami zastępstwa

procesowego na rzecz powódek.

[a.ł]