SN odmówił przyjęcia skargi powoda, który zapłaci spółce 270 zł kosztów

W wyroku z 10 października 2025 r., sygn. akt VIII Pa 56/25, Sąd Okręgowy –

Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu – w sprawie z powództwa A. B.

przeciwko Z. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. o odszkodowanie –

oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Rejonowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu z 21 stycznia 2025 r., sygn. akt

I PSK 667/26

2

V P 1036/23, oddalającego powództwo o odszkodowanie za nieuzasadnione

rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia.

Powyższy wyrok Sądu Okręgowego powód zaskarżył skargą kasacyjną. W

uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano na

przyczyny przyjęcia skargi określone w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c.

W ocenie skarżącego w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne

polegające na rozstrzygnięciu, czy dla zastosowania art. 52 § 1 pkt 1 k.p.

wystarczające jest samo stwierdzenie naganności zachowania pracownika, czy też -

zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego - konieczne jest wykazanie

realnego zagrożenia lub naruszenia istotnych interesów pracodawcy? Czy samo

zatajenie informacji o potencjalnym konflikcie interesów, bez wykazania konkretnego

i realnego zagrożenia interesów pracodawcy, może stanowić ciężkie naruszenie

podstawowych obowiązków pracowniczych w rozumieniu art. 52 § 1 pkt 1 k.p.? Czy

abstrakcyjne ryzyko reputacyjne, niewynikające z ustalonych okoliczności

faktycznych, może samoistnie stanowić przesłankę „zagrożenia istotnych interesów

pracodawcy", uzasadniającą rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia na

podstawie art. 52 § 1 pkt 1 k.p.? Czy zdefiniowanie „bezpośredniego, realnego

zagrożenia interesom pracodawcy” w świetle art. 52 § 1 pkt 1 k.p. jako braku

możliwości zidentyfikowania przez pozwanego zagrożeń i zapobieżenia skutkom

konfliktu interesów na gruncie powiązania zatrudnienia powoda u pozwanego z

jednoczesnym jego zaangażowaniem w działalność C. sp. z. o.o. czy pozbawienie

pozwanego możliwości dokonania oceny sytuacji - jest wystarczające dla

zastosowania dyscyplinarnego zwolnienia na gruncie art. 52 § 1 pkt 1 k.p.? Ponadto

w sprawie występuje konieczność odpowiedzi na pytanie, czy dopuszczalne i

zasadne w świetle art. 52 § 1 k.p. jest zwolnienie pracownika z powodu ciężkiego

naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych z powodu podjęcia przez

niego dodatkowej działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy i naruszającej

obowiązek przestrzegania konfliktu interesów - bez ustalenia definicji „działalności

konkurencyjnej” oraz „konfliktu interesów” w niniejszej sprawie i odpowiedzi na

pytanie, czym się przejawia i na czym polega oraz jaki ma wpływ na działalność

pracodawcy, a przede wszystkim, jaki jest związek przyczynowy pomiędzy

działalnością dodatkową pracownika a zagrożeniem interesom pracodawcy, Czy

wystarczające jest dla przesądzenia „zagrożenia interesom pracodawcy”

stwierdzenie, że interesy pozwanego zostały zagrożone poprzez brak możliwości

I PSK 667/26

3

zidentyfikowania zagrożeń i zapobieżenia skutkom konfliktu interesów na gruncie

powiązania zatrudnienia powoda u pozwanego z jednoczesnym jego

zaangażowaniem w działalność C. sp. z. o.o. ? Czy możliwe jest przesądzenie, że

podjęcie dodatkowej działalności przez powoda spowodowało zagrożenie interesom

pracodawcy przy braku ustalenia przez sąd, co robił powód u pracodawcy w ramach

zatrudnienia i powiązania konkretnych czynności, które w ramach zatrudnienia

wykonywał powód u pozwanego z tym zagrożeniem i braku wskazania pracownikowi

konkretnych zawinionych przewinień pracowniczych, które niekorzystnie

oddziaływały na konkurencyjną działalność pracodawcy? Czy w sytuacji niezawarcia

umowy o zakazie konkurencji, podjęcie przez pracownika zatrudnionego na

samodzielnym stanowisku kierownika regionalnego - działalności konkurencyjnej

wobec pracodawcy - można traktować jako ciężkie naruszenie obowiązku lojalności

i dbałości o dobro zakładu pracy? Inaczej mówiąc, czy w omawianej sytuacji zakaz

podejmowania działalności konkurencyjnej wywodzić można jedynie z obowiązku

lojalności wobec pracodawcy oraz dbania o jego mienie - bez potrzeby wykazania

powstania po stronie pracodawcy realnej szkody czy zagrożenia interesom

pracodawcy? Czy pracownik podejmując działalność konkurencyjną - naraża

pracodawcę swoim zachowaniem na szkodę automatycznie - to jest bez potrzeby

wykazania realności zagrożenia dóbr pracodawcy, co wymaga ustalenia relacji

pomiędzy instytucjami prawnymi unormowanymi w art. 100 § 2 pkt 4 KP oraz art.

1011 k.p.?

Wskazano, że skarga wykazuje również cechy oczywistej zasadności,

albowiem sąd drugiej instancji zastosował art. 52 § 1 pkt 1 k.p. w sposób sprzeczny

z jego utrwalonym rozumieniem w orzecznictwie Sądu Najwyższego, rozszerzając

zakres przesłanek dopuszczających rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona pozwana wniosła o: 1. odmowę

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; ewentualnie 2. oddalenie skargi

kasacyjnej w całości w przypadku przyjęcia jej do rozpoznania; 3. zasądzenie od

powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania kasacyjnego według norm

przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rozpatrywana skarga kasacyjna powoda nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do

merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy

I PSK 667/26

4

przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne

zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne

wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi

nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W

związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien

wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w

powołanym przepisie, a jego uzasadnienie ma zawierać argumenty świadczące o

tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje

potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy.

Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do

rozpoznania uzasadniony w ten sposób, że w sprawie występuje istotne zagadnienie

prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), oraz że skarga kasacyjna jest oczywiście

uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.). Nie można jednak uznać, że skarżący

wykazał istnienie przesłanek przyjęcia skargi do rozpoznania określonych w art. 3989

§ 1 pkt 1 i 4 k.p.c.

W świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego dotyczącego

przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1 pkt

1 k.p.c., przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej

ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne polega na

sformułowaniu samego zagadnienia wraz ze wskazaniem konkretnego przepisu

prawa, na którego tle to zagadnienie występuje oraz wskazaniu argumentów

prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, w tym także na

sformułowaniu własnego stanowiska przez skarżącego. Wywód ten powinien być

zbliżony do tego, jaki jest przyjęty przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez

sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (M. Manowska (w:) Apelacja w

postępowaniu cywilnym. Komentarz. Orzecznictwo, Warszawa 2025, art. 390).

Głównym zadaniem omawianej instytucji jest zapewnienie prawidłowej wykładni i

doprowadzenie do jednolitości orzecznictwa sądów powszechnych, czyli tych działań

sądu, które wymagają dokonania oceny prawnej, tzn. wykładni przepisów prawa

procesowego i materialnego, subsumpcji zbieżnych stanów faktycznych pod normę

prawa i określenia skutków zastosowania tej normy w badanym stanie faktycznym

(B. Janiszewska, O jednolitości orzecznictwa jako wartości systemowej, Przegląd

Sądowy 2018, nr 11-12, s. 149; K. Osajda, Przesłanki odmowy podjęcia uchwały

przez Sąd Najwyższy w postępowaniu cywilnym, (w:) J. Gudowski, K. Weitz (red.),

I PSK 667/26

5

Aurea praxis aurea theoria. Księga pamiątkowa ku czci profesora Tadeusza

Erecińskiego, t. 1, Warszawa 2011, s. 427 i n.; T. Wiśniewski, Przebieg procesu

cywilnego, Warszawa 2013, s. 383). Ponadto wydawane przez Sąd Najwyższy

uchwały, dążąc do zapewnienia jednolitości orzecznictwa, realizują istotną funkcję,

jaką jest zapewnienie przewidywalności rozstrzygnięcia, co stanowi fundamentalny

element pewności prawa (W Sanetra, Jednolitość orzecznictwa jako wartość

sądowego stosowania prawa i rola Sądu Najwyższego w jej zapewnieniu, Przegląd

Sądowy 2013, Nr 7, s. 13).

W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalone jest stanowisko, zgodnie z

którym oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance

z art. 3989 § 1 pkt 2 wymaga wykazania, że niejednolita wykładnia określonego

przepisu prawa, będącego źródłem poważnych wątpliwości interpretacyjnych,

wywołuje rozbieżności w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów

faktycznych, które należy przytoczyć wraz z podaniem doktrynalnego lub

orzeczniczego źródła tych wątpliwości (M. Dziurda, T. Ereciński, B. Wołodkiewicz (w:)

M. Dziurda, T. Ereciński, B. Wołodkiewicz, Apelacja i kasacja w postępowaniu

cywilnym. Komentarz do art. 367-3911 i 3981-39821k.p.c., Warszawa 2023, art. 3989

wraz z powołanym orzecznictwem). Hipoteza to „przypuszczenie, niepewna

wypowiedź, założenie badawcze, które ma na celu wyjaśnić określone zdarzenia i

fakty lub przewidywać wystąpienie nowych; hipotezy są stawiane w celu odkrycia

pewnych praw i uogólnień” (S. Nowak, Metodologia badań społecznych, Warszawa

2007, s. 33).

Zagadnienia faktyczne nie podlegają ocenie na podstawie tego przepisu, gdyż

jest to sfera zastrzeżona do wyłącznej kompetencji sądu orzekającego co do istoty

sprawy (T. Wiśniewski (w:) D. Dończyk, J. Iwulski, G. Jędrejek, I. Koper, G. Misiurek,

M. Orecki, P. Pogonowski, S. Sołtysik, D. Zawistowski, T. Zembrzuski, T. Wiśniewski,

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom. II. Artykuły 367–50539,

Warszawa 2021, art. 390). Analogicznie należy traktować wymogi konstrukcyjne

samego zagadnienia prawnego, formułowanego w ramach przesłanki z art. 3989 § 1

pkt 1 k.p.c. oraz jego związek ze sprawą i skargą kasacyjną, która miałaby zostać

rozpoznana przez Sąd Najwyższy. Zagadnienie prawne powinno: 1) być

sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy

wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń; 2) być przedstawione w sposób

ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie

I PSK 667/26

6

uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumpcji i

rozstrzygnięcia konkretnego sporu; 3) pozostawać w związku z rozpoznawaną

sprawą i 4) dotyczyć zagadnienia budzącego rzeczywiście istotne (poważne)

wątpliwości. Istotność zagadnienia prawnego konkretyzuje się zaś w tym, że w danej

sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa i

praktyki sądowej. Wymóg ten jest uzasadniony publicznymi celami rozpoznania

przez Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej. Ograniczenie się przez skarżącego do

pytania nie jest wystarczającym określeniem zagadnienia prawnego, jeżeli nie

zostało one oderwane od kontrowersji dotyczących ustaleń faktycznych oraz

przedstawione bez odniesienia się do ogólnych problemów interpretacyjnych celem

służenia wyjaśnieniu prawa (postanowienia Sądu Najwyższego z: 16 lutego 2017 r.,

I CSK 555/16, LEX nr 2255332; 12 marca 2025 r., I USK 345/23, Lex nr 3845591; 24

września 2025 r., I CSK 2125/25, LEX nr 3916284; 20 stycznia 2026 r., I USK 49/26,

LEX nr 4014736).

Ocena zastosowania prawa w indywidualnej sprawie to domena podstawy

przedsądu, wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdyż jako jedyna podstawa ma na

uwadze indywidualny interes strony w przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Wykazanie podnoszonej w skardze oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art.

3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) – jako przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania –

wymaga przedstawienia tego, w czym wyraża się „oczywista zasadność” skargi oraz

argumentacji wykazującej, że rzeczywiście skarga jest oczywiście uzasadniona.

Podczas gdy dla uwzględnienia skargi wystarczy, że jej podstawa jest

usprawiedliwiona, to dla przyjęcia skargi do rozpoznania – z uwagi na jej oczywistą

zasadność w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. – niezbędne jest wykazanie

kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego,

polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu

podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły, czy

dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i

doszukiwania się ich znaczenia (postanowienie Sądu Najwyższego z 20 stycznia

2026 r., I USK 49/26, LEX nr 4014736). W judykaturze podkreśla się, że przesłanką

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie

konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której

naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam

zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie

I PSK 667/26

7

prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona

(postanowienia Sądu Najwyższego z: 16 marca 2023 r., I USK 163/22, LEX nr

3570640; 17 grudnia 2025 r., II USK 127/25, LEX nr 3987252).

Twierdzenia o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej odwołujący się wiąże

z naruszeniem przepisu prawa, na którego tle, w jego ocenie, pojawia się

sygnalizowane istotne zagadnienie prawne. Taka konstrukcja uzasadnienia wniosku

o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest wadliwa. W orzecznictwie Sądu

Najwyższego przyjmuje się, że przesłanki określone w art. 3989 § 1 pkt 1 (pkt 2) i 4

k.p.c. wykluczają się, gdyż skarga kasacyjna nie może być uznana za oczywiście

uzasadnioną, jeżeli o występowaniu tej przesłanki miałoby świadczyć naruszenie

przepisów prawa, których wykładnia nasuwa tak duże wątpliwości, że konieczne jest

ich wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy w ramach sformułowanego w tej sprawie

zagadnienia prawnego (postanowienia Sądu Najwyższego z: 27 stycznia 2011 r., II

PK 247/10, Lex nr 1274964; 30 kwietnia 2026 r., I CSK 2108/25, LEX nr 4087101).

Sąd Najwyższy wyraził stanowisko (postanowienia z: 26 listopada 2013 r., I UK

291/13, Lex nr 1430990; 14 stycznia 2025 r., I CSK 3442/24, LEX nr 3817770; 17

listopada 2025 r., III USK 109/25, LEX nr 3952229), że łączenie przesłanki oczywistej

zasadności skargi z występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego,

budzi poważne zastrzeżenia. W uzasadnieniu powołanego postanowienia Sąd

Najwyższy podkreślił, że w dotychczasowym orzecznictwie Sąd Najwyższy zwracał

już uwagę, że jednoczesne uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi występującymi

w sprawie wątpliwościami prawnymi (zagadnienie prawne, potrzeba wykładni

przepisów prawa) ogólnie rzecz biorąc, wyklucza możliwość oczywistej zasadności

skargi. Przesłanki uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zawarte

w punkcie 1 i 4 art. 3989 § 1 k.p.c. wzajemnie się krzyżują i wykluczają możliwość

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zarówno z uwagi na interes publiczny (pkt

1 powołanego przepisu), jak i prywatny skarżącego (pkt 4 powołanego przepisu).

Trudno sobie bowiem wyobrazić sytuację, w której wyrok jest oczywiście wadliwy, a

jednocześnie w sprawie występuje tak poważna wątpliwość prawna, że wymaga

interwencji i rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy. Sąd rozpoznający niniejszą

skargę kasacyjną podziela przedstawione wyżej stanowisko judykatury w zakresie

omawianej kwestii, podsumowując, że jeżeli występuje istotne zagadnienie prawne

albo poważny problem świadczący o potrzebie wykładni przepisu, która ma być

wykonana dla ustalenia sensu normy, to nie można jednocześnie twierdzić, że z tych

I PSK 667/26

8

samych przyczyn skarga jest oczywiście uzasadniona w analizowanej sprawie, jako

że twierdzenie o oczywistej zasadności skargi pozostaje wówczas w kolizji z

problemami prawnymi warunkującymi pierwszą i drugą podstawę przedsądu.

Niezależnie od powyżej stwierdzonej wadliwości uzasadnienia wniosku,

podkreślić należy, że skarżący nie przedstawia przyczyn przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania określonych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Brakuje rzeczowej

argumentacji polemicznej na rzecz wykazania, że w sprawie rzeczywiście występuje

istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Swoje

„zagadnienia” skarżący ogranicza do postawienia pytań, bez powiązania ich z

jurydyczną argumentacją, którą wykazałby, że w sprawie rzeczywiście występuje

istotne zagadnienie prawne z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Szereg postawionych w

uzasadnieniu wniosku pytań w istocie sprowadza się do prostej negacji stanowiska

zaskarżonego wyroku Sądu drugiej instancji. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku

wynika, że Sąd Okręgowy w Poznaniu – w ocenie prawnej swojego rozstrzygnięcia

– uwzględnił to, że istota rozwiązania z powodem stosunku pracy sprowadzała się

do stwierdzenia, że powód znał obowiązujące u pozwanego procedury wykrywania i

ujawniania konfliktu interesów, miał świadomość obowiązku ich przestrzegania, a

dokonując w maju 2021 r. wypełnienia formularza zgłoszenia konfliktu interesów w

sposób w pełni świadomy i celowy zataił przed pozwanym (jako pracodawcą) fakt

posiadania przez niego i jego żonę udziałów w spółce C. oraz pełnienia przez

powoda funkcji prezesa zarządu tej Spółki. Waga zaangażowania powoda w sprawy

Spółki (zarówno z uwagi na uczestniczenie w niej jako udziałowiec, jak i

bezpośrednie zarządzanie spółką jako prezes zarządu) była na tyle istotna, że nie

sposób uznać, ażeby jakikolwiek racjonalny pracownik zatrudniony na wysokim

stanowisku kierowniczym, z wieloletnim doświadczeniem w zarządzaniu mógł mieć

jakiekolwiek wątpliwości co do tego, że okoliczności te powinny zostać zgłoszone i

ujawnione pracodawcy w składanym formularzu. Według Sądu drugiej instancji

potencjalny konflikt interesów jest w tym przypadku tak oczywisty, że nawet bez

wskazanych w formularzu pytań pomocniczych powód powinien zagrożenie

dostrzegać i niezwłocznie zgłosić pracodawcy. Formularz stworzony przez

pozwanego zawierał konkretne pytania odnoszące się do konkretnych sytuacji, które

wprost opisywały stan konfliktu interesów. Powód wypełnił ten formularz w sposób

oczywiście niezgodny z prawdą, zaprzeczył posiadaniu udziałów w spółce

kapitałowej powiązanej bezpośrednio ze służbą zdrowia oraz pełnienia w tejże

I PSK 667/26

9

spółce funkcji prezesa zarządu. Podanie pracodawcy oczywiście niezgodnych z

prawdą informacji stanowi rażące i oczywiste naruszenie obowiązków pracowniczych,

o charakterze podstawowym, szczegółowo opisanych w treści pism z 3 sierpnia 2023

r. Działanie powoda było w pełni celowe i zamierzone, zmierzało do zatajenia tych

informacji przed pozwanym. Nie istniały żadne obiektywne przeszkody do tego, aby

powód wypełnił formularz zgodnie ze stanem faktycznym. Powód w chwili

wypełnienia formularza był udziałowcem i prezesem zarządu spółki od ponad roku i

nie dokonał zgłoszenia tego faktu pozwanemu wcześniej ani też przy okazji

wypełniania formularza w maju 2021 r. Działanie powoda było zawinione. W ocenie

Sądu Okręgowego nie było to wszakże działanie nieumyślne w stopniu

odpowiadającym rażącemu niedbalstwu, a działanie w pełni świadome i umyślne,

ukierunkowane na celowe zatajenie związków powoda ze spółką C.. Powód miał

pełną świadomość, że dochodzi w tej sytuacji do konfliktu interesów i chcąc utrzymać

zatrudnienie u pozwanego, zataił te informacje przed pozwanym. Powód wiedział o

tym, że powinien fakt wykonywania funkcji prezesa zarządu i posiadania udziałów w

Spółce zgłosić pracodawcy jako potencjalny konflikt interesów i świadomie, umyślnie

tego nie uczynił. Zdaniem Sądu drugiej instancji powód swoim celowym i umyślnym

działaniem polegającym na zatajeniu posiadania udziałów i pełnienia funkcji prezesa

zarządu Spółki prowadzącej działalność leczniczą doprowadził do tego, że interesy

pozwanego były bezpośrednio zagrożone brakiem możliwości zidentyfikowania

zagrożeń i zapobieżenia skutkom konfliktu interesów na gruncie powiązania

zatrudnienia powoda u pozwanego z jednoczesnym jego zaangażowaniem w

działalność C. sp. z o.o. Powód dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych

obowiązków pracowniczych, co przejawiało się brakiem zgłoszenia zamiaru, a

następnie faktu podjęcia działalności, która skutkować może konfliktem interesów.

Naruszenie przez powoda obowiązków w zakresie ujawniania konfliktu interesów

było przez powoda w sposób oczywisty zawinione. Na gruncie oceny naruszenia

obowiązków pracowniczych istotne znaczenie ma zajmowane u pracodawcy

stanowisko – od osób pełniących kierownicze stanowiska pracodawca ma prawo

wymagać większej staranności i sumienności w wykonywaniu powierzonych im

obowiązków. Zawinienie przez powoda dopełnieniu obowiązków w zakresie

przestrzegania procedur konfliktu interesów powinno być ocenione z

uwzględnieniem tego wskazania. Zachowanie powoda było w sposób oczywisty

bezprawne, sprzeczne zarówno z wynikającymi z powszechnie obowiązujących

I PSK 667/26

10

przepisów prawa obowiązkami pracownika o charakterze ogólnym i podstawowym

(w tym niepodejmowania działań sprzecznych z dobrem i interesem zakładu pracy)

oraz było skorelowane z istotnym zagrożeniem interesów pracodawcy. Pozwany w

wyniku zaniechania ujawnienia przez powoda sytuacji stwarzającej podejrzenie

konfliktu interesów pozbawiony został możliwości dokonania oceny sytuacji, jej

wpływu na możliwość dalszego zatrudniania powoda i ewentualne warunki, na jakich

współpraca ta mogłaby być kontynuowana. Jeśli byłoby możliwe wypracowanie reguł

transparentnych i niezagrażających istotnym interesom pozwanego, być może

zatrudnienie powoda mogłoby być kontynuowane. Warunkiem koniecznym

pozostaje, wszakże lojalne zachowanie powoda i ujawnienie przez niego działalności

w C., czego powód w sposób celowy zaniechał. Tym samym pozwany pozbawiony

został możliwości zidentyfikowania i ewentualnego wyeliminowania zagrożeń dla

istotnych interesów pozwanego jako podmiotu uczestniczącego w wymagającym

rynku obrotu farmaceutykami. Dla zgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę

bez wypowiedzenia nie jest konieczne naruszenie interesów pracodawcy, może do

niego dojść również w sytuacji, kiedy dojdzie do zagrożenia tych interesów.

W postanowieniu z 13 marca 2025 r. (III PSK 15/24, Lex nr 3850567) Sąd

Najwyższy stwierdził, że zachowanie pracownika uzasadniające rozwiązanie przez

pracodawcę umowy o pracę w trybie przepisu art. 52 § 1 pkt 1 k.p. powinno być

bezprawne, zawinione i naruszające lub zagrażające interesom pracodawcy.

Bezprawność zachowania pracownika przejawia się w nieprzestrzeganiu przezeń

porządku prawnego, a ściślej - naruszeniu podstawowego obowiązku pracowniczego.

Obiektywnej cenie podlega to, czy pracownik naruszył swoje podstawowe obowiązki.

Bezprawność stanowi element przedmiotowy kwalifikacji zarzucanego zachowania.

Dla zastosowania art. 52 § 1 pkt 1 k.p. decydujące znaczenie ma ustalenie, czy dany

obowiązek jest podstawowy, a w dalszej kolejności - czy jego naruszenie ma

charakter ciężki. Bezprawność zachowania pracownika nie wystarcza jednak do

przydania naruszeniu obowiązku pracowniczego charakteru ciężkiego. Określenie

„ciężkie naruszenie” należy tłumaczyć z uwzględnieniem stopnia winy pracownika i

zagrożenia dla interesów pracodawcy, powstałego wskutek jego działania

(zaniechania). Wina pracownika stanowi element podmiotowy kwalifikacji

zarzucanego czynu, a ocenie podlega subiektywne nastawienie psychiczne sprawcy

do swojego działania (zaniechania). Warunkiem zastosowania art. 52 § 1 pkt 1 k.p.

jest zatem stosunek psychiczny pracownika do skutków swojego postępowania,

I PSK 667/26

11

określony wolą i możliwością przewidywania, czyli świadomością w zakresie

naruszenia obowiązku (obowiązków) o podstawowym charakterze oraz

negatywnych skutków, jakie zachowanie to może spowodować dla pracodawcy.

Wykładnia art. 52 § 1 pkt 1 k.p. jest utrwalona i poparta wieloletnim dorobkiem

orzeczniczym Sądu Najwyższego. Wątpliwości co do wskazanego przepisu odnieść

można w istocie jedynie do prawidłowości jego zastosowania w ustalonym stanie

faktycznym. Zachowanie pracownika uzasadniające rozwiązanie przez pracodawcę

umowy o pracę w trybie powyższego przepisu powinno być bezprawne, zawinione i

naruszające lub zagrażające interesom pracodawcy. Wystąpienie wskazanych

przesłanek kwalifikacyjnych ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków

pracowniczych należy analizować łącznie w każdym konkretnym stanie faktycznym,

z uwzględnieniem wszystkich okoliczności danego przypadku. Przepis art. 52 § 1 pkt

1 k.p. ma bowiem taki charakter, że ocena zastosowania przepisów zawierających

takie zwroty niedookreślone, jak chociażby ciężkie naruszenie podstawowych

obowiązków pracowniczych zależy od całokształtu ustalonych w sprawie

okoliczności faktycznych (wyroki Sądu Najwyższego z: 11 kwietnia 2003 r., I PK

558/2002, OSNP 2004, nr 16, poz. 283; 5 listopada 2008 r., III SK 22/2008, OSNP

2009 nr 23-24, poz. 331; 9 października 2024 r., I PSK 37/24, Legalis nr 3133709).

Trzeba jednak podkreślić, że bezprawność zachowania i wina pracownika oraz skutki

owego bezprawnego i zawinionego zachowania dla pracodawcy stanowią odrębne

przesłanki kwalifikacyjne ciężkiego naruszenia podstawowego obowiązku

pracowniczego i wystąpienie jednej z nich nie przesądza o zaistnieniu pozostałych.

Niespełnienie zaś chociażby jednej z tych przesłanek wyklucza możliwość uznania

zachowania pracownika jako ciężkiego naruszenia podstawowego obowiązku

pracowniczego w rozumieniu art. 52 § 1 pkt 1 k.p.

Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie

wykazuje także, aby w sprawie występował stan „oczywistej zasadności” skargi

kasacyjnej w rozumieniu przepisu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Dla wykazania przyczyny

przyjęcia skargi do rozpoznania określonej w powołanym wyżej przepisie nie jest

wystarczające powołanie się na proste twierdzenie, że Sąd drugiej instancji

zastosował art. 52 § 1 pkt 1 k.p. w sposób sprzeczny z jego utrwalonym rozumieniem

w orzecznictwie Sądu Najwyższego, rozszerzając zakres przesłanek

dopuszczających rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia bez

I PSK 667/26

12

sprecyzowania w odrębnym wywodzie – uwzględniającym stanowisko zaskarżonego

wyroku Sądu drugiej instancji – na czym to naruszenie miałoby polegać.

Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania, określone w art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił, zgodnie z

art. 3989 § 2 k.p.c. (punkt pierwszy). Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów oparto

na podstawie art. 98 § 1, § 11 i § 3 k.p.c. (punkt drugi).

[a.ł]