E-mail z poleceniem po godzinach pracy. SN nie przyjął skargi spółki

Sąd Okręgowy w Krakowie w wyniku rozpoznania apelacji pozwanej N.

spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. od wyroku Sądu Rejonowego dla

Krakowa- Nowej Huty w Krakowie IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z

8 lutego 2024 r. sygn. akt IV P 644/20/N, którym sąd przywrócił powódkę I.Z. do

pracy u strony pozwanej N. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w

I PSK 97/26

2

S. na poprzednich warunkach pracy i płacy, wyrokiem z dnia 8 października 2024 r.

w punkcie I. oddalił apelację, w punkcie II. zasądził od N. spółki z ograniczoną

odpowiedzialnością w S. na rzecz I.Z. 1470 zł (tysiąc czterysta siedemdziesiąt

złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu

apelacyjnym z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia

pieniężnego za czas od uprawomocnienia się pkt. II wyroku do dnia zapłaty.

Pozwana wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w

Krakowie z dnia 8 października 2024 r., zaskarżając ten wyrok w całości i

zarzucając:

a) Naruszenie prawa materialnego tj. przepisu art. 45 ustawy kodeks pracy w

związku z art. 30 § 4 ustawy kodeks pracy, polegające na jego błędnym

zastosowaniu i przyjęciu, że polecenie pracodawcy wskazane e-mailowo 30

marca 2020 r. dotyczące odwołania Powódki z pracy zdalnej i polecenie

stawienia się w siedzibie pracodawcy, nie stanowiło rzeczywistej i

uzasadnionej przesłanki do wypowiedzenia umowy o pracę, w sytuacji gdy

pomimo doręczenia takiego porozumienia w dniu 30 marca 2020 r. po

godzinach pracy Powódki, następnego dnia pracy, to jest 31 marca 2020 r.

Powódka polecenie zignorowała, nie stawiła się do pracy i nie podjęła próby

kontaktu z pracodawcą, co stanowi naruszenie obowiązków pracownika,

uzasadniające wypowiedzenie umowy o pracę,

b) naruszenie prawa materialnego tj. przepisu art. 45 § 1 ustawy kodeks pracy

(dalej k.p.) polegające na jego błędnym zastosowaniu i przyjęciu, iż

wypełnione zostały skutecznie przesłanki przywrócenia do pracy, w sytuacji,

gdy w niniejszej sprawie rozwiązanie umowy o pracę nie było nieuzasadnione

a przywrócenie do pracy powódki u pozwanego było niecelowe,

c) naruszenie prawa materialnego tj, przepisu art. 45 § 2 ustawy kodeks pracy

(dalej k.p.) polegające na jego błędnym niezastosowaniu w sytuacji, gdy

uwzględnienie żądania powódki przywrócenia do pracy jawi się jako

niecelowe.

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący podniósł,

na podstawie art. 3984 § 2 oraz art. 3989 § 1 ust 4 kpc, oczywistą zasadność skargi

kasacyjnej.

I PSK 97/26

3

W ocenie skarżącej, w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej

do rozpoznania skarżący wskazał, że widoczne jest prima facie, iż na skutek

kwalifikowanego i oczywistego naruszenia prawa przez Sąd drugiej instancji doszło

w niniejszej sprawie do wydania orzeczenia oczywiście wadliwego, które nie

powinno się ostać, bowiem, mimo zgromadzenia obszernego materiału

dowodowego, ustalenia stanu faktycznego przez Sąd I instancji, który to stan

faktyczny Sąd Okręgowy w pełni podzielił, doszło do uchybienia przez tenże Sąd

Okręgowy przepisowi prawa materialnego i to o charakterze elementarnym, w

postaci błędnego przyjęcia, że złożone przez pracodawcę wypowiedzenie powódce

umowy o pracę nie zawierało konkretnych podstaw uzasadniających rozwiązanie

stosunku pracy oraz dalej błędnego przyjęcia wypełnienia przesłanek przywrócenia

powódki do pracy, co w niniejszej sprawie jawi się jako kluczowe.

Owe naruszenia wyrażają się w niniejszej sprawie tym, że Sąd Okręgowy w

Krakowie błędnie założył, w ślad za Sądem Rejonowym w Krakowie, że wysłanie

pracownikowi e-mailem polecenia służbowego, po godzinach jego pracy,

usprawiedliwia niewykonanie takiego polecenia, pomijając całkowicie, że pracownik

z poleceniem takim zapoznał się po rozpoczęciu pracy kolejnego dnia i powinien co

najmniej podjąć starania w celu jego wykonania lub skontaktowania się z

pracodawcą w celu usprawiedliwienia braku możliwości jego wykonania. Wskazana

okoliczność była zatem wystarczającą przesłanką do rozwiązania z pracownikiem

stosunku pracy za wypowiedzeniem. Jak bowiem wskazuje utarte stanowisko

orzecznictwa Sądu Najwyższego, przyczyna wypowiedzenia nie musi mieć

szczególnej wagi czy nadzwyczajnej doniosłości, skoro wypowiedzenie jest

zwykłym sposobem rozwiązania bezterminowego stosunku pracy, a w stosunku do

stanowisk kierowniczych należy stosować ostrzejsze kryteria oceny pracy.

Natomiast naruszenia art. 45 § 1 k.p. oraz art. 45 § 2 k.p.wyrażają się w niniejszej

sprawie tym, że Sąd Okręgowy w Krakowie błędnie założył wypełnienie przesłanek

przywrócenia powódki do pracy. Mianowicie, w niniejszej sprawie brak jest

argumentów i dowodów wskazujących na celowość przywrócenia powódki do

pracy, a tym samym, błędnie zastosowany został art. 45 § 1 k.p. a nie art. 45 § 2

k.p. Kluczowym z punktu widzenia naruszenia przez Sąd Okręgowy w Krakowie

prawa materialnego, o czym mowa wyżej, jest fakt, że naruszenie to miało

I PSK 97/26

4

negatywny wpływ na zapadłe rozstrzygnięcie, przez co wydane w sprawie

VII Pa 83/24 z dnia 8 października 2024r. orzeczenie kompletnie, ewidentnie i

rażąco nie odpowiada prawu (por. wyr. Sądu Najwyższego z 24 października

2002 r., I CKN 255/02 niepubl).

Skarżąca wniosła o 1. uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Krakowie, pozostawiając temu

Sądowi orzeczenie o kosztach postępowania wywołanego uchyleniem orzeczenia,

2. zasądzenie od powódki na rzecz strony pozwanej kosztów postępowania

wywołanego skargą kasacyjną, w tym kosztów zastępstwa procesowego według

norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną powódka wniosła o: 1. wydanie

postanowienia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej od prawomocnego wyroku

Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 8 października 2O24r. sygn.. akt:

VII Pa 83/24 albo 2. oddalenie skargi kasacyjnej od prawomocnego wyroku Sądu

Okręgowego w Krakowie z dnia 8 października 2024 r. sygn.. akt: VII Pa 83/24,

pozwanej spółki w całości, 3. zasądzenie od pozwanej spółki na rzecz powódki

kosztów postępowania nadzwyczajnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego,

według norm prawem przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga nie kwalifikowała się do merytorycznego rozpoznania.

Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1),

istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność

postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). Wypada

również dodać, iż zgodnie z art. 3984 § 2 k.p.c., określającym wymogi formalne

skargi kasacyjnej, skarga kasacyjna powinna zawierać wniosek o przyjęcie do

rozpoznania i jego uzasadnienie. Należy zatem stwierdzić, że wniosek o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej

jedna z okoliczności wymienionych w powołanym wcześniej art. 3989 § 1 k.p.c.,

I PSK 97/26

5

a jego uzasadnienie winno zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście,

biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania

skargi przez Sąd Najwyższy. Skarga kasacyjna nie jest bowiem (kolejnym)

środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej

instancji kończącego postępowanie w sprawie, z uwagi na przeważający w jej

charakterze element interesu publicznego. Służy ona kontroli prawidłowości

stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń

faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia.

Wypada również przypomnieć, że w ujęta w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

przesłanka ma miejsce wtedy, gdy zasadność podniesionych w niej zarzutów

wynika prima facie, bez głębszej analizy prawnej. Dotyczy to więc jedynie uchybień

przepisom prawa materialnego albo procesowego, zarzucanym sądowi drugiej

instancji, o charakterze elementarnym polegających w szczególności na oparciu

rozstrzygnięcia na wykładni przepisu oczywiście sprzecznej z jednolitą i

ugruntowaną jego wykładnią przyjmowaną w orzecznictwie i nauce prawa, na

zastosowaniu przepisu, który już nie obowiązywał, względnie na oczywiście

błędnym zastosowaniu określonego przepisu w ustalonym stanie faktycznym

(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2015 r., IV CSK 263/15, LEX

nr 1940571). W rozpoznawanej sprawie żadna taka okoliczność nie miała miejsca.

Odnosząc się do wskazanych w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania okoliczności przemawiających za naruszeniem przez

Sąd odwoławczy prawa materialnego zauważyć należy, że argumentacja skarżącej

sprowadza się w istocie do kwestionowania poczynionych ustaleń faktycznych oraz

oceny dowodów. Powołując się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej skrżąca

polemizuje zatem z ustaleniami dokonanymi przez sądy meriti, co nie może

stanowić podstawy skargi kasacyjnej ani tym bardziej przesłanki uzasadniającej jej

przyjęcie do rozpoznania.

Pozwana spółka uzasadniając swoje stanowisko oraz wniesienie skargi

kasacyjnej, oparła się przede wszystkim na naruszeniu przez Sąd Okręgowy prawa

materialnego tj. art. 45 k.p. w zw. z art. 30§ 4 k.p., polegające na jego błędnym

zastosowaniu i przyjęciu, że polecenie pracodawcy wskazane mailowo w dniu

30 marca 2020 r. dotyczące odwołania powódki z pracy zdalnej i polecenie

I PSK 97/26

6

stawienia się w siedzibie pracodawcy, nie stanowiło rzeczywistej i uzasadnionej

przesłanki do wypowiedzenia umowy o pracę, w sytuacji gdy pomimo doręczenia

takiego porozumienia w dniu 30 marca 2020 r. po godzinach pracy powódki,

następnego dnia tj. 31 marca 2020 r. Pani I.Z. polecenie zignorowała, nie stawiła

się w pracy i nie podjęła próby kontaktu z pracodawcą, co stanowi naruszenie

obowiązków pracownika, uzasadniające wypowiedzenie umowy o pracę.

Komentując powyższą argumentację pozwanej, należy przede wszystkim podnieść,

iż skarżący skupił się tylko i wyłącznie na odmiennej interpretacji „nie przepisów

prawa pracy”, ale na odmiennej interpretacji stanu faktycznego - co nie stanowi

podstawy do wniesienia nadzwyczajnego środka zaskarżenia.

W ocenie Sądu Najwyższego Sądy meriti prawidłowo i rzetelnie dokonały

oceny przyczyn wypowiedzenia umowy o pracę pod kątem jego przyczyn, w

sprawie nie doszło do kwalifikowanego naruszenia prawa. Należy bowiem

podkreślić, że zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie Sądu Najwyższego

stanowiskiem, już z samego oświadczenia pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o

pracę musi wynikać w sposób niebudzący wątpliwości, co jest istotą zarzutu

stawianego pracownikowi i usprawiedliwiającego rozwiązanie z nim stosunku pracy.

Niepodanie przyczyny wypowiedzenia lub niewłaściwe jej podanie stanowi

naruszenie prawa (art. 30 § 4 k.p.) i uprawnia pracownika do dochodzenia roszczeń

z art. 45 § 1 k.p.(zob. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 stycznia 2025 r.,

III PSKP 20/24, OSNP 2025/7/67). Z kolei w postanowieniu z dnia 19 listopada

2024 r., I PSK 62/24 (LEX nr 3786887) Sąd Najwyższy wskazał, że wymóg

zasadności wypowiedzenia umowy o pracę (art. 45 § 1 k.p.) implikuje obowiązek

wskazania (art. 30 § 4 k.p.) przyczyny wypowiedzenia. Wskazanie przyczyny lub

przyczyn przesądza o tym, że spór przed sądem pracy może się toczyć tylko w ich

granicach. Okoliczności podane pracownikowi w uzasadnieniu decyzji o

rozwiązaniu stosunku pracy, a następnie ujawnione w postępowaniu sądowym,

muszą być takie same, zaś pracodawca pozbawiony jest możliwości powoływania

się przed organem rozstrzygającym spór na inne przyczyny mogące przemawiać za

słusznością wypowiedzenia umowy (zob. też wyroki Sądu Najwyższego: z dnia

23 maja 2019 r., III PK 71/18, LEX nr 2673109; z dnia 10 maja 2018 r., II PK 74/17,

LEX nr 2488653; z dnia 12 kwietnia 2018 r., I PK 19/17, LEX nr 2492099).

I PSK 97/26

7

Pracodawca nie wywiązuje się z obowiązku wynikającego z art. 30 § 4 k.p.

wówczas, gdy albo w ogóle nie wskazuje przyczyny wypowiedzenia, albo kiedy

wskazanie przyczyny jest pozorne w tym znaczeniu, że jest ona niedostatecznie

jasna, konkretna, a w rezultacie niezrozumiała dla pracownika i niepoddająca się

weryfikacji w postępowaniu sądowym.

Co do naruszenia przez Sąd Okręgowy art. 45 § 2 k.p., zauważyć należy, że

regulacja z art. 45 § 2 k.p. oparta jest na klauzulach generalnych pozwalających

sądowi pracy na zasądzenie odszkodowania, jeżeli ustali, że uwzględnienie

żądania przywrócenia do pracy jest niemożliwe lub niecelowe. Zastrzeżenie w

art. 45 § 2 k.p., że jest to możliwe, jeżeli sąd ustali, że uwzględnienie takiego

żądania jest niemożliwe lub niecelowe, nie jest niczym nowym, bo stosowanie

prawa każdorazowo wymaga ustaleń. Oznacza to jednak, że w stosowaniu prawa

ustalenia dopełniają normę prawa materialnego. Prymat ma zatem prawo

materialne. Art. 45 § 2 k.p. to regulacja prawa materialnego i procesowego

(art. 4771 k.p.c.). Pracownik na gruncie kodeksu pracy nie ma dowolnych roszczeń

po rozwiązaniu umowy o pracę, roszczenia te określa ustawodawca. Innymi słowy

roszczenie o przywrócenie do pracy to element prawa materialnego (ustawowego),

tak samo jak odszkodowanie. Art. 45 § 2 k.p. wyraża natomiast wyjątek od zasady

uwzględniania żądania przywrócenia do pracy. Jednak ten wyjątek jest szczególny,

gdyż oparty jest o wskazane klauzule generalne - zwroty niedookreślone. Jeżeli w

systemie prawa występują klauzule generalne, to tam prawodawca sądowi

pozostawia rozstrzygnięcie. Przy czym przy ustaleniu, że wypowiedzenie umowy o

pracę było niezgodne z prawem i zasądzeniu w miejsce pierwotnego roszczenia

przywrócenia do pracy odszkodowania, gravamen w zaskarżeniu takiego

orzeczenia ma jedynie pracownik. (zob. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia

13 listopada 2024 r., I PSK 49/24, LEX nr 3785697).

W niniejszej sprawie zdaniem Sądu meritii nie ujawniły się żadne

okoliczności, które sprawiłyby, że przywrócenie powódki do pracy byłoby

niemożliwe, w szczególności nie jest taką okolicznością fakt przejścia zakładu

pracy na nowego pracodawcę na skutek wniesienia zorganizowanej części

przedsiębiorstwa przez spółkę B. S.A. aportem do spółki N.

sp. z o.o. z siedzibą w S. Brak również podstaw, by uznać przywrócenie powódki

I PSK 97/26

8

do pracy za niecelowe. Co prawda od ustania stosunku pracy między stronami

upłynął już znaczny czas, jednakże sama ta okoliczność nie ma decydującego

znaczenia, skoro powódka podtrzymała swoje konsekwentnie prezentowane

stanowisko i nadal jest gotowa wrócić do dawnej pracy. Przypomnieć należy, że

Sąd Najwyższy jest związany stanem faktycznym ustalonym przez Sądy meriti.

Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.

odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach orzeczono

stosownie do art. 98 i 99 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c.

M.G.

[a.ł]