Ubezpieczony nie dostał świadczenia rehabilitacyjnego. SN nie przyjął skargi

Decyzją z 20 października 2021 r. (znak […]), Zakład Ubezpieczeń

Społecznych Oddział w Krakowie, odmówił A.O. prawa do świadczenia

rehabilitacyjnego, gdyż wskazał, że Komisja Lekarska ZUS, orzeczeniem z 14

października 2021 r. orzekła, iż stan zdrowia A.O. nie uzasadnia przyznania mu

prawa do tego świadczenia.

Sąd Rejonowy dla Krakowa-Nowej Huty w Krakowie IV Wydział Pracy i

Ubezpieczeń, wyrokiem z 18 lipca 2023 r. (sygn. akt IV U 1/22/N), w sprawie A.O.,

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Krakowie, o

świadczenie rehabilitacyjne: oddalił odwołanie i nie obciążył odwołującego A.O.

kosztami zastępstwa procesowego.

I USK 326/24

2

Na skutek apelacji odwołującego, Sąd Okręgowy w Krakowie VII Wydział

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, wyrokiem z 8 lutego 2024 r. (sygn. akt VII Ua

138/23), oddalił apelację.

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie, do Sądu

Najwyższego wywiódł odwołujący, zaskarżając judykat w całości, zarzucając:

1. naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik

sprawy, a mianowicie:

1. art. 378 § 1 k.p.c., poprzez nierozpoznanie przez Sąd Okręgowy w Krakowie

sprawy, przy odniesieniu się do całokształtu zarzutów, które podniósł

apelujący, w szczególności zarzutu oparcia wyroku na opinii biegłego

nieuwzględniającej wykonywanej dotychczas przez skarżącego pracy

zarobkowej;

2. art. 286 k.p.c. w związku z art. 382 k.p.c., poprzez jego niezastosowanie

polegające na niewezwaniu do wyjaśnienia treści opinii biegłego sądowego z

zakresu ortopedii, mimo że skarżący zgłosił istotne dla rozstrzygnięcia

przedmiotowej sprawy zastrzeżenia do opinii biegłego;

3. art. 385 k.p.c. oraz art. 378 § 1 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 382

k.p.c., polegające na jego zastosowaniu i oddaleniu apelacji skarżącego

mimo jej zasadności, z uwagi na niedopuszczenie przez Sąd II instancji

opinii uzupełniającej biegłego sądowego z zakresu ortopedii celem

wyjaśnienia, czy skarżący jest czy nie jest niezdolny do wykonywania

dotychczasowej pracy;

4. naruszenia prawa materialnego, poprzez jego błędną wykładnię i

niewłaściwe zastosowanie, tj.: art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca

1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie

choroby i macierzyństwa, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że

skarżącemu nie przysługuje prawo do świadczenia rehabilitacyjnego,

ponieważ nie jest niezdolny do pracy, podczas gdy prawidłowa wykładnia

wskazanego przepisu prowadzi do wniosku, że świadczenie rehabilitacyjne

przysługuje ubezpieczonemu, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego

jest nadal niezdolny do pracy dotychczasowej, a dalsze leczenie lub

rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie takiej zdolności.

I USK 326/24

3

W związku ze stawianymi zarzutami, skarżący wniósł o :

1. przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ skarga kasacyjna jest

oczywiście uzasadniona;

2. uchylenie, w całości, zaskarżonego wyroku oraz wyroku Sądu Rejonowego

dla Krakowa-Nowej Huty w Krakowie i przekazanie sprawy Sądowi

Rejonowemu dla Krakowa-Nowej Huty w Krakowie do ponownego

rozpoznania (w przypadku stwierdzenia podstaw), ewentualnie uchylenie w

całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w

Krakowie do ponownego rozpoznania;

3. rozpoznanie sprawy również pod nieobecność pełnomocnika skarżącego;

4. nieobciążanie skarżącego kosztami postępowania w przypadku

nieuwzględnienia skargi kasacyjnej lub nieprzyjęcia jej do rozpoznania;

5. przyznanie od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Krakowie, na rzecz

pełnomocnika z urzędu kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu, z

oświadczeniem, że opłata ta nie została zapłacona w całości lub w części.

W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania,

skarżący wskazał, że zarówno Sąd I instancji, jak i Sąd II instancji (który

zobowiązany był do przeprowadzenia należytej kontroli instancyjnej orzeczenia)

wydały orzeczenia pomimo tego, że w toku postępowania nie zostało

jednoznacznie ustalone, że skarżący jest niezdolny do pracy na dotychczasowym

stanowisku. Sądy obydwu instancji, w skutek nieprawidłowo przeprowadzonego

postępowania dowodowego, oparły orzeczenia na opinii biegłego, która nie

zawierała prawidłowej oceny stanu zdrowia i niezdolności do pracy skarżącego na

dotychczasowo zajmowanym stanowisku. Biegły stwierdził, że skarżący nie jest

niezdolny do pracy, co należy interpretować tak, że nie jest niezdolny do

jakiejkolwiek pracy. Natomiast w opinii uzupełniającej biegły potwierdził jedynie

dotychczasowe stanowisko, mimo że skarżący w zarzutach do opinii wskazywał, że

nie jest w stanie pracować na dotychczasowym stanowisku, a nie że w ogóle nie

jest w stanie pracować. Uchybienie przepisom prawa procesowego, zarzucane

Sądowi II instancji w niniejszej skardze kasacyjnej, jest w ocenie skarżącego

uchybieniem o charakterze elementarnym, ponieważ Sądy w sposób oczywisty nie

I USK 326/24

4

poczyniły w sprawie ustaleń faktycznych, niezbędnych do wydania prawidłowego

wyroku.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna wywiedziona w niniejszym postępowaniu nie mogła zostać

przyjęta do dalszego rozpoznania.

Na wstępie należy przypomnieć, że skarga kasacyjna podlega badaniu (na

etapie przedsądu) w zakresie spełnienia przez nią warunków formalnych. Zgodnie z

art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność

postępowania lub jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając

na skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, czyli tak zwanego przedsądu,

ustawodawca zagwarantował, że skarga kasacyjna, jako nadzwyczajny środek

zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, będzie realizować funkcje publicznoprawne.

Ograniczenie przesłanek, wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c. do czterech ma, w

konsekwencji, zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i

procesowo będzie uzasadnione jedynie w tych przypadkach, w których mogą być

zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga nie stanie się instrumentem

wykorzystywanym w każdej jednostkowej sprawie. Ostatecznie, nie w każdej

sprawie, nawet takiej, w której prawomocne orzeczenie zostało wydane w

warunkach błędu w subsumpcji, czy też wyniku wadliwej wykładni prawa, skarga

kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. W przeciwnym bowiem razie Sąd

Najwyższy stałby się, wbrew obowiązującym przepisom, sądem trzeciej instancji, a

jego zadaniem nie jest przecież dokonywanie korekty ewentualnych błędów w

zakresie stosowania, czy też wykładni prawa, w każdej indywidualnej sprawie.

Strona skarżąca w wywiedzionej przez siebie skardze kasacyjnej wskazała,

że jest ona oczywiście uzasadniona – przywołała więc przesłankę zawartą w

art. art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Oczywista zasadność skargi miałaby polegać na

I USK 326/24

5

uchybieniu przepisom prawa procesowego – we wniosku przywołano art. 378 § 1

k.p.c. Tak sformułowany wniosek nie mógł jednak przynieść spodziewanego przez

stronę skarżącą rezultatu.

Z ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika bowiem, że

odwołanie się do tej właśnie przesłanki przedsądu wymaga nie tylko powołania się

na okoliczność, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ale również

wykazania, iż przesłanka ta rzeczywiście zachodzi. Oznacza to, że strona skarżąca

musi wskazać, w czym (w jej ocenie) wyraża się „oczywistość” zasadności skargi

oraz podać argumenty wykazujące, że rzeczywiście skarga jest uzasadniona w

sposób oczywisty. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego

przepisu (przepisów) nie prowadzi bowiem wprost do oceny, że skarga kasacyjna

jest oczywiście uzasadniona. Strona skarżąca powinna więc w wywodzie prawnym

wykazać kwalifikowaną postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub

procesowego, polegającą na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy

wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. postanowienia Sądu

Najwyższego: z 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006 nr 4, poz. 75; z 26

kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, LEX nr 198531; z 9 marca 2012 r., I UK 370/11, LEX

nr 1215126 i z 1 stycznia 2012 r., I PK 104/11, LEX nr 1215774). Ponadto, przez

oczywistą zasadność skargi kasacyjnej rozumie się sytuację, w której zaskarżone

orzeczenie sądu drugiej instancji, w sposób ewidentny narusza konkretne przepisy

prawa (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 30 listopada 2012 r., I UK 414/12,

LEX nr 1675171). Takiej okoliczności strona skarżąca jednak nie wykazała – nie

wykazała naruszenia przez Sąd odwoławczy (a tym bardziej naruszenia

kwalifikowanego) przywoływanych we wniosku przepisów.

Przypomnieć należy, że jedynie wówczas, gdy brak jest logiki w wysnuwaniu

wniosków ze zgromadzonego materiału dowodowego, lub gdy wnioskowanie sądu

wykracza poza reguły logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia

życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-

skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie

podważona. Z taką sytuacja nie mamy jednak do czynienia w rozpoznawanej

sprawie. Z ustanowionego w art. 378 § 1 k.p.c. obowiązku rozpoznania sprawy w

granicach apelacji nie wynika konieczność osobnego omówienia przez sąd w

I USK 326/24

6

uzasadnieniu wyroku każdego argumentu apelacji. Za wystraczające należy uznać

odniesienie się do sformułowanych w apelacji zarzutów i wniosków w sposób

wskazujący na to, że zostały one przez sąd drugiej instancji w całości rozważone

przed wydaniem orzeczenia. W przypadku wyroku oddalającego apelację,

konieczne jest też wyraźne zaznaczenie, że sąd drugiej instancji podziela ustalenia

faktyczne sądu pierwszej instancji, dokonaną przez ten sąd ocenę dowodów oraz

ocenę materialnoprawną roszczenia. Artykuł 378 § 1 k.p.c. nie stanowi zaś

podstawy do kwestionowania przez stronę skarżącą trafności rozpatrzenia

zarzutów i wniosków apelacji, nawet wówczas, gdyby przedstawione przez sąd

drugiej instancji poglądy jurydyczne były jawnie wadliwe. (zob. postanowienie Sądu

Najwyższego z 12 lutego 2025 r., II PSK 76/24, Legalis nr 3201525).

Podkreślenia wymaga także, że podnosząc zarzuty naruszenia przepisów

proceduralnych strona skarżąca w sposób ewidentny próbuje polemizować z

ustaleniami dokonanymi w sprawie przez Sąd II instancji. Tymczasem

kwestionowanie ustaleń stanu faktycznego, dokonanych przez sądy powszechne,

jest niedopuszczalne na etapie postępowania kasacyjnego. Wynika to wprost z

art. 39813 § 2 w zw. z art. 3983 § 3 k.p.c., ograniczających kognicję Sądu

Najwyższego w tym zakresie. Polemika z ustaleniami poczynionymi zarówno przez

sąd pierwszej, jak i drugiej instancji, stanowi próbę obejścia powyższego zakazu.

Rozpoznający apelację Sąd Okręgowy podzielił wnioski wypływające z opinii

powołanych przez Sąd Rejonowy biegłych sądowych, w jego ocenie Sąd I instancji

przeprowadził wszystkie konieczne dowody. Z ustalonego w sprawie stanu

faktycznego wynika jednoznacznie, że odwołujący po 25 czerwca 2021 r., tj. po

okresie pobierania świadczeń rehabilitacyjnych, przez okres 9 miesięcy, nie był

niezdolny do pracy - nie spełniał więc przesłanek warunkujących przyznanie mu, w

oparciu o art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach

pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa,

świadczenia rehabilitacyjnego na kolejne, maksymalnie trzy miesiące.

Biorąc powyższe pod uwagę nie ma podstaw do przyjęcia, że mamy do

czynienia z przesłanką przedsądu, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Z tego

powodu Sąd Najwyższy postanowił, zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c.

I USK 326/24

7

DS.

[a.ł]