Niedziela Wydanie nr 36

Sygnatura akt
I USK 910/26
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Wydział I
Rodzaj
Postanowienie
Data orzeczenia
28 stycznia 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Zasądzono
Zasądzono
5400 zł
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sąd Najwyższy
Sąd Najwyższy
© autorzy OpenStreetMap

Sąd Najwyższy

Płatniczka powoływała się na błędne informacje ZUS, SN nie przyjął skargi kasacyjnej

Przejdź do orzeczenia, 17 min czytania

Spór

Prowadząca działalność gospodarczą G. w Ś. spierała się z ZUS o składki na Fundusz P. za 2012-2013 r. Płatniczka kwestionowała m.in. przedawnienie oraz skutki błędnych wyjaśnień organu.

Ustalenia sądu

Sąd Najwyższy uznał, że decyzja ZUS została wydana przed upływem 5-letniego terminu przedawnienia, a zbiorcze zestawienie kwot składek za poszczególne miesiące nie ma znaczenia dla biegu przedawnienia. Zarzuty dotyczące zasady lojalności państwa z art. 2 Konstytucji RP nie zostały powiązane z konkretnymi przepisami.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od płatniczki na rzecz ZUS 2700 zł kosztów postępowania kasacyjnego wraz z odsetkami.

Dlaczego

Wniosek nie wskazywał istotnego zagadnienia prawnego, a problem zmierzał do ponownej oceny stanu faktycznego sprawy. Sam art. 2 Konstytucji RP bez powiązania z konkretnymi normami nie może być podstawą kasacji.

Dla firm

Składki należy opłacać i rozliczać terminowo za każdy miesiąc, bez wezwania i bez wydawania decyzji, więc zbiorcze określenie kwot za miesiąc nie podważa ich wymagalności.

Więcej o sprawie

Składki na Fundusz P. dotyczyły okresu od stycznia 2012 r. do grudnia 2013 r., a decyzja ZUS zapadła 12 lutego 2016 r., czyli przed upływem pięcioletniego terminu przedawnienia.

Rozstrzygnięcie
Zasądzono
Zasądzono
5400 zł
Sąd
Sąd Najwyższy, Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Wydział I
Sygnatura
I USK 910/26

Treść orzeczenia około 17 minut czytania

I USK 910/26

POSTANOWIENIE

Dnia 28 stycznia 2026 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Jolanta Frańczak

w sprawie z odwołania M.R. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą „G.”

w Ś.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Wałbrzychu

o składki na Fundusz P.,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w dniu 28 stycznia 2026 r.,

na skutek skargi kasacyjnej odwołującej się od wyroku Sądu Apelacyjnego

we Wrocławiu z dnia 8 kwietnia 2025 r., sygn. akt III AUa 811/23, IIIAUz 255/23,

1. odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,

2. zasądza od odwołującej się na rzecz organu rentowego

kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych wraz z odsetkami

z art. 98 § 11 k.p.c. tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w Świdnicy wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2023 r. zmienił

zaskarżoną przez odwołującą się M.R. prowadzącą działalność gospodarczą pod

nazwą „G.” w Ś. (dalej także jako płatnik składek) decyzję Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych Oddział w Wałbrzychu z dnia 12 lutego 2016 r., ustalającą dla

odwołującej się kwoty należnych składek na Fundusz P. za okres od dnia 1

stycznia 2012 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. w ten sposób, że obniżył wskazane w

niej kwoty w każdym z wymienionych miesięcy (pkt I), oddalił odwołanie w

I USK 910/26

2

pozostałym zakresie (pkt II) oraz zasądził od płatnika składek na rzecz organu

rentowego kwotę 5.400 zł tytułem zwrotu poniesionych przez niego kosztów

zastępstwa procesowego (pkt III).

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu - po rozpoznania apelacji płatnika składek

oraz zażalenia organu rentowego - wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2025 r., uwzględnił

zażalenie organu rentowego w zakresie kosztów zasądzonych zaskarżonym

wyrokiem, zmieniając zaskarżony wyrok w jego w punkcie III w ten sposób, że

zasądzoną w nim kwotę 5.400 zł podwyższył do kwoty 7.200 zł (pkt I), odrzucił

apelację płatnika co do punktu I tego wyroku, tj. w zakresie, w jakim odwołanie

zostało uwzględnione (pkt II), oddalił apelację w pozostałej części (pkt III) oraz

zasądził od płatnika składek na rzecz organu rentowego kwotę 4.500 zł z

ustawowymi odsetkami za opóźnienie w płatności tej kwoty liczonymi od

uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach do dnia zapłaty tytułem zwrotu

kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym (pkt IV).

Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, że istniały

podstawy do ustalenia kwot należnych składek na Fundusz P. w zaskarżonej

decyzji, która jest konsekwencją uprawomocnienia się licznych wyroków Sądu

Apelacyjnego, wydanych na skutek odwołań płatnika składek od decyzji organu

rentowego ustalających wysokość podstawy wymiaru składek poszczególnych

pracowników płatnika, w których skorygowano kwoty należnych składek i dokonano

ostatecznego ustalenia wysokości podstaw ich wymiaru. Po uprawomocnieniu się

wspomnianych wyroków płatnik składek nie sporządził korekt składanych deklaracji,

dlatego organ rentowy uwzględnił z urzędu zmiany podstaw wymiaru składek i

ponownie naliczył płatnikowi składek kwoty należne na Fundusz P., przedstawiając

w tabelarycznym zestawieniu z dnia 24 czerwca 2022 r. miesiące oraz osoby,

którym zostały zmienione podstawy wymiaru składek. Zdaniem Sądu Apelacyjnego

okoliczność, że Sąd Okręgowy dokonał zmiany wskazanych w zaskarżonej decyzji

kwot w oparciu o dane zawarte w zestawieniu organu rentowego nie ma znaczenia

dla prawidłowości zaskarżonego wyroku, gdyż organ rentowy dokonał wyłącznie

matematycznej zmiany wysokości sumy należności składek na Fundusz P. w

stosunku do kwot podanych w zaskarżonej decyzji.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 2 Konstytucji RP, Sąd Apelacyjny

stwierdził, że sąd ubezpieczeń społecznych nie jest władny weryfikować decyzji

organu rentowego, opierając się na tym przepisie w przypadku, gdy decyzja jest

I USK 910/26

3

wprawdzie odmienna od informacji przedstawionych wcześniej płatnikowi składek,

jednak pozostaje w zgodzie z przepisami prawa ubezpieczeń społecznych.

W ocenie Sądu Apelacyjnego nie doszło także do przedawnienia należności

składkowych, ponieważ bieg terminu przedawnienia z art. 24 ust. 4 ustawy z dnia

13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (obecnie jednolity

tekst: Dz.U. z 2025 r., poz. 350 ze zm., dalej jako ustawa systemowa) liczony jest

od dnia, w którym składki stały się wymagalne. Rozpoznawana sprawa dotyczyła

składek na Fundusz P. za okres od stycznia 2012 r. do grudnia 2013 r., a

zaskarżona decyzja została wydana przez organ rentowy w dniu 12 lutego 2016 r.,

a więc przed upływem 5-letniego terminu przedawnienia, o którym mowa w tym

przepisie. Fakt, że decyzja ta uległa korekcie wskutek zweryfikowania przez organ

rentowy należności w trakcie toczącego się przed Sądem pierwszej instancji

postępowania, nie ma dla biegu przedawnienia znaczenia.

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego wniósł płatnik składek

zaskarżając wyrok ten w części, tj. w jego punktach I, III i IV i domagając się jego

uchylenia w zaskarżonej części i przekazania sprawy w tej części do ponownego

rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu, ewentualnie uchylenia tego wyroku w

zaskarżonej części oraz uchylenia poprzedzającego go wyroku Sądu Okręgowego

w jego punkcie I, w zakresie, w jakim odwołanie nie zostało uwzględnione oraz w

jego punktach II i III, zniesienia w tej części postępowania i przekazania sprawy do

ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także zasądzenia od organu

rentowego na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm

przepisanych oraz rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.

W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego

oraz przepisów postępowania, mających wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1) art. 24 ust. 4 i 5f ustawy systemowej w związku z art. 59 § 1 pkt 9 ustawy

z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (obecnie jednolity tekst: Dz.U. z

2025, poz. 111 ze zm.) w związku z art. 31 i 32 ust. 1 ustawy systemowej, przez

błędną wykładnię i przyjęcie, że bieg przedawnienia należności składkowych ulegał

zawieszeniu na skutek wydania decyzji ustalającej ich wysokość, w której - wbrew

art. 107 § 1 pkt 5-6 i § 3 w związku z art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. w związku z

art. 123 ustawy systemowej - nie skonkretyzowano tych zaległości, tj. nie

przypisano konkretnych kwot zaległości do konkretnych ubezpieczonych i

konkretnych dat wymagalności, a jedynie zliczono zaległości zbiorczo w kolejnych

I USK 910/26

4

miesiącach, podczas gdy bieg przedawnienia może ulec zawieszeniu tylko na

skutek wydania takiej decyzji, co do której nie ma wątpliwości, jakich konkretnie

składek dotyczy,

2) art. 2 Konstytucji RP w związku z art. 10 i 10a ust. 2d ustawy o swobodzie

działalności gospodarczej (jednolity tekst: Dz.U. z 2017 r., poz. 2168 ze zm.), przez

błędną wykładnię i przyjęcie, że: a) wyrażona w tym przepisie zasada lojalności

państwa wobec obywateli (i odpowiadająca jej zasada zaufania obywateli wobec

państwa) może chronić płatnika przed ujemnymi skutkami zastosowania się do

błędnych informacji, interpretacji i zaleceń, udzielanych mu przez organ rentowy

tylko wówczas, gdy wypowiedzi organu mają cechy interpretacji indywidualnej

wydanej na podstawie przepisów tej ustawy, podczas gdy art. 2 Konstytucji nie

pozwala na czynienie takiego rozróżnienia; co więcej, w świetle tego przepisu już

sama norma konstytucyjna w nim zawarta, stosowana bezpośrednio, wyznacza

zakres obowiązku lojalnego postępowania organu i przez to nie wymaga

równoległego czy uzupełniającego stosowania art. 10 ani art. 10a ust. 2 ustawy o

swobodzie działalności gospodarczej; b) wyrażona w art. 2 Konstytucji RP zasada

lojalności państwa wobec obywateli (i odpowiadająca jej zasada zaufania obywateli

wobec państwa), nie mogła stanowić źródła ochrony obywatela przed nielojalnym

postępowaniem organu rentowego, jeśli w czasie gdy obywatel zwracał się o

interpretację, przepisy nie przyznawały organowi rentowemu kompetencji do

wydawania takich interpretacji w trybie art. 10d tej ustawy ani nie przewidywały

skutków, o których mowa w jej art. 10a ust. 2, choć przecież brak wyraźnego

umocowania ustawowego przemawiał raczej za zastosowaniem wprost art. 2

Konstytucji,

3) art. 417 § 1 k.c. w związku z art. 2 Konstytucji RP, przez błędną wykładnię

i przyjęcie, że ocena ujemnych dla skarżącego skutków nagannego zachowania się

urzędników organu rentowego i naruszenia zasady zaufania obywateli wobec

państwa może być dokonana tylko w odrębnym procesie odszkodowawczym, choć

skoro te ujemne skutki polegają właśnie na wyrządzeniu płatnikowi szkody, to

szkoda taka wypływa dopiero z przypisania płatnikowi obowiązku uiszczenia

składek w większej wysokości,

I USK 910/26

5

4) art. 2 Konstytucji RP w związku z art. 8 k.p.a., przez błędną wykładnię i

przyjęcie, że: a) wyrażona w tym przepisie zasada lojalności państwa wobec

obywateli (i odpowiadająca jej zasada zaufania obywateli wobec państwa) zwykle

nie chroni obywatela przed ujemnymi skutkami zastosowania się do błędnych

informacji, interpretacji i zaleceń, udzielanych przez organ administracji publicznej, i

w związku z tym - w przypadku błędnych informacji, interpretacji i zaleceń

pochodzących od organu rentowego - nie stanowi przeszkody do wydania

względem płatnika składek decyzji określającej podstawy wymiaru składek w

wysokości znacznie wyższej aniżeli ta, która powinna być na podstawie takich

informacji, interpretacji i zaleceń, podczas gdy w świetle art. 2 Konstytucji RP nie

może być tak, iż organ rentowy sam najpierw wskazuje płatnikowi sposób obliczana

podstawy wymiaru składek, przeprowadza kontrole w zakresie prawidłowości

ustalania podstawy wymiaru składek i za każdym razem, w analogicznym stanie

faktyczno-prawnym, uznaje, że płatnik nalicza składki prawidłowo, a następnie -

choć nie zmieniły się żadne przepisy prawa - uznany wcześniej przez siebie za

prawidłowy sposób obliczania składek kwestionuje i obciąża płatnika płynącymi

stąd konsekwencjami, b) na gruncie wyrażonej w tym przepisie zasady lojalności

państwa wobec obywateli udzielane skarżącemu przez organ rentowy informacje,

interpretacje i zalecenia nie były rażąco niekompetentne w rozumieniu

orzecznictwa, podczas gdy o rażącej niekompetencji organu świadczyć mogą

zasadniczo już choćby takie zachodzące w niniejszej sprawie przesłanki, jak fakt,

że wypowiedzi organu były liczne i rozłożone w ciągu kilku lat, miały różną postać

(ustne i pisemne), aż po czynności kontrolne, a ponadto że przez cały ten długi

czas organ miał bardzo szczegółową wiedzę o okolicznościach koniecznych do

prawidłowego zastosowania prawa materialnego,

5) art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji RP w związku z art. 40 ust. 1 i

2 ustawy systemowej, przez błędną wykładnię i przyjęcie, że zastosowanie zasady

lojalności państwa wobec obywateli (i odpowiadającej jej zasady zaufania obywateli

wobec państwa), polegające na uchyleniu negatywnych skutków działania przez

płatnika w zaufaniu do błędnych informacji i zaleceń organu rentowego,

uchybiałoby także konstytucyjnej zasadzie prawa do zabezpieczenia społecznego,

podczas gdy naruszenie zasady lojalności oznacza tylko tyle, że płatnik nie

I USK 910/26

6

powinien być obowiązany do uiszczenia składek w wyższej kwocie niż ta, którą

uiścił stosując się do udzielonych mu informacji,

6) art. 386 § 2 w związku art. 379 pkt 5 k.p.c., przez przyjęcie, jakoby

niedoręczenie skarżącemu pisma organu rentowego z dnia 20 lutego 2023 r. - w

którym miał sprecyzować przedmiot zaskarżonej decyzji - nie doprowadziło do

pozbawienia skarżącego możności obrony swych praw, bo jego pełnomocnik

powinien był się „spodziewać”, że takie pismo zostanie złożone i mógł uzyskać

wgląd do akt sprawy, aby fakt ewentualnego złożenia pisma zweryfikować, podczas

gdy w rzeczywistości przewidywanie, czy jakieś pismo będzie bądź nie będzie

złożone, nie należy do obowiązków strony ani jej pełnomocnika,

7) art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i

Podstawowych Wolności (dalej jako KPCZ) w związku z art. 107 § 1 pkt 5-6 i § 3 w

związku z art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. w związku z art. 123 ustawy systemowej,

a także w związku z art. 386 § 1, 4 i 6 w związku z art. 47714 § 2 1 k.p.c., przez

przyjęcie, że decyzja ustalająca wysokość składek, która nie definiuje ich w sposób

pozwalający na materialnoprawne odróżnienie jednych należności składkowych od

drugich, ponieważ zawiera zbiorcze zestawienie składek za okresy miesięczne,

nadaje się do poddania jej kontroli sądowej, podczas gdy w rzeczywistości

zaniechanie powiązania - w decyzji ustalającej wysokość składek - konkretnych

kwot zaległości z konkretnymi nazwiskami ubezpieczonych i konkretnymi datami

wymagalności, pozbawia ją cech aktu administracyjnego, a więc nie sposób poddać

jej kontroli sądowej, zaś ewentualne usunięcie wad takiej decyzji może nastąpić

tylko przez wydanie nowej, niewadliwej decyzji.

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołano się na

występowanie w sprawnie zagadnień prawnych, sprowadzających się do pytań:

1) czy bieg przedawnienia, o którym mowa w art. 24 ust. 4 ustawy

systemowej w związku z art. 59 § 1 pkt 9 ordynacji podatkowej w związku z art. 31 i

art. 32 ust. 1 ustawy systemowej, ulega zawieszeniu na podstawie art. 24 ust. 5f tej

ustawy z chwilą wszczęcia postępowania przez organ rentowy w sprawie ustalenia

wysokości zaległości składkowych w wypadku, gdy zaległości te zostały określone

w decyzji zbiorczo, bez powiązania konkretnych kwot należności z nazwiskami

konkretnych ubezpieczonych i konkretnymi datami wymagalności?,

I USK 910/26

7

2) czy na gruncie zasady lojalności Państwa wobec obywateli wyrażonej w

art. 2 Konstytucji RP, płatnik składek powinien ponosić negatywne konsekwencje

zastosowania się do informacji o wykładni przepisów prawa, przedstawianych mu

przez organ rentowy w szeregu wypowiedzi kierowanych do płatnika wielokrotnie, w

ciągu kilku lat, a mających postać pism i innych czynności organu, w tym rezultatów

przeprowadzanych u płatnika kontroli, czy też takich negatywnych konsekwencji

ponosić nie powinien?

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o odmowę

przyjęcia skargi do rozpoznania, o odrzucenie skargi odnośnie do punktu I oraz o

zasądzenie od skarżącego na jego rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego

według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli: 1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, 2) istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, 3) zachodzi nieważność

postępowania lub 4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych

w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o

tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje

potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Dopuszczenie i rozpoznanie

skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach,

w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem

sprawie, nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji

czy wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania.

Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i

nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy

wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie (por. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 14 września 2016 r., V CSK 143/16, LEX nr 2135552; z dnia

I USK 910/26

8

21 czerwca 2016 r., V CSK 21/16, LEX nr 2069457; z dnia 1 grudnia 2015 r.,

I PK 71/15, LEX nr 2021944).

W rozpoznawanej sprawie wniosek o przyjęcie do rozpoznania skargi

kasacyjnej został oparty na przesłance występowania w sprawie istotnego

zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.). Nie można jednak uznać, że

skarżący wykazał istnienie tej przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, przedstawienie we wniosku przesłanki

występowania istotnego zagadnienia prawnego powinno odwoływać się w sposób

generalny i abstrakcyjny do treści przepisu, który nie podlega jednoznacznej

wykładni, natomiast nie może mieć charakteru kazuistycznego i służyć uzyskaniu

przez skarżącego odpowiedzi odnośnie do kwalifikacji prawnej pewnych

szczegółowych elementów podstawy faktycznej zaskarżonego rozstrzygnięcia (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 maja 2018 r., I CSK 23/18, LEX nr

2508110), ale powinno być istotne nie tylko dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej

sprawy, lecz także dla praktyki sądowej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z

dnia 14 stycznia 2016 r., II CSK 382/15, LEX nr 2090999). Zagadnienie to musi

przy tym rzeczywiście występować w sprawie i mieścić się w zakresie problematyki,

która podlega rzeczywistemu badaniu w postępowaniu kasacyjnym. Realizacja

wskazanej wyżej przesłanki nie polega jedynie na sformułowaniu problemu

prawnego bazującego na przepisach wskazanych w podstawie skargi kasacyjnej.

Konieczne jest przedstawienie odpowiedniego wywodu jurydycznego,

wykazującego nie tylko zasadność preferowanego przez skarżącego sposobu

rozstrzygnięcia zagadnienia, ale także wadliwość rozwiązania postawionego

problemu przez sąd drugiej instancji przy wykorzystaniu zapatrywań prawnych

wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, opartych na poczynionych w

sprawie jednoznacznych i stabilnych ustaleniach faktycznych wiążących Sąd

Najwyższy przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej (art. 39813 § 2 k.p.c.; por.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 października 2017 r., I CSK 175/17,

LEX nr 2372560). Ponadto istotnym zagadnieniem prawnym w rozmienieniu

art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotąd w

orzecznictwie, którego rozstrzygnięcie może przyczynić się do rozwoju prawa.

I USK 910/26

9

W konsekwencji nie można uznać, że w sprawie występuje istotne

zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), jeśli Sąd Najwyższy zajął już

stanowisko w kwestii przedstawianej w skardze i wyraził swój pogląd we

wcześniejszych orzeczeniach, a nie zachodzą żadne okoliczności uzasadniające

zmianę tego poglądu (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 19 stycznia

2012 r., I UK 328/11, LEX nr 1215423; z dnia 19 marca 2012 r., II PK 294/11,

LEX nr 1214578; z dnia 10 kwietnia 2018 r., I CSK 733/17, LEX nr 2495968; z dnia

10 kwietnia 2018 r., II PK 143/17, LEX nr 2525398; z dnia 19 kwietnia 2018 r.,

I CSK 709/17, LEX nr 2486162; z dnia 23 maja 2018 r., I CSK 33/18, LEX nr

2508114).

W świetle powyższych uwag należy uznać, że kwestia dotycząca upływu,

sposobu liczenia czy biegu terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 24 ust. 4

ustawy systemowej w związku z art. 59 § 1 pkt 9 ordynacji podatkowej w związku z

art. 31 i art. 32 ust. 1 ustawy systemowej, a także jego zawieszenia na podstawie

art. 24 ust. 5f tej ustawy nie stanowi abstrakcyjnie istniejącego i sformułowanego

zagadnienia o charakterze ogólnym, lecz zmierza w istocie do ponownego

rozpoznania sprawy i wydania wyroku w ustalonym konkretnym stanie faktycznym,

a skarżący traktuje w rzeczywistości Sąd Najwyższy jako sąd trzeciej instancji, co

trafnie zauważa organ rentowy w odpowiedzi na skargę. W uzasadnieniu

zaskarżonego wyroku zwrócono uwagę, że składki objęte sporem dotyczą lat 2012-

2013 r., a zaskarżona decyzja została wydana w dniu 12 lutego 2016 r., czyli przed

upływem terminu 5-letniego przedawnienia z art. 24 ust. 4 ustawy systemowej.

Ponadto w orzecznictwie rozstrzygnięto już, że bieg terminu przedawnienia

należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz P. z art. 24 ust.

5f ustawy systemowej ulega zawieszeniu od dnia dokonania przez Zakład

Ubezpieczeń Społecznych pierwszej czynności, o której powiadomiono strony, we

wszczętym z urzędu postępowaniu w sprawie wydania decyzji stwierdzającej, że

dany podmiot jest dłużnikiem z tytułu nieopłaconych składek oraz ustalającej kwotę

zaległości składkowych (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2021 r.,

II USKP 53/21, LEX nr 3177294; z dnia 28 kwietnia 2022 r., II USKP 171/21, LEX nr

3362583 czy z dnia 16 stycznia 2024 r., I USKP 16/23, LEX nr 3656096). Dla oceny

kwestii przedawniania nie ma decydującego znaczenia, że decyzja wymienia

I USK 910/26

10

łączne kwoty należnych składek za poszczególne miesiące. Niezależnie od tego,

za ilu ubezpieczonych składki odprowadzano w poszczególnych miesiącach to

termin ich płatności był ten sam i zbiorcze określenie kwot należnych składek za

poszczególne miesiące nie powinno budzić uwag. Podmioty zobowiązane do

opłacania składek na ubezpieczenia społeczne powinny bez uprzedniego wezwania

i bez potrzeby wydawania decyzji, opłacać i rozliczać terminowo składki na to

ubezpieczenie za każdy miesiąc kalendarzowy, a zatem wiedze tą powinien

posiadać także w tej sprawie skarżący z racji ciążącego na nim obowiązku (por.

wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 sierpnia 2008 r., II BU 42/07, OSNP 2010 nr 1-2,

poz. 20).

Nie ma także podstaw do stwierdzenia, że drugie z przedstawionych w

skardze kasacyjnej „zagadnień” spełnia wymogi przewidziane dla przesłanki

przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., ponieważ skarżący objął zakresem

zawartego w nim pytania wyłącznie art. 2 Konstytucji RP, pomijając inne normy

prawa materialnego czy też procesowego. W ten sposób zbudowane istotne

zagadnienie prawne traci na znaczeniu, gdyż nie zostało powiązane z konkretnymi

normami ustawowymi (podustawowymi), których osąd aktywuje mechanizm

konstytucyjny. Jednocześnie etap postępowania kasacyjnego jest daleko

sformalizowany. Tym samym nakłada na wnoszącego obowiązek wydobycia

określonych norm prawa, odnośnie do których oczekuje interwencji Sądu

Najwyższego. W uzasadnieniu postanowień z dnia 26 marca 2019 r., III UK 239/18

(LEX nr 2640572) oraz z dnia 23 maja 2019 r., III UK 240/18 (LEX nr 2675128),

wydanych w związku ze skargą kasacyjną tego samego skarżącego w sprawach o

wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, Sąd Najwyższy

wyraził pogląd, zgodnie z którym art. 2 Konstytucji RP - podobnie jak inne przepisy

ustawy zasadniczej o ogólnym charakterze - nie może stanowić samodzielnej

podstawy rozstrzygnięcia sprawy przez sąd, a jego naruszenie - samodzielnej

podstawy kasacyjnej, bez konkretyzacji zarzutu jego obrazy, polegającej na

powiązaniu go z innymi przepisami prawa (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia

14 kwietnia 2014 r., II UK 493/13, LEX nr 1458716). To, że wynik procesu nie

satysfakcjonuje strony nie prowadzi do automatycznego zaaprobowania problemu

I USK 910/26

11

w sprawie, zwłaszcza gdy nie został on przedstawiony w sposób pełny, pomijając

wymogi jakie stawia się przy konstrukcji istotnego zagadnienia prawnego.

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, orzekając o kosztach postępowania

kasacyjnego po myśli art. 98 § 1 w związku z art. 39821 k.p.c.

[SOP]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.