Obrona sędziego SN chciała zbadać jego niezawisłość. SN zawiesił sprawę do czasu TK

Obrońca obwinionego X. Y., sędziego Sądu Apelacyjnego w […], złożył 29

listopada 2025 r. wniosek o zbadanie spełnienia przesłanek określonych w art. 29 §

5 pkt ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym przez sędziego SN

Tomasza Demendeckiego oraz wyłączenie go od rozpozna sprawy o sygn. akt I

ZSK 19/23.

Przedmiotowe postępowanie należało jednak w oparciu o treść art. 22 § 1

k.p.k. zawiesić. Zgodnie z tym bowiem przepisem, postępowanie zawiesza się na

czas trwania przeszkody, jeśli m. in. zachodzi długotrwała przeszkoda

uniemożliwiająca prowadzenie postępowania. W orzecznictwie Sądu Najwyższego

przyjmuje się natomiast, że powyższe kryterium spełnia także wszczęcie procedur

I ZB 90/23

2

związanych ze zwróceniem się przez sąd z pytaniem prawnym do Trybunału

Konstytucyjnego lub z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii

Europejskiej (zob. np. postanowienie SN z 14 kwietnia 2021 r., I NWW 12/21). Za

taką wykładnią przemawia w szczególności potrzeba zapewnienia jednolitej

wykładni przepisów unijnych, ale także stwierdzenia zgodności z ustawą

zasadniczą przepisów krajowych, które to względy determinowały niniejsze

rozstrzygnięcie w tej sprawie.

Sąd Najwyższy postanowieniem z 6 kwietnia 2023 r., sygn. akt I ZB 11/23, na

postawie art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

(Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) oraz art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r.

o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z

2019 r., poz. 2393) przedstawił bowiem Trybunałowi Konstytucyjnemu następujące

pytania prawne:

„1. Czy art. 29 § 4 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst

jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 1904 ze zm.) w części obejmującej wyraz

„wyłącznej”, jest zgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji

Rzeczypospolitej Polskiej?,

2. Czy art. 29 § 5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym w

części obejmującej wyrazy „okoliczności towarzyszących jego powołaniu i”, jest

zgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji Rzeczypospolitej

Polskiej?,

3. Czy art. 29 § 5 w związku z art. 29 § 15 oraz z art. 29 § 18 ustawy z dnia 8

grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym w zakresie, w jakim dopuszczalne jest

wyłączenie sędziego z powodu jakiejkolwiek okoliczności odnoszącej się do

procedury powołania tego sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na

wniosek Krajowej Rady Sądownictwa do pełnienia urzędu, jest zgodny z art. 179 w

związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?”.

Oczywistym jest, że wydanie w przyszłości przez Trybunał Konstytucyjny

orzeczenia może mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku o przedmiocie testu

niezawisłości i wyłączenia sędziego SN Tomasza Demendeckiego od rozpoznania

sprawy o sygn. akt I ZSK 19/23, w argumentacji którego kwestionuje się brak

spełnienia standardów niezawisłości i bezstronności, związanych z jego

I ZB 90/23

3

powołaniem na urząd sędziego Sądu Najwyższego oraz jego postępowanie po

powołaniu na to stanowisko.

Z tego względu, zawieszenie postępowania na podstawie art. 22 § 1 k.k., jest

niezbędne do czasu zakończenia postępowania i wydania orzeczenia przez

Trybunał Konstytucyjny.

Wobec tego orzeczono jak wyżej.

[M. T.]

[r.g.]