Prywatny akt oskarżenia sędziego bezskuteczny, SN nie przyjął wniosku o immunitet

Radca prawny M. Ł. – pełnomocnik wnioskodawcy Ł. T., wnioskiem z dnia 2

czerwca 2025 r., zwrócił się o podjęcie uchwały zezwalającej na pociągnięcie do

odpowiedzialności karnej X. Y. – sędziego Sądu Rejonowego [...] w [...] (k. 2-3) za

czyn z art. 212 § 1 k.k. Przedmiotowy wniosek został początkowo skierowany do

Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w [...] Sprawa została

zarejestrowana we wskazanym Sądzie pod sygn. akt […]. Wnioskodawca wezwany

do uzupełnienia braków formalnych wniosku, uzupełnił je, a nadto nadesłał wniosek

dowodowy. Wskazany Sąd zwrócił się o wypożyczenie akt o sygn. […], z których

dokonał kserokopii wybranych kart. Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w

[...] postanowieniem z dnia 21 lipca 2025 r. uznał się niewłaściwym rzeczono i

I ZI 50/25

2

sprawę z wniosku o zezwolenie na pociągnięcie X. Y. – sędziego Sądu

Okręgowego [...] w [...] do odpowiedzialności karnej przekazał do rozpoznania

Sądowi Najwyższemu (k. 59). Sprawa w przedmiocie rzeczonego wniosku została

przekazana do Sądu Najwyższego - Izby Odpowiedzialności Zawodowej w dniu 3

września 2025 r. i zarejestrowana pod sygn. akt I ZI 50/25 (k. 72 i k. 73).

W sprawie zarejestrowanej w Sądzie Rejonowym [...] w [...] pod sygn. akt […]

dot. prywatnego aktu oskarżenia skierowanego przeciwko X. Y. – sędziemu Sądu

Rejonowego [...] w [...] o czyn z art. 212 § 1 k.k., wydano zarządzenie w dniu 13

sierpnia 2025 r. o uznaniu tego prywatnego aktu oskarżenia za bezskuteczny, które

z dniem 30 września 2025 r. stało się prawomocne (k. 113-117v).

Wykładnia językowa art. 13 k.p.k. nie pozostawia wątpliwości, że podmiot,

który dąży do uzyskania zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej

osoby, co do której ustawa wymaga takiego zezwolenia, musi posiadać status

oskarżyciela. Status taki np. prokuratorowi przysługuje z mocy ustawy, co wynika

z art. 45 § 1 k.p.k., zaś w zakresie innych podmiotów, warunkiem jego uzyskania

jest dokonanie czynności procesowej, jaką jest wniesienie aktu oskarżenia.

Skutkiem wniesienia aktu oskarżenia jest zawisłość sprawy karnej przed

określonym sądem powszechnym, z powodu oskarżenia przez określony podmiot –

oskarżyciela prywatnego lub subsydiarnego. Przepisy dotyczące aktu oskarżenia,

przewidziane zarówno dla skargi prywatnej (art. 487 k.p.k.), jak i subsydiarnej (art.

55 § 1 k.p.k. w zw. z art. 332 k.p.k. i art. 333 § 1 k.p.k.), przewidują określone

wymogi formalne, których spełnienie przez oskarżyciela pozwala dopiero na

stwierdzenie, jakie zachowanie objęte jest skargą zasadniczą i jaka jest jego

podstawa dowodowa.

Poza sporem jest, że wnioskodawca Ł. T. nie posiada statusu strony, to jest

oskarżyciela prywatnego, w sprawie przeciwko X. Y. – sędziemu Sądu Rejonowego

[...] w [...], posiadającej immunitet formalny, a tylko taki status uprawniałby ww. do

złożenia wniosku o wydanie uchwały w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie

sędziego do odpowiedzialności karnej (tzw. uchylenie immunitetu formalnego

sędziego) i jego popierania.

Jak wynika z danych znajdujących się w aktach niniejszej sprawy, Ł. T.,

faktycznie skierował do Sądu Rejonowego [...] w [...] prywatny akt oskarżenia

I ZI 50/25

3

przeciwko X. Y. – sędziemu Sądu Rejonowego [...] w [...] o czyn z art. 212 § 1 k.k.,

niemniej wobec nieuzupełnienia jego braków formalnych, zarządzeniem z dnia 13

sierpnia 2025 r., sygn. akt […], prywatny akt oskarżenia z dnia 2 czerwca 2025 r.

został uznany za bezskuteczny. Rozstrzygnięcie to uprawomocniło się z dniem 30

września 2025 r. Prawomocność tej decyzji powoduje, że nie można jej podważyć,

a rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do

odpowiedzialności karnej, musi być z nią związane. W związku z powyższym,

wnioskodawca Ł. T. nie posiada uprawnień oskarżyciela prywatnego, tym samym

nie może skutecznie złożyć wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do

odpowiedzialności karnej.

Powyższe okoliczności sprawiają, że wniosek radcy prawnego M. Ł. –

pełnomocnika wnioskodawcy Ł. T. w przedmiocie udzielenia zezwolenia na

pociągnięcie do odpowiedzialności karnej X. Y. - sędziego Sądu Rejonowego [...] w

[...], nie mógł zostać przyjęty do rozpoznania. Dlatego też należało w myśl art. 80 §

2b u.s.p. odmówić jego przyjęcia.

Mając na uwadze powyższe, zarządzono jak na wstępie.

[M. T.]

[r.g.]

Tomasz Demendecki