Prokurator cofnął wniosek o wznowienie immunitetu za jazdę po alkoholu

Uchwałą z dnia 23 stycznia 2021 r., sygn. akt I DO 10/21, Sąd Najwyższy

zezwolił na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej prokuratora Prokuratury

Rejonowej w S. X. Y. za czyn polegający na tym, że:

w dniu 22 stycznia 2021 roku na trasie Ż.-L., w miejscowości C., pow. […],

woj. […], znajdując się w stanie nietrzeźwości wynoszącym: I badanie – 1,11 mg/l,

II badanie 1,12 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, III badanie – 2,93 ‰, IV

badanie – 2,72 ‰ oraz V badanie – 2,55 ‰ alkoholu we krwi, prowadził w ruchu

I ZO 4/23

2

lądowym pojazd mechaniczny marki M. o nr rejestracyjnym […], tj. o czyn z art.

178a § 1 k.k. (pkt 1), kosztami postępowania obciążyć Skarb Państwa (pkt 2).

Pismem z dnia 12 stycznia 2023 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego)

prokurator X. Y. wniósł o wznowienie postępowania prowadzonego pod sygn. akt I

DO 10/21, zakończonego uchwałą Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego z dnia

23 stycznia 2021 r., wskazując za podstawę formułowanego postulatu art. 18 ust. 1

ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym i

niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1259).

Uzasadniając powyższe wskazał, iż postępowanie immunitetowe w

przypadku prokuratorów winno spełniać standardy analogiczne do standardów

obowiązujących w przypadku sędziów, a co za tym idzie przepis art. 18 ust. 1

ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym należy

interpretować w sposób umożliwiający wznowienie postępowania w przedmiocie

zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej także wobec

prokuratorów.

Pismem z dnia 2 października 2024 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego)

prokurator X. Y. cofnął wniosek o wznowienie postępowania zakończonego uchwałą

Izby Dyscyplinarnej z dnia 23 stycznia 2021 r., sygn. akt I DI 10/21.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocną

uchwałą Izby Dyscyplinarnej z dnia 23 stycznia 2021 r., sygn. akt I DI 10/21,

należało pozostawić bez rozpoznania, wobec skutecznego jego cofnięcia.

W niniejszej sprawie wniosek o wznowienie postępowania sformułowany

zostały w oparciu o art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy

o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 1259),

zgodnie z którym w terminie sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie tej ustawy (tj.

15 lipca 2022 r.) sędziemu, w stosunku do którego została przez Sąd Najwyższy w

składzie którego brał udział sędzia Izby Dyscyplinarnej podjęta uchwała

prawomocnie zezwalająca na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej,

przysługuje wniosek o wznowienie postępowania. Powołany przepis nie uzależnia

I ZO 4/23

3

wznowienia postępowania od wystąpienia dodatkowych przesłanek

wznowieniowych określonych w art. 540 – 540b k.p.k., albowiem w zakresie

nieuregulowanym w tym przepisie odsyła do przepisów u.s.p. Tym samym jedyną

przesłanką powodującą konieczność wznowienia postępowania zakończonego

prawomocną uchwałą zezwalającą na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności

karnej jest udział w składzie orzekającym sędziego Izby Dyscyplinarnej. W myśl

natomiast art. 18 ust. 5 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie

Najwyższym oraz niektórych innych ustaw, orzekając o wznowieniu postępowania

Sąd Najwyższy uchyla zaskarżoną uchwałę i rozstrzyga sprawę co do istoty albo

umarza postępowanie.

Zważyć jednakże należy, iż w zaistniałym układzie procesowym, pismem z

dnia 2 października 2024 r., prokurator X. Y. poinformował o cofnięciu wniosku o

wznowienie postępowania zakończonego uchwałą Izby Dyscyplinarnej z dnia 23

stycznia 2021 r., sygn. akt I DI 10/21. Podkreślenia wymaga, iż k.p.k. nie zawiera

przepisu, który ustanawiałby regułę w kwestii odwołalności czynności procesowych

stron. Sąd Najwyższy aprobuje natomiast pogląd, że oświadczenia woli

uczestników procesu mogą być cofnięte do czasu ich załatwienia, o ile ustawa nie

wprowadza ograniczenia w tej mierze lub nie występują okoliczności

uniemożliwiające odwołanie czynności (zob. S. Śliwiński, Proces karny przed

sądem powszechnym. Zasady ogólne, Warszawa 1948, s. 430, W. Daszkiewicz,

Proces karny. Część ogólna, Poznań 1996, s. 237, I. Nowikowski, Zagadnienie

odwołalności czynności stron w projekcie kodeksu postępowania karnego, w: T.

Bojarski, E. Skrętowicz (red.), Problemy reformy prawa karnego, Lublin 1993, s.

322 - 323, B. Janusz - Pohl, w: P. Wiliński (red.), Polski proces karny, Warszawa

2020, s. 184 - 187). Trafnie w literaturze wskazuje się bowiem, że "brak w k.p.k.

przepisu ogólnego, przewidującego regułę odwołalności, nie jest przeszkodą do

przyjęcia owej reguły w odniesieniu do czynności procesowych stron, polegających

na składaniu oświadczeń woli. Kwestię odwołalności tych czynności należy łączyć z

fakultatywnością jej dokonania przez stronę. Tylko w sytuacji, gdy uczestnik

procesu korzysta z autonomii woli w zakresie podjęcia decyzji odnośnie do

dokonania czynności, jest on władny uchylić się od skutków czynności, bowiem do

jej przedsięwzięcia nie był zobligowany przez prawo procesowe. Jeżeli dokonanie

I ZO 4/23

4

czynności przez stronę byłoby w konkretnej sytuacji obligatoryjne, to wówczas w

zasadzie nie byłoby możliwości cofnięcia czynności" (zob. I Nowikowski,

Odwoływalność czynności procesowych stron w polskim procesie karnym, Lublin

2001, s. 57).

Złożenie zatem przez prokuratora X. Y. oświadczenia o cofnięciu wniosku o

wznowienie postępowania uniemożliwia merytoryczne jego rozpoznanie, jak i

dalsze – zważając na brzmienie art. 18 ust. 5 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o

zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw -

kontynuowanie postępowania immunitetowego. Odwołanie czynności procesowej

oznacza tym samym rezygnację z uprawnienia do zainicjowania postępowania w

przedmiocie wznowienia postępowania i następczej kontroli postępowania w

przedmiocie wyrażenia zgody na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności

karnej za czyn z art. 178a § 1 k.k. i ma na celu spowodowanie bezskuteczności

złożonego wniosku, jak i anulowania skutków z nimi związanych. Powyższa

dopuszczalna czynność procesowa, przy jednoczesnym niestwierdzeniu przyczyn

wymienionych w art. 439 k.p.k. i w art. 440 k.p.k., skutkowała rozstrzygnięciem jak

w części dyspozytywnej postanowienia.

W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy, na podstawie stosowanego w drodze

analogii przepisu art. 545 § 1 k.p.k. w zw. z art. 431 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p.,

wniosek o wznowienie postępowania pozostawił bez rozpoznania.

[M. T.]

[r.g.]