Bank z kredytem indeksowanym do franka. SN odmówił przyjęcia jego skargi kasacyjnej

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie

występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności

w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna

jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest

sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

w nawiązaniu do powyższych przesłanek, a rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego

w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika

z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których

jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c.

Pozwany wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na

potrzebę rozstrzygnięcia istotnego zagadnienia prawnego, które przedstawił jako

pytania: (a) „czy w przypadku uznania w wyniku kontroli incydentalnej obecnych

w umowie o kredyt indeksowany kursem waluty obcej klauzul spreadowych

nieokreślających głównego przedmiotu umowy za niedozwolone (nieuczciwe)

warunki umowne, prawidłowym jest przyjęcie nieważności całej umowy, skoro

klauzule ryzyka walutowego, określające – zgodnie z jednolitym orzecznictwem

Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej – główny przedmiot tej umowy, nie

stanowią niedozwolonych (nieuczciwych) warunków umownych; (b) „czy

w przypadku uznania w wyniku kontroli incydentalnej obecnych w umowie o kredyt

indeksowany do waluty obcej klauzul odnoszących się do indeksacji kredytu kursem

waluty obcej za niedozwolone (nieuczciwe) warunki umowne i w konsekwencji

przyjęcia upadku umowy jako konsekwencji wyeliminowania z niej mechanizmu

indeksacji, kierując się zasadą utrzymania umowy w mocy oraz mając na uwadze

postulat przywrócenia sytuacji prawnej i faktycznej konsumenta, w jakiej znajdowałby

się on w przypadku braku nieuczciwych warunków umownych, prawidłowe jest

odwołanie się, jako do podstawy dla określenia oprocentowania zobowiązań

kredytowych wyrażonych w walucie polskiej, do stawki referencyjnej WIBOR, skoro

w umowie wiążącej strony stawka ta występuje i jest ona definiowana jako odnosząca

się do kredytów nieindeksowanych, wyrażonych w walucie polskiej?”; (c) „czy wobec

umożliwienia kredytobiorcom posiadającym kredyty denominowane lub

II CSKP 1160/24

3

indeksowane do waluty innej niż waluta polska dokonywania spłaty rat kapitałowo-

odsetkowych oraz dokonania przedterminowej spłaty pełnej lub częściowej kwoty

kredytu bezpośrednio w tej walucie na podstawie wyżej powołanego art. 69 ust.

3 Prawa bankowego, wziąwszy pod uwagę aksjomat racjonalności krajowego

ustawodawcy, uzasadnione jest przyjęcie, że kredyty denominowane lub

indeksowane do waluty innej niż waluta polska są kredytami udzielonymi w złotych

polskich, skoro dokonanie przez kredytobiorcę spłaty raty kapitałowo-odsetkowej

albo dokonanie przedterminowej spłaty pełnej lub częściowej kwoty kredytu

bezpośrednio w walucie, do której denominowany lub indeksowany jest kredyt,

prowadzi do skutecznego spełnienia świadczenia wynikającego ze stosunku

zobowiązaniowego w postaci umowy kredytu oraz zaspokojenia wierzyciela w osobie

kredytodawcy, bez konieczności dokonywania jakichkolwiek przeliczeń bądź innych

operacji walutowych wpłacanych przez kredytobiorcę środków w walucie innej, niż

waluta krajowa?”; (d) „czy wobec dokonania przez kredytobiorcę spłaty kredytu

indeksowanego do waluty obcej przed wytoczeniem powództwa i wygaśnięciem tym

samym umowy łączącej strony, uzasadnione jest przyjęcie, że w związku

z dobrowolnym wykonaniem umowy przez strony nie można dokonywać kontroli

incydentalnej obecnych w umowie o kredyt indeksowany do waluty obcej klauzul

odnoszących się do indeksacji kredytu kursem waluty obcej, a tym samym

niedopuszczalnym jest uznanie ich za niedozwolone (nieuczciwe) warunki umowne,

skoro zasadniczym skutkiem uznania pewnych postanowień umownych za

niedozwolone jest brak związania nimi konsumenta, a umowa ma wiązać strony

w pozostałym zakresie, a tym samym logicznym jest wniosek, że dotyczy to okresu,

w którym umowa obowiązuje, a nie okresu, po którym zobowiązania z niej wynikające

w całości wygasły, co następuje w przypadku ich wykonania)?”.

Pozwany powołał się też na potrzebę wykładni przepisów prawnych

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.), to jest

art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c., w celu odpowiedzi na pytanie, czy w przypadku

uznania umowy kredytu za nieważną, bank może podnieść skuteczny zarzut

zatrzymania świadczenia do wartości wypłaconego kapitału kredytu, w szczególności

w świetle rozbieżności co do możliwości skorzystania z prawa zatrzymania

w przypadku świadczeń jednorodzajowych oraz art. 4 ust. 2 Dyrektywy 93/13, art. 6

ust. 1 Dyrektywy 93/13, art. 65 k.c., art. 354 k.c., art. 358 § 2 k.c., art. 3851 § 1

i 2 k.c., art. 3852 k.c. oraz art. 69 ust. 3 Prawa bankowego.

II CSKP 1160/24

4

Skarżący podniósł, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania przed

sądem drugiej instancji z uwagi na naruszenie art. 367 § 3 k.p.c. w związku z art.

15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych

z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób

zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r.,

poz. 1327) przez rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy na skutek apelacji pozwanego

oraz powoda od wyroku Sądu Okręgowego w składzie jednego sędziego, w miejsce

wymaganego składu trzech sędziów, co prowadzi do nieważności postępowania przed

sądem drugiej instancji na podstawie art. 379 pkt 4 k.p.c.

Zgodnie z ustaloną linią orzecznictwa, powołanie się na

występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego jako na przesłankę

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wymaga określenia problemu

o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygniętego w dotychczasowym orzecznictwie

i wymagającego pogłębionej wykładni. Skarżący powinien to zagadnienie

sformułować oraz przedstawić argumentację jurydyczną uzasadniającą tezę

o możliwości rozbieżnych ocen prawnych w związku ze stosowaniem przepisów, na

tle których ono powstało. Zagadnienie powinno być ponadto „istotne” z uwagi na

wagę problemu interpretacyjnego, którego dotyczy dla systemu prawa. Skoro jednak

skarga kasacyjna jest wnoszona w konkretnej sprawie, to zarówno charakter

rozpoznawanego roszczenia, jak i ustalony przez sądy meriti stan faktyczny, którym

Sąd Najwyższy byłby związany (art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.), musi pozostawać

w związku z przedstawionym przez skarżącego zagadnieniem prawnym i pozwalać

na jego rozstrzygnięcie.

O potrzebie wykładni przepisów prawnych jako przesłance przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania można mówić wtedy, gdy z mającego zastosowanie lub

mogącego mieć zastosowanie w sprawie przepisu dekodowane są różne normy

prawne, a brak jest wypowiedzi w doktrynie i orzecznictwie, które by te różnice

usuwały i wyjaśniały przyczyny ich występowania.

Postanowieniem z 13 listopada 2024 r., I CSK 2648/23 Sąd Najwyższy przyjął

do rozpoznania skargę kasacyjną pozwanego w niniejszej sprawie.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z 29 maja 2026 r. o szczególnych

rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania spraw dotyczących

zawartych z konsumentami umów kredytu denominowanego lub indeksowanego do

II CSKP 1160/24

5

franka szwajcarskiego (Dz. U. z 2026 r. poz. 985; dalej - ustawa frankowa) Sąd

Najwyższy może zmienić postanowienie o przyjęciu do rozpoznania skargi

kasacyjnej i odmówić przyjęcia jej do rozpoznania, gdy w sprawie nie występuje już

istotne zagadnienie prawne lub nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych

budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie

sądów ani nie zachodzą okoliczności określone w art. 3989 § 1 pkt 3 lub 4 k.p.c.

Przepisy, o wykładnię których zabiega pozwany i na tle których sformułował

zagadnienia po wydaniu postanowienia z 13 listopada 2024 r. były przedmiotem

wykładni Trybunału Sprawiedliwości UE oraz Sądu Najwyższego, a istniejące przez

pewien czas rozbieżności w wykładni i stosowaniu przepisów wymienionych przez

pozwanego w skardze kasacyjnej zostały już rozstrzygnięte.

W niniejszej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania z uwagi na zarzucaną przez pozwanego nieważność postępowania,

którą pozwany wywodzi z art. 367 § 3 zdanie pierwsze k.p.c. w związku z art. 15zzs1

ust. 1 pkt 4 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczegółowych rozwiązaniach

związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych

chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Zagadnienie zostało

wyjaśnione w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego – zasadzie

prawnej – z 26 kwietnia 2023 r., III PZP 6/22, a ustalony w tej uchwale sposób

wykładni powołanych przez pozwanego przepisów ma zastosowanie do orzeczeń

wydanych w postępowaniu apelacyjnym od chwili podjęcia uchwały. Zaskarżony

wyrok został wydany 20 lutego 2023 r., a więc przed wydaniem powołanej uchwały.

Niezależnie od powyższego, stan prawny uległ zmianie już po wydaniu uchwały,

a ustawodawca przyjął, że sąd drugiej instancji może działać w postępowaniu

apelacyjnym jednoosobowo.

Jak wyjaśniono w orzecznictwie, to, że w stanie prawnym przed 26 sierpnia

2011 r. ustawodawca co do zasady akceptował zawieranie umów kredytu, w których

waluta obca pełniła funkcję waloryzacyjną, znajduje potwierdzenie w art. 69 ust. 2

pkt 4a i art. 75b pr. bank., mających – w związku z art. 4 i art. 5 ust. 1 ustawy z 29

lipca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw (Dz.

U. Nr 165 poz. 984) – zastosowanie także do umów zawartych przed jej wejściem

w życie w odniesieniu do niespłaconej jeszcze części kredytu. Możliwość

skorzystania z mechanizmu rozliczeń określonego w art. 75b pr. bank. nie pozbawia

II CSKP 1160/24

6

jednak strony powodowej uprawnienia do zażądania skontrolowania z odwołaniem

się do kryteriów ustalonych w art. 3851 § 1 albo art. 58 k.c. postanowień umowy, którą

zawarli z pozwanym. Nowelizacja prawa bankowego z 29 lipca 2011 r. przyznała

bowiem kredytobiorcom jedynie dodatkowe uprawnienie do spłacania rat kredytu

indeksowanego lub denominowanego do waluty obcej bezpośrednio w tej walucie co

nie znaczy, że nałożyła na nich obowiązek zachowania takiej formy spłaty albo że

wyłączyła możliwość zgłoszenia roszczeń powstałych na gruncie umów

niespełniających

wymagań

stawianych

umowom

kredytowym

w stosunkach z konsumentami.

Oceny, czy postanowienie umowne jest niedozwolone (art. 3851 § 1 k.c.),

dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy (uchwała składu siedmiu

sędziów Sądu Najwyższego z 20 czerwca 2018 r., III CZP 29/17, OSNC 2019, nr 1,

poz. 2). Wykładnia językowa art. 3851 § 1 zdanie pierwsze k.c. nie daje podstaw do

przyjęcia, że w ramach oceny abuzywności postanowienia istotny jest sposób jego

stosowania przez przedsiębiorcę. Decydujące znaczenie ma nie to, w jaki sposób

przedsiębiorca stosuje postanowienie i dla kogo jest to korzystne, lecz to, w jaki

sposób postanowienie kształtuje prawa i obowiązki konsumenta. Z przepisu wynika,

że przedmiotem oceny jest samo postanowienie, a więc wyrażona w określonej

formie (przeważnie słownej) treść normatywna, tzn. norma lub jej element

określający prawa lub obowiązki stron (zob. uchwałę siedmiu sędziów Sądu

Najwyższego z 20 listopada 2015 r., III CZP 17/15), a jej punktem odniesienia –

sposób oddziaływania postanowienia na prawa i obowiązki konsumenta. Samo

postanowienie może bezpośrednio kształtować prawa i obowiązki tylko w sensie

normatywnym, wpływając na zakres i strukturę praw lub obowiązków stron. Taka

interpretacja pozostaje w zgodzie z powszechnie akceptowanym poglądem, że art.

3851 k.c. jest instrumentem kontroli treści umowy (stosunku prawnego). To, w jaki

sposób postanowienie jest stosowane, jest kwestią odrębną, do której art. 3851 § 1

zdanie pierwsze k.c. wprost się nie odnosi (zob. uchwałę Sądu Najwyższego z 20

czerwca 2018 r., III CZP 29/17, OSNC 2019, nr 1, poz. 2). Sankcje będące

konsekwencją abuzywności postanowień umownych działają ze skutkiem ex tunc,

co oznacza, że zdarzenia o charakterze następczym w stosunku do daty zawarcia

umowy zawierającej klauzule abuzywne pozostają bez znaczenia dla takiego

charakteru tych postanowień umownych (wyjątek stanowi wola konsumenta).

II CSKP 1160/24

7

W orzecznictwie Sądu Najwyższego obecnie dominuje pogląd, że klauzule

kształtujące mechanizm indeksacji, zastrzeżone w umowie kredytu złotowego

indeksowanego do waluty obcej (denominowanego w walucie obcej), stanowią

główne świadczenie kredytobiorcy (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z 11 grudnia

2019 r., V CSK 382/18, OSNC-ZD 2021, nr B, poz. 20, z 13 maja 2022 r., II CSKP

464/22 i z 10 marca 2023 r., II CSKP 1017/22 oraz powołane tam orzecznictwo).

Pogląd ten uwzględnia stanowisko Trybunału Sprawiedliwości UE, zgodnie

z którym za postanowienia umowne mieszczące się w pojęciu „głównego przedmiotu

umowy” w rozumieniu art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13 należy uważać te, które określają

podstawowe świadczenia w ramach danej umowy i które z tego względu

charakteryzują tę umowę (por. wyroki Trybunału Sprawiedliwości UE z 30 kwietnia

2014 r., C-26/13, K., pkt 49-50; z 26 lutego 2015 r., C-143/13, M., pkt 54; z 23 kwietnia

2015 r., C-96/14, V., pkt 33; z 20 września 2017 r., C-186/16, A., pkt 35). Za takie

uznawane są klauzule indeksacyjne (waloryzacyjne), jak i postanowienia dotyczące

ustalonego w walucie obcej mechanizmu waloryzacji świadczeń (określane niekiedy

jako „klauzule ryzyka walutowego”), które wiążą się z obciążeniem kredytobiorcy –

konsumenta ryzykiem zmiany kursu waluty i związanym z tym ryzykiem zwiększenia

kosztu kredytu (zob. wyroki Trybunału Sprawiedliwości UE z 20 września 2017 r., C-

186/16, A., pkt 37; z 20 września 2018 r., C-51/17, O., pkt 68; z 14 marca 2019 r., C-

118/17, D., pkt 48; z 3 października 2019 r., C-260/18, pkt 44).

Klauzule waloryzacyjne, które nie zostały wyrażone w umowie kredytu

w sposób jasny i precyzyjny, podlegają badaniu pod kątem spełnienia przesłanek

określonych w art. 3851 § 1 k.c. W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE

wyjaśniono, że wymaganie wyrażenia warunku umownego prostym i zrozumiałym

językiem nakazuje, by umowa przedstawiała w sposób przejrzysty konkretne

działanie mechanizmu, do którego odnosi się ów warunek, a także, w zależności od

przypadku, związek między tym mechanizmem a mechanizmem przewidzianym

w innych warunkach, tak, by konsument był w stanie oszacować, w oparciu

o jednoznaczne i zrozumiałe kryteria, wypływające dla niego z tej umowy

konsekwencje ekonomiczne. Postanowienia umowy (regulaminu), określające

zarówno zasady przeliczenia kwoty udzielonego kredytu na złotówki przy wypłacie

kredytu, jak i spłacanych rat na walutę obcą, pozwalające bankowi swobodnie

kształtować kurs waluty obcej, mają charakter niedozwolonych postanowień

umownych.

II CSKP 1160/24

8

Jak wyjaśniono w orzecznictwie Sądu Najwyższego, jeżeli eliminacja

niedozwolonego postanowienia umownego doprowadzi do takiej deformacji regulacji

umownej, że na podstawie pozostałej jej treści nie da się odtworzyć treści

praw i obowiązków stron, to nie można przyjąć, iż strony pozostają związane

pozostałą częścią umowy. Koresponduje to z art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13, który

przewiduje, że nieuczciwe warunki w umowach zawieranych przez sprzedawców lub

dostawców z konsumentami nie będą wiążące dla konsumenta, a umowa

w pozostałej części będzie nadal obowiązywała strony, jeżeli jest to możliwe po

wyłączeniu z niej nieuczciwych warunków (zob. m.in. uchwała składu siedmiu

sędziów Sądu Najwyższego z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21 oraz wyroki Sądu

Najwyższego z 1 marca 2017 r., IV CSK 285/16 oraz z 24 października 2018 r., II

CSK 632/17).

W wyroku z 29 kwietnia 2021 r., C-19/20, Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł,

że wykładni art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy dokonywać w ten

sposób, że z jednej strony nie stoją one na przeszkodzie temu, by sąd krajowy usunął

jedynie nieuczciwy element warunku umowy zawartej między przedsiębiorcą

a konsumentem, w wypadku gdy odstraszający cel tej dyrektywy jest realizowany

przez krajowe przepisy ustawowe regulujące korzystanie z niego, o ile element ten

stanowi odrębne zobowiązanie umowne, które może być przedmiotem indywidualnej

kontroli pod kątem nieuczciwego charakteru. Z drugiej strony przepisy te stoją na

przeszkodzie temu, by sąd odsyłający usunął jedynie nieuczciwy element warunku

umowy zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem, jeżeli takie usunięcie

sprowadzałoby się do zmiany treści tego warunku poprzez zmianę jego istoty.

W razie stwierdzenia abuzywności klauzuli ryzyka walutowego i klauzul

przeliczeniowych utrzymanie umowy nie jest możliwe z prawnego punktu widzenia.

Jest tak zwłaszcza wówczas, gdy unieważnienie tych klauzul doprowadziłoby nie

tylko do zniesienia mechanizmu indeksacji oraz różnic kursów walutowych, ale

również – pośrednio – do zaniknięcia ryzyka kursowego, które jest bezpośrednio

związane z indeksacją kredytu do waluty. W konsekwencji art. 6 ust. 1 dyrektywy

93/13 nie stoi na przeszkodzie temu, aby sąd krajowy, po stwierdzeniu nieuczciwego

charakteru niektórych warunków umowy kredytu indeksowanego do waluty

obcej i oprocentowanego według stopy procentowej bezpośrednio powiązanej ze

stopą międzybankową danej waluty, przyjął, zgodnie z prawem krajowym, że ta

II CSKP 1160/24

9

umowa nie może nadal obowiązywać bez takich warunków z tego powodu, iż ich

usunięcie spowodowałoby zmianę charakteru głównego przedmiotu umowy (zob.

wyroki Trybunału Sprawiedliwości UE z 14 marca 2019 r., C-118/17, pkt 52; z 5

czerwca 2019 r., C-38/17, HS, pkt 43; z 3 października 2019 r., C-260/18, pkt 44 i 45;

wyrok Sądu Najwyższego z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/19).

W judykaturze wielokrotnie wskazywano na niedopuszczalność zastąpienia

niedozwolonych postanowień kursowych przez sięgnięcie do art. 358 § 2 k.c., do

przepisów o charakterze ogólnym, przewidujących, że skutki wyrażone w treści

czynności prawnej są uzupełniane w szczególności przez skutki wynikające z zasad

słuszności lub ustalonych zwyczajów, które nie stanowią przepisów dyspozytywnych

lub przepisów mających zastosowanie, jeżeli strony umowy wyrażą na to zgodę (por.

wyroki Trybunału Sprawiedliwości UE z 3 października 2019 r., C-260/18, , pkt 62

oraz pkt 3 sentencji, z 8 września 2022 r., C-80/21, C-81/21 i C-82/21, D.B.P., pkt

77, z 12 stycznia 2023 r., C-395/21, D.V., pkt 63, 65 i z 16 marca 2023 r., C-6/22,

M.B. i in., pkt 56), wykładni oświadczeń woli (art. 65 k.c.) czy art. 41 Prawa

wekslowego (por. w szczególności wyroki Sądu Najwyższego z 27 maja 2022 r., II

CSKP 395/22, z 8 listopada 2022 r., II CSKP 1153/22, z 20 lutego 2023 r., II CSKP

809/22, z 27 kwietnia 2023 r., II CSKP 1027/22, i z 19 stycznia 2024 r., II CSKP

874/22). W wyroku z 18 listopada 2021 r., C-212/20, A.S.A., pkt 68, 70, 78, teza,

Trybunał Sprawiedliwości UE stwierdził, że art. 5 i 6 dyrektywy 93/13 należy

interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie temu, by sąd krajowy,

który stwierdził nieuczciwy charakter warunku umowy zawartej między

przedsiębiorcą a konsumentem w rozumieniu art. 3 ust. 1 tej dyrektywy, dokonał

wykładni tego warunku w celu złagodzenia jego nieuczciwego charakteru, nawet jeśli

taka wykładnia odpowiadałaby wspólnej woli stron.

W zakresie zarzutu zatrzymania należy wskazać, że co do zasady może być

on wykorzystany w stosunkach związanych z rozliczeniem roszczeń stron umów

wzajemnych, które okazały się nieważne (art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c.),

jednak na gruncie dyrektywy 93/13 Trybunał Sprawiedliwości UE wyłączył możliwość

obezwładniania roszczenia odsetkowego kredytobiorcy przez wykorzystanie tego

zarzutu przez bank (zob. wyrok z 14 grudnia 2023 r., C-28/22). Trybunał

Sprawiedliwości UE wykluczył możliwość uzależnienia zwrotu świadczeń

otrzymanych od konsumenta od przedstawienia przez niego oferty zwrotu

II CSKP 1160/24

10

świadczeń, które sam otrzymał od przedsiębiorcy, lub gwarancji zwrotu tych ostatnich

świadczeń, jeżeli wykonanie przez przedsiębiorcę prawa zatrzymania powoduje

utratę przez konsumenta prawa do uzyskania odsetek za opóźnienie od momentu

upływu terminu nałożonego na przedsiębiorcę do wykonania zobowiązania

umownego po tym, jak przedsiębiorca otrzyma wezwanie do zwrotu świadczeń

zapłaconych jemu w wykonaniu umowy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 23

kwietnia 2025 r., I CSK 2488/24).

Okoliczność, że umowa kredytu została wykonana w kontekście oceny, czy jej

postanowienia były abuzywne, również była przedmiotem wykładni Sądu

Najwyższego. W tym kontekście należy wskazać, że o konsekwencjach abuzywności

postanowień umownych w aspekcie możliwości utrzymania umowy – po

wyeliminowaniu postanowień uznanych za nieuczciwe – decyduje to, czy

w obiektywnym ujęciu umowa mogła wiązać strony z uwzględnieniem jej treści po

usunięciu postanowień nieuczciwych. W związku z tym rozstrzygające znaczenie ma

treść postanowień umowy, a nie fakt czy świadczenia z umowy zostały spełnione

(por. np. wyrok Sądu Najwyższego z 20 marca 2024 r., II CSKP 2144/22,

postanowienia Sądu Najwyższego z 21 marca 2024 r., I CSK 681/23 i z 20 września

2024 r., I CSK 2542/23, z 20 lutego 2026 r., I CSK 1543/25).

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. w zw. z art.

20 ust. 1 ustawy frankowej, orzeczono jak w sentencji.

[dr]

[SOP]