Postanowienia o składzie SN nie wykonano. Sąd przekazał akta prezesowi izby

II CSKP 928/22

2

Postanowieniem z 25 listopada 2025 r. Sąd Najwyższy: 1) stwierdził, że

w związku z upływem okresu, na który wyznaczono Sędziego Sądu Najwyższego

Dawida Miąsika do orzekania w Izbie Cywilnej Sądu Najwyższego bez jego zgody,

skład tego Sądu wyznaczony do rozpoznania sprawy II CSKP 12/48/22 nie jest

prawidłowy z uwagi na niezgodność art 35 § 3 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.

o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2021 r. poz. 154 z późn. zm., dalej jako „uSN”) -

w zakresie wyznaczenia sędziego do orzekania w innej izbie bez jego zgody – z art

178 ust. 1 w związku z art. 180 ust 2 oraz z art. 2 Konstytucji RP a także z art. 45

ust. 1 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka

i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 r., zmienionej

następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz. U.

z 1993 r. Nr 61, poz. 284 z późn. zm.); 2) przedstawił akta sprawy Prezesowi Sądu

Najwyższego kierującemu pracą Izby Cywilnej Sądu Najwyższego celem

wystąpienia do Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z wnioskiem

o wyznaczenie Sędziego Sądu Najwyższego Dawida Miąsika do rozpoznania

sprawy II CSKP 928/22 za jego zgodą.

J. Misztal-Konecka, działając w charakterze Prezesa Sądu Najwyższego

kierującego pracą Izby Cywilnej tego Sądu zamiast wykonać przywołane

postanowienie, 9 stycznia 2026 r. zarządziła przedstawienie akt sprawy II CSKP

928/22 sędziemu sprawozdawcy celem wyznaczenia terminu jej rozpoznania

w pierwszym kwartale 2026 r., powołując się na stanowisko wyrażone

w pozaprocesowym piśmie z 30 grudnia 2025 r. przez M. Manowską działającą

w charakterze Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego skierowanym do Sędziego

Sądu Najwyższego Dawida Miąsika, zgodnie z którym brak potrzeby ponownego

wyznaczenia Sędziego Sądu Najwyższego Dawida Miąsika do spraw uprzednio

przydzielonych – wobec jasnego i niebudzącego wątpliwości znaczeniowych

brzmienia art 35 § 3 in fine uS., według którego po upływie okresu wyznaczenia

sędziego do orzekania w innej Izbie, sędzia podejmuje czynności w sprawach

przydzielonych mu w tej Izbie do ich zakończenia.

Sąd Najwyższy postanowieniem z 27 marca 2026 r.: 1) stwierdził, że jest

związany prawomocnym postanowieniem z dnia 7 listopada 2025 r., oraz, że nie

zostało ono wykonane przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego przez

II CSKP 928/22

3

wyznaczenie Sędziego Sądu Najwyższego Dawida Miąsika za jego zgodą do

rozpoznania sprawy II CSKP 928/22; 2) przedstawił akta sprawy Prezesowi Sądu

Najwyższego kierującemu pracą Izby Cywilnej Sądu Najwyższego celem

wyznaczenia składu Sądu Najwyższego zgodnego z prawem do rozpoznania

sprawy II CSKP 928/22.

Wydając postanowienie z 27 marca 2026 r., Sąd Najwyższy zważył co

następuje:

Zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko sąd,

który je wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe i organy administracji

publicznej, natomiast według art. 358 k.p.c. postanowienie wydane na posiedzeniu

niejawnym wiąże sąd od chwili, w której zostało podpisane wraz z uzasadnieniem.

Według art. 359 § 1 i 2 k.p.c. postanowienia niekończące postępowania w sprawie

mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy albo w razie,

gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego, na

podstawie którego zostały wydane z Konstytucją ratyfikowaną umową

międzynarodową lub ustawą. W świetle przywołanych przepisów Sąd który wydał

prawomocne postanowienie (dotyczy to również Sądu Najwyższego) jest nim

związany i co do zasady nie może go uchylić ani zmienić z wyjątkiem sytuacji

opisanych w art. 359 § 1 i 2 k.p.c. W okolicznościach niniejszej sprawy żadna

z takich sytuacji nie wystąpiła.

Moc wiążąca prawomocnego postanowienia Sądu Najwyższego obejmuje

nie tylko ten Sąd ale także jego organy, w tym Pierwszego Prezesa Sądu

Najwyższego oraz Prezesów tego Sądu. Żaden z tych organów nie może uchylać

się od skutków obowiązywania tej mocy. Co więcej każdy z wymienionych organów

ma prawny obowiązek przestrzegania i wykonywania prawomocnych postanowień

Sądu Najwyższego, których mocą wiążącą jest objęty. Działania sprzeczne z takimi

postanowieniami stanowią rażące naruszenie prawa i przekroczenie uprawnień

oraz uchybiają godności urzędu Sędziego Sądu Najwyższego. Z kolei z faktu, że

sąd, który wydał prawomocne postanowienie, jest nim związany wynika, że

działanie naruszające to związanie stanowiłoby także rażące naruszenie prawa.

II CSKP 928/22

4

W chwili wydania postanowienia z 27 marca 2026 r. postanowienie Sądu

Najwyższego z 25 listopada 2025 r. nadal nie zostało wykonane ani przez

Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, ani przez Prezesa Sądu Najwyższego

kierującego pracą Izby Cywilnej, wobec czego nadal istniała procesowa

konieczność przedstawienia akt sprawy II CSKP 928/22 celem wyznaczenia

zgodnego z prawem składu Sądu Najwyższego do jej rozpoznania.

Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

Władysław Pawlak

Dawid Miąsik

Roman Trzaskowski

(M.M.)

[r.g.]