Wniosek o skazanie bez rozprawy bez obowiązkowego świadczenia. SN uchylił wyrok

J.B. został oskarżony o to, że w okresie od dnia 10 października 2019 r. do

dnia 10 maja 2023 r., to jest do dnia, w którym zabezpieczono należące do niego

elektroniczne nośniki danych, w miejscowości P., woj. […], na dysku twardym

komputera stacjonarnego marki C. numer [...] posiadał 2 pliki stanowiące filmy

II KK 370/25

2

zawierające treści pornograficzne z udziałem małoletnich, tj. o czyn z art. 202 § 4a

k.k. (wniosek w trybie art. 335 § 1, 1a i 3 k.p.k. k. 372-376 akt sprawy II K 1999/24).

Sąd Rejonowy w Pruszkowie, wyrokiem z dnia 19 lutego 2025 r., sygn. akt II

K 1999/24, uznał J.B. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu

wyczerpującego dyspozycję art. 202 § 4a k.k. i za to, na podstawie ww. przepisu

wymierzył mu karę 5 miesięcy pozbawienia wolności (pkt I), której wykonanie

warunkowo zawiesił na okres roku tytułem próby (art. 69 § 1 i 2 k.k. oraz art. 70 § 1

k.k.) (pkt II), a także zobowiązał oskarżonego do pisemnego informowania kuratora

sądowego o przebiegu okresu próby co sześć miesięcy (art. 72 § 1 pkt 1 k.k.) (pkt

III), poddania się terapii psychiatrycznej (art. 72 § 1 pkt 6a k.k.) (pkt IV) oraz oddał

oskarżonego pod dozór kuratora sądowego w okresie próby (art. 73 § 1 k.k.) (pkt V).

Ponadto, Sąd ten orzekł wobec oskarżonego zakaz zbliżania się na odległość

mniejszą niż 10 metrów w pobliże miejsc przebywania grup małoletnich, zakaz

kontaktowania się z osobami małoletnimi bez obecności opiekunów przez okres 3 lat

(art. 41a § 1 k.k. w zw. z art. 41a § 4 k.k.) (pkt VI), zakaz zajmowania wszelkich

stanowisk związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub opieką

nad nimi przez okres 3 lat (art. 41 § 1a k.k.) (pkt VII), zakaz kontaktowania się przez

Internet z osobami poniżej 18-ego roku życia przez okres 3 lat (art. 41a § 1 k.k.) (pkt

VIII), przepadek dowodu rzeczowego (art. 202 § 5 k.k.) (pkt IX) oraz koszty sądowe,

tj. opłatę i wydatki (art. 627 k.p.k.) zaś w pozostałej części kosztami tymi obciążył

Skarb Państwa (art. 624 § 1 k.p.k.) (pkt X) (wyrok k. 406 akt sprawy II K 1999/24).

Orzeczenie to zostało ogłoszone na posiedzeniu wobec uwzględnienia

wniosku prokuratora o wydanie wyroku skazującego w trybie art. 343 § 6 k.p.k. (k.

405 akt sprawy II K 1999/24) i uprawomocniło się w dniu 27 lutego 2025 r. (k. 406

akt sprawy II K 1999/24) wobec niezaskarżenia go przez strony postępowania.

Od powyższego wyroku kasację na niekorzyść skazanego wniósł Prokurator

Generalny.

Zaskarżył go w całości i zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść

orzeczenia naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 343 § 6 i 7

k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., polegające na uwzględnieniu wadliwego wniosku

prokuratora o skazanie J.B. bez przeprowadzenia rozprawy i wymierzenie mu kary

za popełnienie przestępstwa z art. 202 § 4a k.k., pomimo iż wniosek ten nie zawierał

II KK 370/25

3

propozycji, obligatoryjnego z mocy art. 43a § 3 k.k., orzeczenia środka karnego w

postaci świadczenia pieniężnego wymienionego w art. 39 pkt 7 k.k. na rzecz

Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości

co najmniej 10.000 zł, co skutkowało wydaniem wyroku z również rażącą i mającą

istotny wpływ na jego treść obrazą wskazanego przepisu prawa materialnego.

W konkluzji kasacji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i

przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Pruszkowie do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył co następuje.

Wniesiona na niekorzyść skazanego kasacja Prokuratora Generalnego

okazała się oczywiście zasadna, w związku z czym mogła być w całości

uwzględniona na posiedzeniu w oparciu o przepis art. 535 § 5 k.p.k.

W pełni podzielić należy stanowisko Prokuratora Generalnego, że w niniejszej

sprawie doszło do rażącego naruszenia przepisów wskazanych w zarzucie kasacji,

co z uwagi na charakter tych uchybień i ich następstwa - miało istotny wpływ na treść

wyroku.

Rację ma autor kasacji wskazując, że naruszenia (uchybienia) przepisów

postępowania i prawa materialnego wynikały w istocie z niedostrzeżenia braku

przesłanek umożliwiających uwzględnienie wniosku prokuratora o wydanie na

posiedzeniu wyroku skazującego i w konsekwencji przedwczesnego zaakceptowania

przez sąd wniosku i orzeczenia uzgodnionych z oskarżonym kar i innych środków

przewidzianych za zarzucony występek. Sąd orzekający in merito nie spostrzegł, że

we wniosku prokuratora zabrakło istotnego elementu, tj. postulatu zastosowania

środka karnego, o którym mowa w przepisie art. 43a § 3 k.k. i zaniechał wydania

stosownego rozstrzygnięcia w tym zakresie, tj. orzeczenia o obligatoryjnym środku

karnym w postaci świadczenia pieniężnego.

Sąd pierwszej instancji, uznając J.B. za winnego popełnienia zarzucanego

występku z art. 202 § 4a k.k., podzielił proponowane przez prokuratora we wniosku

rozstrzygnięcia, zgodne z treścią porozumienia, jakie w dniu 5 grudnia 2024 r.

oskarżyciel publiczny zawarł z J.B. (por. protokół przesłuchania podejrzanego k. 358-

361 akt sprawy II K 1999/24), pominął jednak treść dyspozycji przepisu art. 43a § 3

k.k. W myśl tego przepisu w razie skazania sprawcy za przestępstwo określone w

II KK 370/25

4

art. 178a § 4, art. 202 § 3, 4 lub 4a, art. 258 § 2, 3 lub 4, art. 263 § 1 sąd orzeka

świadczenie pieniężne wymienione w art. 39 pkt 7 Kodeksu karnego na rzecz

Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości

co najmniej 10 000 złotych, do wysokości 60 000 złotych. Przepis ten wszedł w życie

z dniem 1 stycznia 2023 r. (dodany przez art. 7 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 sierpnia

2022 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny wykonawczy oraz niektórych innych ustaw

(Dz.U. z 2022 r. poz. 1855)). Obowiązywał więc zarówno w dacie popełnienia przez

J.B. zarzucanego mu czynu z art. 202 § 4a k.k. (tj. w dniu 10 maja 2023 r.), jak i w

dacie wyrokowania przez Sąd Rejonowy w Pruszkowie (tj. w dniu 19 lutego 2025 r.).

Wprawdzie, jak zauważa autor kasacji, przypisany skazanemu czyn popełniony

został w okresie od dnia 10 października 2019 r. do dnia 10 maja 2023 r., to zgodnie

z poglądem przyjętym w orzecznictwie Sądu Najwyższego, zarówno przy

przestępstwach rozciągniętych w czasie, wieloczynowych, trwałych, jak i o

charakterze ciągłym - za czas popełnienia takich przestępstw traktować należy

ostatni moment działania sprawcy, w tym czas dokonania ostatniego z czynów

składających się na realizację przestępstwa ciągłego (por. m. in. wyrok Sądu

Najwyższego: z dnia 21 grudnia 2020 r., IV KK 207/20, LEX nr 3095783; z dnia 24

października 2013 r., III KK 311/13, LEX nr 1379928). Stąd też przyjąć należało, że

w aspekcie prawnokarnym czas popełnienia wymienionego wyżej przestępstwa

przypadł na dzień 10 maja 2023 r. (albowiem w tej dacie ustalono ostatni moment

działania skazanego w zakresie przypisanego mu czynu), tj. po wejściu w życie

wskazanej nowelizacji, a zatem w niniejszej sprawie należało stosować przepis art.

43a § 3 k.k. w znowelizowanym brzmieniu. Sąd pierwszej instancji zobowiązany był

zatem równocześnie orzec wobec oskarżonego środek karny w postaci świadczenia

pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy

Postpenitencjarnej w wysokości od co najmniej 10.000 zł do wysokości 60.000 zł.

Akceptując wadliwy wniosek prokuratora o wydanie na posiedzeniu wyroku

skazującego, sąd meriti nie sprostał obowiązkowi zastosowania środka karnego, o

którym stanowi przepis art. 43a § 3 k.k., a którego orzeczenie ⎯ mając na względzie

charakter czynu przypisanego oskarżonemu ⎯ było obligatoryjne. Czyn przypisany

J.B., wyczerpujący znamiona występku z art. 202 § 4a k.k., bez wątpienia należał do

kategorii przestępstw objętych powyższą regulacją. Toteż orzeczenie wobec

II KK 370/25

5

oskarżonego określonego w art. 43a § 3 k.k. środka karnego było w przedmiotowej

sprawie obligatoryjne.

W tej sytuacji jako oczywisty jawi się wpływ stwierdzonych, opisanych powyżej,

niewątpliwie rażących, naruszeń przez Sąd Rejonowy w Pruszkowie prawa

(procesowego i materialnego) na treść zaskarżonego wyroku. Doprowadziły one

bowiem do niezasadnego uwzględnienia wadliwego wniosku prokuratora o skazanie

J.B. bez przeprowadzenia rozprawy i wydania wyroku skazującego mimo, iż we

wniosku tym zaniechano postulowania rozstrzygnięcia o środku karnym, którego

orzeczenie było obligatoryjne.

Dostrzeżenie tych zaszłości skutkowało koniecznością uwzględnienia kasacji,

a tym samym i uchylenia zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego w Pruszkowie z

dnia 19 lutego 2025 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania temuż

sądowi, który winien dokonać ponownej, wnikliwej kontroli wniosku prokuratora o

skazanie bez rozprawy, w szczególności mając w polu widzenia fakt, że ustawa

wymaga w niniejszym układzie procesowym obligatoryjnego orzeczenia środka

karnego w granicach przewidzianych treścią art. 43a § 3 k.k. Zaistniałe uchybienia

obciążają wyrok Sądu Rejonowego, co wynika ze specyfiki postępowania

wszczętego w trybie konsensualnym, w którym jedynie zgodna wola stron, będąca

efektem dokonania określonych ustaleń co do charakteru represji karnej, może

zdecydować o wymiarze kary i środków karnych. Brak jest podstaw dla dokonania

oceny czy strony postępowania, w przypadku zobowiązania ich do zmiany

stanowiska w trybie art. 343 § 3 k.p.k., zmodyfikowałyby odpowiednio swoją

propozycję, czy raczej skłonne byłyby do zaprezentowania rozbieżnych stanowisk,

co prowadziłoby do konieczności zrezygnowania z rozstrzygnięcia sprawy w trybie

konsensualnym i wymagałoby przeprowadzenia rozprawy. Dlatego za zasadne

należało uznać skierowanie nadzwyczajnego środka odwoławczego przeciwko

całemu wyrokowi sądu meriti.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak wyroku.

Antoni Bojańczyk Zbigniew Kapiński Anna Dziergawka

[WB]

II KK 370/25

6

[r.g.]