Depresja D. W. nie wstrzymała wykonania kary. SN nie uwzględnił wniosku obrońcy

W dniu 13 października 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja

obrońcy skazanego D. W. (data pisma: 1 lipca 2025 r.), który wyrok sądu

odwoławczego zaskarżył w całości na korzyść strony, którą reprezentuje,

podnosząc w petitum kasacji: w pkt II.1 i II.2 rażące naruszenie art. 170 § 1 pkt 3

k.p.k. w zw. z art. 193 § 1 k.p.k.; w pkt II.3 rażące naruszenie art. 170 § 1 pkt 2 i 3

II KK 433/25

2

k.p.k.; w pkt II.4 rażące naruszenie art. 167 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k.; w pkt II.5

rażące naruszenie art. 433 § 1 i 2 k.p.k., art. 366 § 1 k.p.k., art. 167 k.p.k. i art. 202

§ 3 k.p.k. w zw. z art. 193 § 1 k.p.k.; w pkt II.6 rażące naruszenie art. 457 § 3 k.p.k.

w zw. z art. 433 § 2 k.p.k. i art. 410 k.p.k. Natomiast w pkt III petitum kasacji

obrońca zawarł wniosek o „wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego w

Radomiu, V Wydział Karny Odwoławczy z dnia 16 kwietnia 2025 r., sygn. akt V Ka

692/24 oraz poprzedzającego go wyroku Sądu Rejonowego w Radomiu z dnia 7

czerwca 2024 r., sygn. akt II K 1125/23 ze względu na to, że podniesione zarzuty

winny doprowadzić do uwzględnienia kasacji, przynajmniej istnieje wysokie

prawdopodobieństwo takiego rozstrzygnięcia, a wykonanie kary na tym etapie

mogło by doprowadzić do niepowetowanej szkody, bowiem Skazany, uprzednio

niekarany i borykający się z poczuciem niesprawiedliwości wyroku, kontynuuje

obecnie leczenie z uwagi na zdiagnozowaną depresję”. W uzasadnieniu wniosku

obrońca uszczegółowił, że skazany od dłuższego czasu zmaga się z poważnymi

zaburzeniami psychicznymi, w tym zaburzeniami depresyjno-lękowymi, które w

ostatnich miesiącach uległy pogłębieniu, co skutkowało objęciem go intensywną

terapią farmakologiczną oraz psychologiczną. Zdaniem obrońcy, wykonanie kary w

takim stanie zdrowotnym mogłoby nie tylko doprowadzić do pogłębienia stanu

chorobowego, lecz także skutkować realnym zagrożeniem dla życia i zdrowia

skazanego, np. „poprzez wystąpienie objawów o charakterze samobójczym”.

Przywołując te okoliczności obrońca stwierdził, że w odniesieniu do D. W. zachodzą

„ważne powody przemawiające za koniecznością wstrzymania wykonania kary, aby

nie doprowadzić do nieodwracalnych skutków zdrowotnych i społecznych”.

W nawiązaniu do złożonego wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia,

obrońca w piśmie z dnia 24 września 2025 r. (k. 538-540, t. 3) – w celu wykazania

stanu zdrowia D. W. i zaistnienia przeciwskazań do obywania przez niego kary

pozbawienia wolności – zawarł wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie

dowodów z: 1) opinii sądowo-psychiatrycznej sporządzonej na potrzeby

postępowania prowadzonego przez Sąd Rejonowy w Skarżysku-Kamiennej (sygn.

akt II K 744/23); 2) zaświadczenia lekarskiego z dnia 16 września 2025 r.

wystawionego przez lekarza psychiatrę D. O.; 3) skierowania do szpitala

psychiatrycznego z dnia 16 września 2025 r.; 4) zaświadczenia psychologicznego z

II KK 433/25

3

dnia 12 września 2025 r. wystawionego przez psycholog M. Ł.; 5) wyciągu porady

telemedycznej z dnia 5 września 2025 r.; 6) opinii lekarsko-psychologicznej z dnia 1

września 2025 r.; 7) informacji o wizytach skazanego u specjalisty psychiatry R. P.

w latach 2022-2023.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.

Wskazany w art. 532 § 1 k.p.k. mechanizm wstrzymania wykonania

orzeczenia, zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, ma charakter

ekstraordynaryjny. Stanowi on odstępstwo od ogólnej reguły – wyrażonej w art. 9 §

2 k.k.w. – według której wyrok posiadający atrybut prawomocności podlega

bezzwłocznemu wykonaniu. Zastosowanie tej instytucji może wchodzić w rachubę

jedynie w razie kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek, tj. wystąpienia

oczywistej zasadności zarzutów podniesionych w nadzwyczajnym środku

odwoławczym oraz wykazania przez wnioskującego, że dalsze wykonywanie

orzeczenia mogłoby wywołać wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne dla skazanego

skutki (zob. postanowienie SN z dnia 15 lutego 2018 r., II KK 23/18; postanowienie

SN z dnia 7 września 1998 r., II KKN 262/98; postanowienie SN z dnia 14 czerwca

2018 r., II KK 184/18). Sam fakt wniesienia kasacji nie stanowi więc dostatecznej

podstawy do wstrzymania wykonania prawomocnego wyroku.

W realiach niniejszej sprawy nie sposób obecnie stwierdzić, że zachodzą

podstawy do zastosowania trybu przewidzianego w art. 532 § 1 k.p.k., bowiem

wstępna analiza podstaw oraz motywacji nadzwyczajnego środka zaskarżenia –

dokonana w niezbędnym zakresie dla rozpoznania przedmiotowego wniosku – nie

pozwala na uznanie ewidentnej, niejako „rzucającej się w oczy” wadliwości

rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego w Radomiu. Skarżący nie podnosi uchybień z art.

439 § 1 k.p.k., a wyłącznie zarzuty innego rażącego naruszenia prawa, które nie są

na tyle oczywiste, aby na tym etapie – bez analizy akt sprawy – przesądzać o ich

zasadności. Podkreślić jednak należy, że dokonana na tym etapie analiza

wniesionej kasacji, nie determinuje kierunku ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy

przez Sąd Najwyższy.

II KK 433/25

4

Natomiast eksponowany przez obrońcę stan zdrowia D. W. – wykazany

dołączoną do akt dokumentacją medyczną – sam w sobie nie może stanowić

podstawy do uwzględnienia przedmiotowego wniosku. W orzecznictwie Sądu

Najwyższego słusznie zwraca się uwagę, że okoliczności odnoszące się m.in. do

sytuacji osobistej strony (np. stanu jej zdrowia), nie uzasadniają zastosowania

instytucji z art. 532 k.p.k. Mogą natomiast stanowić podstawę do skorzystania przez

skazanego z instytucji prawa karnego wykonawczego jak odroczenie wykonania

kary czy przerwa w jej wykonaniu (zob. m.in.: postanowienie SN z dnia 16 sierpnia

2023 r., IV KK 281/23; postanowienie SN z dnia 23 listopada 2023 r., V KK 501/23;

postanowienie SN z dnia 22 kwietnia 2020 r., IV KK 127/20).

Jedynie na marginesie należy zauważyć, że wniosek o wyłączenie sędziego

referenta, jaki został złożony w niniejszej sprawie, dotyczy w istocie rozpoznania

wniesionej kasacji, nie zaś kwestii incydentalnych, do których należy ocena

zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia (por. postanowienie SN

z dnia 16 lutego 2022 r., IV KK 460/19, postanowienie SN z dnia 7 maja 2025 r., V

KK 84/25; postanowienie SN z dnia 7 maja 2025 r., IV KK 16/25). Zgodnie zaś z art.

42 § 3 zd. 3 k.p.k., w przypadku wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy,

czynności procesowe dokonane z jego udziałem po złożeniu wniosku staną się

bezskuteczne.

Z tych też względów orzeczono jak w sentencji.

[J.J.]

[r.g.]