Wniosek o skazanie bez dowodów pominął 10 tys. zł świadczenia. SN uchylił wyrok

J.M. został oskarżony o to, że w okresie od 18 maja 2023 r. do 25 maja 2023 r. w

miejscowości H. posiadał w pamięci telefonu komórkowego R. o nr IMEI 1: [...], IMEI

2: [...], film o treści pornograficznej z udziałem osoby małoletniej, tj. o czyn z art. 202

§ 4a k.k.

II KK 452/25

2

Na rozprawie 29 stycznia 2025 r. oskarżony złożył wniosek o wydanie wyroku

skazującego bez przeprowadzenia postępowania dowodowego i:

- wymierzenie mu kary 4 miesięcy ograniczenia wolności polegającej na obowiązku

wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20

godzin w stosunku miesięcznym;

- orzeczenie względem niego środka karnego w postaci zakazu zajmowania

wszelkich stanowisk, wykonywania wszelkich zawodów albo działalności związanych

z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub opieką na nimi na okres 3 lat;

- orzeczenie przepadku telefonu R. wskazanego w zarzucie oraz obciążenie

oskarżonego kosztami procesu w całości.

Prokurator wniosek zaakceptował.

Sąd Rejonowy w Siedlcach przychylił się do wniosku oskarżonego i wyrokiem

z 29 stycznia 2025 r., w sprawie o sygn. akt II K 1235/24:

1. oskarżonego J.M. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu

wyczerpującego dyspozycję art. 202 § 4a k.k. (w brzmieniu ustawy Kodeks

karny obowiązujący przed 1 października 2023 r.) w zw. z art. 4 § 1 k.k. i za

ten czyn na podstawie art. 202 § 4a k.k. w zw. z art. 37a § 1 k.k. wymierzył mu

karę 4 miesięcy ograniczenia wolności polegającej na wykonywaniu

nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w

stosunku miesięcznym;

2. na podstawie art. 41 § 1a k.k. (w brzmieniu ustawy Kodeks karny

obowiązujący przed 1 października 2023 r.) w zw. z art. 4 § 1 k.k. orzekł wobec

oskarżonego środek karny w postaci zakazu zajmowania wszelkich

stanowisk, wykonywania wszelkich zawodów albo działalności związanych z

wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub z opieką nad nimi na

okres 3 lat;

II KK 452/25

3

3. na podstawie art. 202 § 5 k.k. orzekł przepadek telefonu komórkowego R. IMEI

1: [...], IMEI 2: [...], szczegółowo opisany w wykazie dowodów rzeczowych i

śladów kryminalistycznych nr [...] pod poz. 27;

4. na podstawie art. 63 § 1 k.k. zaliczył oskarżonemu na poczet orzeczonej kary

okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od 13 października

2024 r. godz. 10.35 do 15 października 2024 r. godz. 10.00, przyjmując, że

jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności równa się dwóm dniom kary

ograniczenia wolności;

5. zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 120 zł tytułem opłaty

oraz kwotę 2672,90 zł tytułem zwrotu wydatków postępowania.

Wyrok ten nie został zaskarżony przez strony postępowania, zatem

uprawomocnił się 6 lutego 2025 r.

17 października 2025 r. od powyższego wyroku kasację na niekorzyść

skazanego wniósł Prokurator Generalny, który wskazanemu orzeczeniu zarzucił:

rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie prawa karnego

procesowego a mianowicie art. 387 § 1, 2 i 3 k.p.k., polegające na niezasadnym

uwzględnieniu wadliwego wniosku oskarżonego J.M. o skazanie go bez

przeprowadzenia postępowania dowodowego i wydanie wyroku skazującego za

popełnienie przestępstwa z art. 202 § 4a k.k., mimo iż wniosek ten nie zawierał

propozycji orzeczenia obligatoryjnego, z mocy art. 43a § 3 k.k., świadczenia

pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy

Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 10 000 zł, co skutkowało wydaniem

wyroku z również rażącą i mającą istotny wpływ na jego treść obrazą wskazanego

przepisu prawa materialnego.

II KK 452/25

4

Podnosząc powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku

w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Siedlcach do ponownego

rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Kasacja Prokuratora Generalnego okazała się oczywiście zasadna, co umożliwiło

uwzględnienie jej na posiedzeniu bez udziału stron w oparciu o przepis art. 535 § 5

k.p.k.

Zaskarżone orzeczenie jest bowiem wadliwe, ponieważ zostało wydane z rażącym

naruszeniem przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 387 § 1, 2 i 3 k.p.k.,

którego konsekwencją była obraza prawa karnego materialnego w postaci 43a § 3

k.k. Rozpoznając wniosek oskarżonego złożony na podstawie art. 387 § 1 k.p.k., sąd

jest zobligowany sprawdzić, czy zostały spełnione wszystkie warunki jego

dopuszczalności. Jednym z nich jest zgodność zgłaszanych we wniosku,

zaakceptowanych przez uprawnionych uczestników postępowania propozycji, w tym

również tych co do oceny prawno-karnej zarzucanego oskarżonemu czynu, wymiaru

kary bądź środków karnych, z obowiązującymi przepisami prawa karnego

materialnego. W sytuacji, w której treść wniosku nie uwzględnia tych warunków,

niewątpliwym obowiązkiem sądu jest bądź to uzależnienie swojej decyzji o

uwzględnieniu wniosku od dokonania w nim zmiany konwalidującej dostrzeżoną jego

wadliwość (art. 387 § 3 k.p.k.), bądź też rozpoznanie w dalszym ciągu sprawy na

zasadach ogólnych (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 13 lutego 2019 r., V KK 34/18).

Zgodnie natomiast z treścią art. 43a § 3 k.k. w brzmieniu nadanym ustawą z 5

sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny wykonawczy oraz niektórych innych

ustaw (Dz.U. z 2022 r. poz. 1855 ) i obowiązującym od 1 stycznia 2023 r.: " W razie

skazania sprawcy za przestępstwo określone w art. 178a § 4, art. 202 § 3, 4 lub 4a,

art. 258 § 2, 3 lub 4,art. 263 § 1 sąd orzeka świadczenie pieniężne wymienione w art.

39 pkt 7 na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy

Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 10 000 złotych, do wysokości określonej

II KK 452/25

5

w § 1." Z powyższego przepisu wynika więc obowiązek orzeczenia przez sąd

świadczenia na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy

Postpenitencjarnej w przypadku skazania za wymienione przestępstwa, w tym za

przestępstwo opisane w art. 202 § 4a k.k. Orzeczenie tego świadczenia jest

obligatoryjne, a Kodeks karny nie przewiduje od tego obowiązku żadnego wyjątku.

Nie ulega wątpliwości, że Sąd Rejonowy w Siedlcach skazał J.M. za przestępstwo

z art. 202 § 4a, k.k. Zgodnie zatem z art. 43a § 3 k.k. w jego brzmieniu

obowiązującym zarówno w okresie popełnienia przypisanego oskarżonemu czynu, tj.

od 18 do 25 maja 2023 r., jak i w czasie wyrokowania w sprawie, tj. 29 stycznia

2025 r., skazując J.M. za występek określony w art. 202 § 4a k.k. sąd był

zobligowany do orzeczenia świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy

Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 10.000

zł.

Jak wynika z treści wyroku, sąd obowiązku tego nie dopełnił, rozstrzygając wyłącznie

w przedmiocie kary, zadośćuczynienia i kosztów postępowania.

Powyższe uchybienie należy uznać za rażące i mające istotny wpływ na treść

wyroku. Z nieuprawnioną korzyścią dla oskarżonego nie orzeczono bowiem wobec

niego obligatoryjnego środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego, a zatem

nie poniósł on wszystkich konsekwencji prawnych swojego zachowania. Wykazane

uchybienie będące wynikiem rażącego naruszenia art. 387 § 1, 2 i 3 k.p.k. miało

istotny wpływ na treść wyroku. Kształt bowiem zaskarżonego orzeczenia wydanego

w sprawie jest zasadniczo odmienny od właściwego w okolicznościach niniejszej

sprawy, co rzutuje w sposób istotny na sytuację oskarżonego.

W związku z tym należało uchylić wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach w całości i

sprawę w tym zakresie przekazać temu sądowi do ponownego rozpoznania. W toku

ponowionego postępowania sąd meriti winien uwzględnić przedstawioną

argumentację prawną.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w części dyspozytywnej wyroku.

II KK 452/25

6

Antoni Bojańczyk Małgorzata Bednarek Ryszard Witkowski

[WB]

[r.g.]