Sąd Najwyższy uchylił karę grzywny za kradzież perfum, bo była poniżej minimum

II KK 87/26

2

Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, wyrokiem nakazowym z dnia

20 lutego 2025 r., sygn. akt V K 1385/24, uznał W. D. i D. B. za winnych tego, że w

dniu 20 kwietnia 2024 r., na terenie sklepu R. nr [...] przy ul. […] w W., działając

wspólnie i w porozumieniu dokonali zaboru w celu przywłaszczenia cudzych rzeczy

ruchomych w postaci perfum H. 100 ml o wartości 249,99 zł, perfum H. 100 ml o

wartości 249,99 zł, perfum L. 125 ml o wartości 289,99 zł oraz perfum C. 100 ml o

wartości 229,99 zł, czym spowodowali straty o łącznej wartości 1019,96 zł na szkodę

spółki R. Sp. z o.o., co stanowiło występek z art. 278 § 1 k.k. i za co, na podstawie

art. 278 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 37a § 1 k.k. wymierzył D. B. karę 150 stawek

dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 30 zł, zaś W. D. karę

100 stawek dziennych grzywny ustalając wymiar jednej stawki na kwotę 30 zł.

Dodatkowo, na podstawie art. 46 § 1 k.k. zobowiązał oskarżonych do naprawienia

solidarnie szkody w całości poprzez zapłatę 1019,96 zł na rzecz R. sp. z o.o..

Rozstrzygnął także o kosztach postępowania.

Od wyroku nie wniesiono sprzeciwu i uprawomocnił się on z dniem 5 kwietnia

2025 r.

Kasację od powyższego wyroku wniósł Prokurator Generalny, który zaskarżył

go w stosunku do W. D., w części dotyczącej orzeczenia o karze grzywny, na

niekorzyść skazanej. Skarżący zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść

wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 37a § 1

k.k., w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania, poprzez orzeczenie wobec

oskarżonej za przypisany jej czyn z art. 278 § 1 k.k. kary grzywny w wymiarze 100

stawek dziennych, tj. poniżej granicy wskazanej w treści tego przepisu, która nie

mogła być niższa od 150 stawek dziennych. Mając na względzie powyższe,

Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku we wskazanej części

i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.

Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.

Kasację należało uznać za oczywiście zasadną, a to pozwoliło uwzględnić ją

w całości na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., bez udziału stron.

Podzielając w pełni argumentację Prokuratora Generalnego, przyjąć trzeba,

że Sąd pierwszej instancji dopuścił się rażącego prawa, mającego istotny wpływ na

II KK 87/26

3

treść wyroku, skutkującego bowiem wymierzeniem kary poniżej dolnej granicy

określonej ustawą.

Zgodnie z brzmieniem art. 37a § 1 k.k. nadanym mu ustawą z dnia 7 lipca

2022 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022

r. poz. 2600), która weszła w życie z dniem 1 października 2023 r., w przypadku

czynów zabronionych zagrożonych wyłącznie karą pozbawienia wolności

nieprzekraczającą 8 lat, Sąd – w procesie miarkowania kary – uprawniony jest do

orzeczenia kary wolnościowej (grzywny lub ograniczenia wolności) zamiast

izolacyjnej, o ile prognozowana kara pozbawienia wolności nie przekroczyłaby roku.

Ustawodawca precyzyjnie zakreślił dolne granice tak orzekanych kar, statuując, iż

kara grzywny nie może być niższa niż 150 stawek dziennych, a kara ograniczenia

wolności nie niższa niż 4 miesiące.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy zwrócić uwagę, że

oskarżonej przypisano sprawstwo czynu z art. 278 § 1 k.k., zagrożonego karą

pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5, co dawało możliwość zastosowania art.

37a § 1 k.k. Sąd pierwszej instancji, uznając winę oskarżonej, zdecydował się na

zastosowanie dobrodziejstwa płynącego z tego przepisu, wymierzając jej karę

grzywny. Ukształtował jednak liczbę stawek dziennych z pominięciem progu 150

stawek, obowiązującego na mocy znowelizowanego art. 37a § 1 k.p.k., tak, jakby nie

dostrzegł, że przepis z dniem 1 października 2023 r. uzyskał nowe brzmienie. Wobec

braku sporządzenia pisemnego uzasadnienia wnioskowanie o przyczynach

uchybienia ma jednak charakter wyłącznie hipotetyczny. Nie zmienia to jednak oceny

stwierdzonego uchybienia. Orzeczenie kary poniżej dolnej granicy ustawowego

zagrożenia stanowi rażące naruszenie prawa, które w sposób oczywisty istotnie

wpływa na treść rozstrzygnięcia. Jak trafnie wskazuje Prokurator Generalny, obraza

ta zachodzi nie tylko przy naruszeniu sankcji wynikającej z przepisu typizującego

dany czyn, ale również przy zignorowaniu progów określonych w przepisach

szczególnych, do których należy art. 37a § 1 k.k.

Reasumując, choć Sąd Rejonowy był uprawniony do zmiany rodzaju kary na

podstawie art. 37a § 1 k.k., to był jednocześnie ściśle związany ustawowym minimum

150 stawek dziennych grzywny.

II KK 87/26

4

Mając powyższe na uwadze koniecznym stało się uchylenie zaskarżonego

wyroku w części dotyczącej orzeczenia o karze i przekazanie sprawy w tym zakresie

Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

[J.J.]

[r.g.]

Tomasz Artymiuk

Piotr Mirek

Marek Pietruszyński