Sąd Najwyższy uchylił odmowę przyjęcia wniosku skazanego o uzasadnienie wyroku

Zarządzeniem z dnia 11 marca 2026 r., sygn. akt X Ka 915/25,

Przewodnicząca X Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w

Warszawie odmówiła przyjęcia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu

Okręgowego w Warszawie z 6 listopada 2025 r., sygn. akt X Ka 915/25, uznając że

został on złożony po terminie. Zażalenie na zarządzenie wniósł obrońca skazanego

zarzucając „naruszenie art. 422 § 1 i 3 k.p.k. poprzez jego niewłaściwe

zastosowanie i przyjęcie, że Skazany złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia

II KZ 25/26

2

do wyroku Sądu Odwoławczego po terminie, podczas gdy z akt sprawy wynika, że

wniosek ten skazany złożył już w dniu 12 listopada 2025 r., tj. przed upływem

terminu dla złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego”

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie obrońcy skazanego uznać należało za zasadne, a zatem

zasługiwał na uwzględnienie zawarty w nim wniosek. Wprawdzie prawidłowo

oceniła Przewodnicząca X Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w

Warszawie, że pismo złożone przez skazanego do akt sprawy 10 marca 2026 r.

(k.943) zostało złożone z przekroczeniem terminu wskazanego w art. 422 § 1 k.p.k.

Jednak w sprawie tej skazany złożył już uprzednio - 12 listopada 2025 r. - wniosek

o sporządzenie uzasadnienia wydanego w jego sprawie wyroku (k.800). Wniosek

ten został zatem złożony do akt sprawy 6 dni po wydaniu wyroku Sądu II instancji, tj.

Sądu Okręgowego w Warszawie. Został on wprawdzie skierowany do Sądu

Rejonowego dla Warszawy-Woli w Warszawie i oznaczony jako wniosek o

sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu I instancji, jednak oczywistym powinno

być, że układ okoliczności tej sprawy – w tym rozpoznanie apelacji wniesionej przez

obrońcę skazanego przez Sąd Okręgowy w Warszawie przed tą datą, wydanie

wyroku przez Sąd odwoławczy i oceniana w tym kontekście sama treść osobistego

wniosku skazanego oraz innych składanych przez skazanego wniosków

zalegających w aktach sprawy nakazywały dokonanie oceny znaczenia

wniesionego wniosku według jego istoty, a nie według samego oznaczenia.

Również Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie, ze względu na

złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia ze wskazaniem wprawdzie na

wyrok Sądu I instancji, jednak już po wydaniu wyroku Sądu II instancji, winien był

dokonać oceny znaczenia tego wniosku według jego treści w zgodzie z art. 18 k.p.k.

– tj. oceny w realiach konkretnej sytuacji procesowej i w kontekście innych

czynności podejmowanych przez autora wniosku, skoro ratio legis tego przepisu, a

zatem odczytanie rzeczywistej woli autora wniosku, nie zaś wyłącznie jego

formalne brzmienie, powinno mieć znaczenie decydujące (por. postanowienie SN z

7 marca 2025, V KZ 51/240). Zatem Sąd winien wezwać wnioskodawcę w trybie

uzupełnienia braków formalnych wniosku o wskazanie czego się domaga w

aktualnym układzie procesowym, ew. przekazać wniosek Sądowi odwoławczemu

II KZ 25/26

3

celem oceny jego treści i znaczenia. Dostrzec należy, że skazany wielokrotnie

wskazywał w swoich pismach m.in. na chęć udziału w postępowaniu,

kwestionowania skazania, zapewnienia mu kontaktu z obrońcą z urzędu, którego

dane utracił, pobyt w zakładzie karnym. Tymczasem Sąd Rejonowy rozpoznał

wniosek w zgodzie z jego literalnym brzmieniem i uznając go za spóźniony nie

uwzględnił go postanowieniem z 12 grudnia 2025 r. (k. 807), zaś postanowieniem z

dnia 18 marca 2026 r. po rozpoznaniu zażalenia na to postanowienie (k. 965) Sąd

Okręgowy w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie i postępowanie w

przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia

wyroku Sądu I instancji umorzył jako bezprzedmiotowe, a to wlaśnie wobec

wydania wyroku przez Sąd II instancji w tej sprawie. W tym okolicznościach uznać

należało, że zażalenie jest zasadne i winno skutkować uchyleniem zarządzenia i

ponownym rozpoznaniem kwestii znaczenia wniosku skazanego o sporządzenie

uzasadnienia wydawanych w jego sprawie orzeczeń oraz wyraźnie deklarowanej

woli kwestionowania zapadłych w jego sprawie orzeczeń, do czego ma pełne prawo.

Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł, jak na

wstępie.

[J.J.]

[r.g.]