Prokurator chciał wyłączyć sędziego SN z powodu okoliczności jego powołania

Pismem z 11 grudnia 2025 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej

del. do Prokuratury Krajowej A.P. wniósł o:

1. „wykluczenie/wyłączenie G. Ż. od rozpoznawania sprawy II NSNc 280/23,

gdyż jego udział w składzie orzekającym powoduje, że skład ten nie spełnia

wymogów sądu ustanowionego ustawą, bezstronnego i niezawisłego -

określonych w art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej, art. 47

Karty Praw Podstawowych UE w zw. z art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie

praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4

listopada 1950 r., zmienionej następnie protokołami nr 3, 5 i 8 oraz

II NSNc 280/23

2

uzupełnionej protokołem nr 2 (Dz.U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284 ze zm.) oraz

w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - wobec czego z mocy

prawa nie jest sądem, co doprowadzi do wydania rozstrzygnięcia z rażącym

naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 379 pkt 4 k.p.c.;

2. przekazanie sprawy do rozpoznania składowi orzekającemu stanowiącemu

sąd ustanowiony ustawą, niezawisły i bezstronny, a zatem - w

przeciwieństwie do wskazanego wyżej składu - spełniającemu wymogi

określone w art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej, art. 47

Karty Praw Podstawowych UE w zw. z art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie

praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4

listopada 1950 r., zmienionej następnie protokołami nr 3, 5 i 8

oraz uzupełnionej protokołem nr 2 (Dz.U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284 ze zm.)

i art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej”.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

W pierwszej kolejności wskazać należy, że w uchwale składu siedmiu

sędziów Sądu Najwyższego z 10 października 2024 r., sygn. III CZP 44/23,

wskazano, że żądanie sędziego lub wniosek o wyłączenie sędziego od rozpoznania

sprawy oparte wyłącznie na okolicznościach towarzyszących powołaniu tego

sędziego, nie wywołuje skutków prawnych; w takiej sytuacji stosuje się

per analogiam art. 531 § 2 i 3 k.p.c.

Do problematyki tak formułowanych wniosków odniósł się także Trybunał

Konstytucyjny, którego rozstrzygnięcia, w świetle art. 190 ust. 1 Konstytucji RP,

mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Jak podniesiono w

postanowieniu Sądu Najwyższego z 17 lipca 2025 r., sygn. III CB 50/25, odnosząc

się do tego zagadnienia, „żaden organ nie posiada uprawnień do weryfikacji oraz

nierespektowania orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego. Nadany przez Konstytucję

przymiot ostateczności orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, lege non distinguente

nec nostrum est distinguere, skutkuje zatem ich niepodważalnością, pod

jakimkolwiek tytułem i przez jakikolwiek organ państwowy”.

II NSNc 280/23

3

W wyroku z 2 czerwca 2020 r., P 13/19, w którym wskazano, iż art. 49 § 1

ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2019

r. poz. 1460, ze zm.) w zakresie, w jakim dopuszcza rozpoznanie wniosku o

wyłączenie sędziego z powodu podniesienia okoliczności wadliwości powołania

sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady

Sądownictwa, jest niezgodny z art. 179 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 23 lutego 2022 r., P 10/19,

podkreślono, iż art. 49 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks

postępowania cywilnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 1805, ze zm.) w zakresie, w jakim za

przesłankę mogącą wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności

sędziego w danej sprawie uznaje jakąkolwiek okoliczność odnoszącą się do

procedury powoływania tego sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa do pełnienia urzędu, jest niezgodny z: a)

art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, b) art. 179 w związku z art. 144

ust. 3 pkt 17 Konstytucji. Art. 31 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie

Najwyższym (Dz.U. z 2021 r. poz. 1904) w związku z art. 49 § 1 ustawy z 17

listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego w zakresie, w jakim za

przesłankę wyłączenia sędziego z orzekania uznaje okoliczność, że obwieszczenie

Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o wolnych stanowiskach sędziego w Sądzie

Najwyższym, na podstawie którego rozpoczyna się proces nominacyjny sędziów,

stanowi akt wymagający dla swojej ważności podpisu Prezesa Rady Ministrów

(kontrasygnaty), a konsekwencją jego braku jest wątpliwość co do bezstronności

sędziego powołanego do pełnienia urzędu w procedurze nominacyjnej rozpoczętej

takim obwieszczeniem, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 144 ust. 2

oraz art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji. Art. 1 w związku z art. 82 § 1 i art. 86, art. 87,

art. 88 ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym w zakresie, w jakim

stanowi normatywną podstawę rozstrzygania przez Sąd Najwyższy o statusie

osoby powołanej do sprawowania urzędu na stanowisku sędziego, w tym sędziego

Sądu Najwyższego, i wynikających z tego uprawnieniach takiego sędziego oraz

związanej z tym statusem skuteczności czynności sądu dokonanej z udziałem tej

osoby, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 10, art. 144 ust. 3 pkt 17 i art. 183

ust. 1 i 2 Konstytucji.

II NSNc 280/23

4

Przenosząc powyższe na grunt analizowanej sprawy, zaznaczyć należy, że

w złożonym wniosku nie odniesiono się do żadnych argumentów,

innych niż okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego.

Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w części dyspozytywnej

postanowienia.

MR

[r.g.]