Rozwiązanie umowy w czasie choroby. SN odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej spółki

Sąd Rejonowy w Białymstoku wyrokiem z 27 kwietnia 2021 r. VI P 200/18

zasądził od pozwanego S. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na rzecz

powoda M.S. 17.193 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie: - od kwoty

14.700 zł od dnia 28 sierpnia 2018 r. do dnia zapłaty, - od kwoty 2.493 zł od dnia 20

stycznia 2021 r. do dnia zapłaty (pkt I); wyrokowi w pkt I nadał rygor

natychmiastowej wykonalności do kwoty 5.731 zł (pkt II); nakazał pobrać od

II PSK 19/25

2

pozwanego na rzecz Skarbu Państwa (kasa Sądu Rejonowego w Białymstoku)

kwotę 860 zł tytułem nieuiszczonej opłaty od pozwu (pkt III) oraz zasądził od

pozwanego na rzecz powoda kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z

ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego

wyroku do dnia zapłaty (pkt IV).

Wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2024 r. Sąd Okręgowy w Białymstoku oddalił

apelację pozwanego (pkt I.) oraz zasądził od S. Spółki z ograniczoną

odpowiedzialnością w W. na rzecz powoda kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów

zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym oraz 1.440 zł tytułem

zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym, łącznie

1.680 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 5 września 2024 roku do

dnia zapłaty (pkt II.).

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku pozwany zarzucił naruszenie:

1. art. 365 § 1 k.p.c.1 i art. 366 k.p.c.; 2. art. 227 k.p.c. w zw. z art. 391 k.p.c. i art.

382 k.p.c.; 3. art. 53 § 1 pkt 1 lit. b k.p. w zw. z art. 61 k.c. w zw. z art. 300 k.p.; 4.

art. 53 § 1 pkt 1 lit. b k.p. w zw. z art. 2 Konstytucji RP; art. 8 k.p.

Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący uzasadnił:

a. nieważnością postępowania, z powodu wydania

wyroku bez

przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie, co

uniemożliwiło

pozwanej obronę jej praw.

b. występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego,

sprowadzającego się do odpowiedzi na pytanie jaki jest maksymalny temporalny

zakres „ryzyka", jakie bierze na siebie pracodawca rozwiązując na podstawie art.

53 § 1 pkt 1 lit b k.p. w sytuacji niezdolności pracownika do pracy przekraczającej

okres pobierania z tego tytułu wynagrodzenia i zasiłku oraz jednoczesnego

świadomego powstrzymywania się przez pracownika od złożenia wniosku o

świadczenie rehabilitacyjne i braku podejmowania przez pracownika jakichkolwiek

działań zmierzających do wyjaśnienia swojej sytuacji zasiłkowej?

c. koniecznością wykładni przepisów prawa budzących poważne

wątpliwości, tj.: - art. 365 § 1 k.p.c. poprzez wskazanie, czy prawomocność

materialna wyroku wydanego w sprawie z odwołania pracownika od decyzji

II PSK 19/25

3

odmawiającej mu prawa do zasiłku chorobowego dotyczy również pracodawcy

będącego stroną postępowania w sprawie z odwołania pracownika od

wypowiedzenia umowy o pracę na podstawie art. 53 § 1 pkt 1 lit. b k.p., a któremu

nie przysługuje status zainteresowanego zgodnie z art. 47711 § 2 k.p.c.

- art. 53 § 1 pkt 1 lit. b k.p. w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez wskazanie,

czy przyjęcie wykładni art. 53 § 1 pkt 1 lit. b k.p., zgodnie z którą ustalenie po

rozwiązaniu umowy o pracę, że pracownik, z którym rozwiązano umowę miał w tym

czasie prawo do zasiłku ma wpływ na ocenę prawidłowości rozwiązania umowy nie

narusza zasady pewności prawa wynikającej z art. 2 Konstytucji RP.

Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego

wyroku w całości oraz uchylenie w całości poprzedzającego go wyroku sądu

pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi

pierwszej instancji, ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia zarzutów

odnoszących się do naruszenia przepisów postępowania, o uchylenie

zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie przez Sąd Najwyższy co do istoty

sprawy poprzez oddalenie powództwa w całości oraz w każdym przypadku o

rozpoznanie skargi na rozprawie, zasądzenie na rzecz pozwanej kosztów

postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm

przepisanych, orzeczenie o zwrocie świadczenia, które pozwana spełniła na rzecz

powoda, na podstawie art. 415 k.p.c.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną powód wniósł o wydanie postanowienia

odmawiającego przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, a w wypadku przyjęcia

skargi kasacyjnej do rozpoznania - oddalenie skargi kasacyjnej pozwanej w całości

oraz o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania

kasacyjnego w niniejszej sprawie, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa

procesowego, według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

II PSK 19/25

4

Skarga kasacyjna pozwanego nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej

merytorycznego rozpoznania.

Sąd Najwyższy stosownie do przepisu art. 3989 § 1 k.p.c. przyjmuje skargę

kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne

(pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne

wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi

nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4).

Zgodnie z art. 3984 § 2 k.p.c., określającym wymogi formalne skargi kasacyjnej,

skarga kasacyjna powinna zawierać wniosek o przyjęcie do rozpoznania i jego

uzasadnienie. Należy zatem stwierdzić, że wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności

wymienionych w powołanym wcześniej art. 3989 § 1 k.p.c., a jego uzasadnienie

winno zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę

sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd

Najwyższy.

Skarżący nie zdołał wykazać występowania w sprawie wskazanych

przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Odnosząc się do zarzutu nieważności postępowania, należy podkreślić, że w

art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c. normującym przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej z

powodu nieważności postępowania, chodzi o nieważność postępowania przed

sądem drugiej instancji, którą Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę z urzędu (art.

39813 § 1 k.p.c.; wyroki Sądu Najwyższego z 21 listopada 1997 r., I CKN 825/97,

OSNC 2008, Nr 5, poz. 81; 6 lutego 2024 r., I PSKP 51/22, LEX nr 3699959; 13

listopada 2024 r., III PSK 79/24, LEX nr 3788176). Powołanie się na zatem na

nieważności postępowania jako przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania, unormowaną w art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c., wymaga od skarżącego

wykazania nieważności postępowania przed sądem drugiej instancji.

Zgodnie jednak z art. 379 pkt 5 k.p.c. nieważność postępowania zachodzi,

jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw. Według

ugruntowanego orzecznictwa przytoczona podstawa nieważności postępowania

jest spełniona, jeżeli z powodu wadliwości procesowych sądu lub strony przeciwnej,

II PSK 19/25

5

będących skutkiem naruszenia konkretnych przepisów Kodeksu postępowania

cywilnego, których nie można było usunąć przed wydaniem orzeczenia w danej

instancji, strona nie mogła - wbrew swej woli - brać i nie brała udziału w

postępowaniu lub jego istotnej części (wyroki Sądu Najwyższego z: 28 listopada

2002 r., II CKN 399/01, LEX nr 196607; 22 maja 2014 r., LEX nr 1483413; 20 lutego

2020 r., I PK 249/18, LEX nr 3008444; 18 września 2024 r., II USKP 32/23, LEX nr

3769544). Ocena zaistnienia takiej sytuacji procesowej powinna być dokonywana w

kontekście konkretnych okoliczności sprawy. Chodzi jednak tylko o wypadki

rzeczywistego pozbawienia możności obrony, którego skutkiem było niedziałanie

strony w postępowaniu (postanowienia Sądu Najwyższego z: 26 września 2019 r., I

CZ 73/19, LEX nr 2739465; 10 grudnia 2024 r., III CZ 136/24, LEX nr 3815157).

W judykaturze Sądu Najwyższego dominuje pogląd, zgodnie z którym

pozbawienie strony możności obrony swych praw należy oceniać przez pryzmat

okoliczności konkretnej sprawy. Podkreśla się przy tym, że przy analizie, czy doszło

do takiej sytuacji, trzeba w pierwszym rzędzie rozważyć, czy nastąpiło naruszenie

przepisów prawa procesowego, a następnie sprawdzić, czy mimo uchybień w tym

zakresie strona mogła bronić swych praw. Tylko w razie kumulatywnego spełnienia

wszystkich przesłanek można odpowiedzieć twierdząco, że strona została

pozbawiona możności działania. Nie ma znaczenia natomiast, z jakich powodów to

pozbawienie możności obrony nastąpiło, to jest, czy było efektem działania sądu,

strony przeciwnej czy też osoby trzeciej (wyroki Sądu Najwyższego z: 10 maja

2000 r., III CKN 416/98, OSNC 2000, Nr 12, poz. 220; 10 stycznia 2001 r., I CKN

999/98, LEX nr 52705; 17 lutego 2004 r., III CK 226/02, LEX nr 163995; 13

listopada 2024 r., III PSK 79/24, LEX nr 3788176).

Argumentację skarżącego w kwestii występującej w sprawie nieważności

postępowania opiera się na twierdzeniu, że strona pozwana została pozbawiona

możności obrony swych praw, gdyż Sąd drugiej instancji nie przeprowadził

własnego postępowania dowodowego i samodzielnie nie badał podstawy faktycznej

dla wydania wyroku w niniejszej sprawie oraz pominął również zgłoszone przez

pozwaną wnioski dowodowe. Pozwana podnosiła, że nie miała możliwości

uczestniczenia w postępowaniu z uwagi na fakt, że zgodnie z obowiązującymi

przepisami (z art. 47711 § 2 k.p.c.) nie przysługiwał jej w tym postępowaniu status

II PSK 19/25

6

zainteresowanego, w związku z tym została pozbawiona możliwości obrony swoich

praw i wykazania, że podjęta przez nią decyzja o rozwiązaniu z powodem umowy o

pracę w trybie art. 53 k.p. była prawidłowa.

Z ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że pracodawca

nie jest zainteresowanym w rozumieniu art. 47711 § 2 k.p.c. w sprawie z odwołania

pracownika od decyzji organu rentowego odmawiającej mu zasiłku chorobowego. Z

rozstrzygnięcia sprawy nie wynikają żadne jego prawa lub obowiązki, skoro

pracodawca nie jest płatnikiem tego świadczenia i nie obejmuje go powaga rzeczy

osądzonej wyroku sądowego. Niewezwanie pracodawcy do udziału w sprawie w

charakterze zainteresowanego nie stanowi więc uchybienia procesowego

prowadzącego do nieważności postępowania ze względu na pozbawienie

możliwości obrony jego praw (art. 379 pkt 5 k.p.c.) i nie stanowi podstawy wydania

wyroku kasatoryjnego przez sąd odwoławczy (por. postanowienie Sądu

Najwyższego z 28 czerwca 2016 r., II UZ 17/16, LEX nr 2112312 oraz wyroki Sądu

Najwyższego z 2 października 2008 r., I UK 79/08, OSNP 2010/7-8/99 i z 5 czerwca

2007 r., I UK 8/07, OSNP 2008/15-16/228).

Systemowo (szerzej) należałby też pośrednio zauważyć, że art. 379 pkt 5

k.p.c. ma na uwadze względną przyczynę nieważności postępowania. Ponadto

nawet zainteresowany nie musi też przystąpić do sprawy - art. 47711 § 2 zdanie

drugie k.p.c.

W konkluzji należy stwierdzić, że w tej sprawie nie występuje sytuacja z art.

379 pkt 5 k.p.c. i art. 47711 § 2 k.p.c., gdyż w sprawie o zasiłek chorobowy

pracodawca nie jest zainteresowanym i dlatego sąd ubezpieczeń społecznych nie

zawiadamia go o sprawie.

W dalszej kolejności należy zauważyć, że o zasadności przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania w oparciu o przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

wymaga wskazania za pomocą wywodu prawnego, na kanwie jakich norm

(przepisów) zagadnienie powstało, jakie są możliwe interpretacje problemu i jakie

jego rozstrzygnięcie proponuje skarżący (por. postanowienie Sądu Najwyższego z

dnia 19 maja 2009 r., II PK 66/09, LEX nr 553691). Zagadnienie prawne jest to

problem, który wiąże się z określonym przepisem prawa materialnego lub

II PSK 19/25

7

procesowego, którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia

innych podobnych spraw, ale także dla rozstrzygnięcia konkretnej, jednostkowej

sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 marca 2012 r., I PK 158/11,

LEX nr 1215116). Wskazanie zagadnienia prawnego uzasadniającego wniosek o

rozpoznanie skargi kasacyjnej powinno nastąpić przez określenie przepisów prawa,

w związku z którymi zostało ono sformułowane, i przytoczenie argumentów, które

prowadzą do rozbieżnych ocen. Dopiero wówczas Sąd Najwyższy ma podstawę do

oceny, czy przedstawione zagadnienie jest rzeczywiście zagadnieniem "prawnym"

oraz czy jest to zagadnienie "istotne" (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z

dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002 Nr 1, poz. 11; z dnia 13 sierpnia

2002 r., I PKN 649/01, OSNP 2004 Nr 9, poz. 158; z dnia 14 lutego 2003 r., I PK

306/02, Wokanda 2004 nr 7-8, poz. 51; z dnia 10 stycznia 2012 r., I UK 305/11, LEX

nr 1215784; z dnia 23 marca 2012 r., II PK 284/11, LEX nr 1214575; z dnia 10

września 2014 r., I CSK 729/13, LEX nr 1532950; z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK

376/14, LEX nr 1622307; z dnia 14 kwietnia 2015 r., II PK 217/14, LEX nr 678073; z

dnia 28 października 2015 r., I PK 17/15, LEX nr 2021940; z dnia 14 stycznia 2016

r., II CSK 382/15, LEX nr 2090999). Jednocześnie obowiązkiem skarżącego jest

wywiedzenie i uzasadnienie występującego w sprawie problemu w sposób zbliżony

do tego, jaki przewidziany jest przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez

sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (zob. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, LEX nr 1102817).

Sformułowanie zagadnienia powinno zatem odwoływać się w sposób

generalny i abstrakcyjny do treści przepisu, który nie podlega jednoznacznej

wykładni, a którego wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy przyczyni się do rozwoju

jurysprudencji i prawa pozytywnego. Rolą Sądu Najwyższego, jako najwyższego

organu sądowego w Rzeczypospolitej Polskiej, nie jest bowiem działanie w

interesie indywidualnym, lecz powszechnym, przez ochronę obowiązującego

porządku prawnego przed dowolnością orzekania i ujednolicanie praktyki

stosowania prawa pozytywnego. Nie każde więc orzeczenie, nawet błędnie

wydane, zasługuje na kontrolę w postępowaniu kasacyjnym (zob. postanowienia

Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000 nr 7-8, poz.

147, z dnia 18 marca 2004 r., I PK 620/03, LEX nr 513011, z dnia 8 lipca 2004 r., II

II PSK 19/25

8

PK 71/04, LEX nr 375715 i z dnia 16 kwietnia 2008 r., I CZ 11/08, LEX nr 393883).

Nie spełnia określonego w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. wymagania sformułowanie

istotnego zagadnienia prawnego w sposób ogólny i nieprecyzyjny, a zwłaszcza

ograniczenie się do samego postawienia pytania, bez odniesienia się do

problemów interpretacyjnych przepisów (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z

dnia 25 lutego 2008 r., I UK 332/07, LEX nr 452451 i z dnia 21 maja 2008 r., I UK

11/08, LEX nr 491538).

Ponadto twierdzenie o występowaniu istotnego zagadnienia prawnego jest

uzasadnione tylko wtedy, kiedy po pierwsze, przedstawiony problem prawny nie

został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy lub kiedy istnieją rozbieżne

poglądy w tym zakresie, wynikające z odmiennej wykładni przepisów

konstruujących to zagadnienie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12

marca 2010 r., II UK 400/09, LEX nr 577468) oraz po drugie, jego wyjaśnienie ma

znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w ustalonym stanie faktycznym (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2009 r., II PK 248/09, LEX nr

736732). W konsekwencji nie można uznać, że w sprawie występuje istotne

zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), jeśli Sąd Najwyższy zajął już

stanowisko w kwestii przedstawianej w skardze i wyraził swój pogląd we

wcześniejszych orzeczeniach, a nie zachodzą żadne okoliczności uzasadniające

zmianę tego poglądu (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 10 marca

2010 r., II UK 363/09, LEX nr 577467; z dnia 19 stycznia 2012 r., I UK 328/11, LEX

nr 1215423; z dnia 19 marca 2012 r., II PK 294/11, LEX nr 1214578; z dnia 18

lutego 2015 r., II CSK 428/14, LEX nr 1652383; z dnia 17 marca 2015 r., I PK 4/15,

LEX nr 1661934).

Wniosek o przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej został oparty również

na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. istniejącej potrzebie wykładni

przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów. Odwołanie się do przesłanki z art. 3989 § 1

pkt 2 k.p.c. to jest potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne

wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga

wykazania, że określony przepis prawa, mimo iż budzi poważne wątpliwości, nie

doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane

II PSK 19/25

9

przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub

podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (postanowienia Sądu

Najwyższego z: 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, LEX nr 424365; 28 marca

2007 r., II CSK 84/07, LEX nr 315351; 21 września 2022 r., II USK 684/21, LEX nr

3489245; 25 lipca 2024 r., I CSK 3777/23, LEX nr 3740727). Ponadto, ze względu

na publicznoprawne funkcje skargi kasacyjnej, na skarżącym spoczywa obowiązek

wykazania celowości dokonania przez Sąd Najwyższy wykładni konkretnego

przepisu ze względu na potrzeby praktyki sądowej (postanowienia Sądu

Najwyższego z: 14 grudnia 2012 r., III SK 29/12, LEX nr 1238124; 6 czerwca 2023

r., II PSK 64/22, LEX nr 3724324; 15 kwietnia 2025 r., III USK 323/24, LEX nr

3861248).

Skarżący nie zdołał wykazać, że skarga kasacyjna zasługuje na przyjęcie do

rozpoznania, w związku z tym w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie

zachodzi potrzeba dokonania przez Sąd Najwyższy przyjęcia skargi kasacyjnej do

merytorycznego rozpoznania ze względu na powołane wyżej przesłanki.

Jak wskazywano powyżej nie można zasadnie twierdzić, że w sprawie

występuje istotne zagadnienie prawne czy potrzeba wykładni, jeżeli Sąd Najwyższy

we wcześniejszym orzecznictwie wyraził swój pogląd w podnoszonej kwestii, a nie

zachodzą okoliczności uzasadniające jego zmianę (postanowienia Sądu

Najwyższego z: 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002 Nr 1, poz. 11; 13 sierpnia

2002 r., I PKN 649/01, OSNP 2004 Nr 9, poz. 158; 14 lutego 2003 r., I PK 306/02,

Wokanda 2004, nr 7-8, s. 51; 12 sierpnia 2014 r., I UK 64/14, LEX nr 2630721; 28

maja 2024 r., I CSK 2813/23, LEX nr 3721305; 28 stycznia 2025 r., III USK 155/24,

LEX nr 3829521; 13 maja 2025 r., II USK 358/24, LEX nr 3863037).

Wskazywane przez skarżącego kwestie zostały dostatecznie wyjaśnione w

orzecznictwie.

W judykaturze wyjaśniono bowiem, że aby można było rozwiązać stosunek

pracy w związku z nieobecnością pracownika w pracy z powodu choroby, musi

upłynąć wskazany w przepisach okres ochronny, a niezdolność do pracy powinna

trwać dalej (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 września 2006 r., II PK 6/06, OSNP

2007 nr 17-18, poz. 252). Przepis art. 53 § 1 pkt 1b k.p. nie pozwala na rozwiązanie

II PSK 19/25

10

stosunku pracy, gdy nie upłynął jeszcze łączny okres pobierania w czasie

niezdolności do pracy wynagrodzenia i zasiłku chorobowego oraz pobierania

świadczenia rehabilitacyjnego przez pierwsze 3 miesiące. Regulacja jest jasna i

obowiązuje również wtedy, gdy opóźnia się pozytywne rozpoznanie wniosku o

zasiłek chorobowy albo o świadczenie rehabilitacyjne. Jeżeli postępowanie przed

organem rentowym o przyznanie świadczeń chorobowych trwa dłużej niż

podstawowy okres zasiłkowy, to pracodawca rozwiązując umowę o pracę bez

wypowiedzenia podejmuje ryzyko naruszenia art. 53 § 1 pkt 1b k.p., gdyż może się

okazać, że pracownik uzyskuje dalszy zasiłek lub świadczenie rehabilitacyjne,

przedłużające okres ochrony przed rozwiązaniem stosunku pracy w tym trybie. W

procesie sądowym o roszczenia z tytułu rozwiązania umowy o pracę wskazuje się

wówczas na potrzebę zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy

o zasiłek chorobowy czy świadczenie rehabilitacyjne (wyroki Sądu Najwyższego z

dnia: 19 maja 2016 r., II PK 105/15, LEX nr 2962789 oraz 9 kwietnia 2019 r., II PK

339/17, OSNP 2020, nr 2, poz. 12.).

W wyroku z dnia 20 października 2008 r., I PK 60/08, OSNP 2010, nr 7-8,

poz. 87 Sąd Najwyższy stwierdził, że przez użyte w art. 53 § 1 pkt 1 lit. b k.p.

wyrażenie "w okresie pobierania zasiłku" należy, co do zasady, rozumieć okres

faktycznego pobierania (wypłacania przez ZUS) zasiłku chorobowego. Inaczej

mówiąc, dopóki pracownik pobiera zasiłek chorobowy wypłacany przez ZUS,

dopóty pracodawca nie może rozwiązać umowy o pracę na podstawie tego

przepisu. Wyjątek dotyczy sytuacji, gdy pracownik pobiera zasiłek chorobowy, ale

następuje to, mimo że świadczenie nie przysługuje (np. po wyczerpaniu okresu

zasiłkowego, wskutek błędu organu itp). Sąd pracy, rozpoznając powództwo o

przywrócenie do pracy po rozwiązaniu umowy o pracę na podstawie art. 53 § 1 lit. b

k.p. powinien dla dokonania oceny, czy zasiłek chorobowy w dacie rozwiązania

umowy pracownikowi nie przysługiwał, a organ rentowy nie wydal w tym zakresie

decyzji, wyznaczyć stronom termin do złożenia wniosku o wydanie takiej decyzji

(art. 177 § 2 k.p.c.).

Ostateczna decyzja organu rentowego będzie dla sądu wiążąca lub wskutek

odwołania od decyzji organu rentowego (art. 366 k.p.c.) do sądu ubezpieczeń

społecznych wystąpi powaga rzeczy osądzonej (por. wyroki Sądu Najwyższego z

II PSK 19/25

11

dnia; 20 października 2008 r., I PK 60/08, OSNP 2010/7-8/87 i 26 marca 2009 r., II

PK 245/08, OSNP 2010, nr 21-22, poz. 262.

Bezpodstawny jest także zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji i wyrażonej w

nim zasady pewności prawa przez przyjęcie wykładni art. 53 § 1 pkt 1 lit. b k.p.,

zgodnie z którą ustalenie po rozwiązaniu umowy o pracę, że pracownik, z którym

rozwiązano umowę miał w tym czasie prawo do zasiłku ma wpływ na ocenę

prawidłowości rozwiązania umowy. Skarżący podnosił, że w przypadku rozwiązania

umowy przed uzyskaniem ostatecznej decyzji ZUS (lub prawomocnego orzeczenia

w sprawie) pracodawca ponosi niczym nieograniczone ryzyko, że rozwiązanie

umowy na podstawie wskazanego przepisu zostanie uznane za nieprawidłowe, jeśli

po złożeniu oświadczenia o jej rozwiązaniu zostanie ustalone, że pracownikowi

przysługiwało w tym czasie prawo do zasiłku.

W odniesieniu do powyższego zarzutu należy stwierdzić, że ciężar dowodu,

że niezdolność do pracy po przerwie nieprzekraczającej 60 dni była spowodowana

tą samą chorobą, spoczywa na pracodawcy, który rozwiązuje stosunek pracy z

pracownikiem z powodu wyczerpania okresu zasiłkowego w przekonaniu, że okres

ten zakończył się wcześniej niż wynika to z zaświadczeń lekarskich oraz decyzji

organu rentowego o wypłacie zasiłku (art. 6 k.c. w związku z art. 53 § 1 pkt 1b k.p.)

(por. wyrok Sądu Najwyższego z 9 kwietnia 2019 r., II PK 339/17, OSNP 2020, nr 2,

poz. 12). Obowiązkowi temu skarżący nie podołał.

Rozstrzygając w niniejszej sprawie Sądy uwzględniły również fakt, że

kwestia zaliczenia poszczególnych niezdolności do pracy powoda do jednego

okresu zasiłkowego została wcześniej rozstrzygnięta w prawomocnie zakończonej

sprawie, w związku z tym orzeczenie to zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. wiązało nie

tylko strony i Sąd, który je wydał, lecz również inne Sądy oraz inne organy

państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie

przewidzianych także inne osoby.

W ostatecznym rozrachunku zasada pewności prawa nie została w

rozstrzyganej sprawie naruszona.

II PSK 19/25

12

Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie

art. 3989 § 2 k.p.c., a o kosztach postępowania kasacyjnego - na podstawie art. 98

§ 1 i § 11 k.p.c.

[I.T.]

[a.ł]