Dwie umowy zlecenia tej samej opiekunki. SN nie przyjął skargi kasacyjnej spółki

Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z 24 kwietnia 2024 r. rozpoznając

apelację organu rentowego od wyroku Sądu Okręgowego z 21 czerwca 2022 r.,

zmienił zaskarżony wyrok w punkcie 1, w ten sposób, że zmienił w części decyzję

Zakładu Ubezpieczeń Społecznych […] Oddział w Warszawie z 15 stycznia 2019 r.

stwierdzając, iż podstawa wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia

społeczne R. G. z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia zawartej

z płatnikiem W. sp. z o.o. sp. k. w likwidacji w W. (odwołująca się Spółka) w

II USK 203/25

2

miesiącach: luty 2016 r., kwiecień 2016 r., czerwiec 2016 r., wrzesień 2016 r.

wynosi po 4.055 zł, a w pozostałym zakresie oddalił odwołanie.

Odwołująca się Spółka oraz zainteresowana S. sp. z o.o. sp.k. w likwidacji z

siedzibą w M. wniosły skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia. Skarżące w

podstawach skargi podniosły zarzut naruszenia prawa materialnego, a mianowicie

art. 58 § 1 k.c. w związku z art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o

systemie ubezpieczeń społecznych przez niewłaściwą wykładnię tego przepisu

polegającą na tym, że Sąd Apelacyjny dokonując oceny zasad ukształtowania

współpracy pomiędzy ubezpieczoną, skarżącą i zainteresowaną, prymat przyznał

okoliczności, że tak ukształtowana współpraca skutkowała zbiegiem tytułów

ubezpieczenia społecznego, a tym samym skupił się na efekcie przyjętej przez

strony umowy o współpracy, odmawiając równocześnie nadania jakiegokolwiek

znaczenia ustalonym przez Sąd Apelacyjny przyczynom, zgodnie z którymi taka

współpraca pozostawała uzasadniona otoczeniem prawnym, biznesowym,

wymogami rynkowymi oraz uwarunkowaniami historycznymi. W konsekwencji Sąd

Apelacyjny uznał, że przyjęta współpraca pomiędzy wskazanymi stronami stanowiła

obejście przepisów prawa w rozumieniu art. 58 § 1 k.c., gdyż skutkowała zbiegiem

tytułów ubezpieczenia społecznego i obniżeniem kosztów wynikających z

obowiązku odprowadzania składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne,

podczas gdy prawidłowa wykładnia przywołanego przepisu powinna skutkować

przyjęciem, że o istnieniu ewentualnego obejścia przepisów prawa powinien

decydować nie rezultat, lecz cel uzasadniający takie ukształtowanie czynności

prawnej/czynności prawnych. Tym samym istnienie celu - uzasadnionego logicznie,

czy ekonomicznie - i wyjaśniającego tak jak w niniejszej sprawie przyczyny, dla

których ubezpieczona świadczyła usługi opieki na rzecz tego samego

podopiecznego zarówno w wykonaniu umowy ze skarżącą, jak i zainteresowaną,

powinno skutkować przyjęciem, że tak ukształtowana współpraca pozostaje zgodna

z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś okoliczność, iż jej

następczym efektem pozostaje zbieg tytułów do ubezpieczenia społecznego,

powinna być pozbawiona znaczenia prawnego.

Wobec przedstawionych zarzutów skarżące wniosły o uchylenie wyroku w

zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Apelacyjnemu w

II USK 203/25

3

Warszawie do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie od organu

rentowego na rzecz skarżących kosztów postępowania kasacyjnego, w tym

kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania odwołująca się i

zainteresowana powołały się na istniejącą w sprawie potrzebę wykładni przepisów

prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. W uzasadnieniu

wniosku argumentowały, iż na tle rozbieżności orzeczniczych w analogicznych

sprawach z udziałem tych samych stron istnieje potrzeba wykładni przepisu art. 58

§ 1 k.c. w zw. z art. 9 ust. 2 ustawy systemowej, a w szczególności udzielenia

odpowiedzi na pytanie, czy dokonując oceny, czy zawarcie dwóch stosunków

zobowiązaniowych stanowi obejście przepisów prawa w rozumieniu art. 58 § 1 k.c.,

uzasadnione pozostaje skoncentrowanie się wyłącznie na ustaleniu, że w wyniku

tak ukształtowanej współpracy powstaje zbieg tytułów ubezpieczeniowych, czy też

należy skoncentrować się na zweryfikowaniu istnienia logicznego i ekonomicznie

uzasadnionego celu dla zawarcia dwóch stosunków zobowiązaniowych i tym

samym powstaniu zbiegu tytułów ubezpieczeniowych nie należy nadawać

relewantnego znaczenia.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o oddalenie skargi

kasacyjnej skarżącej spółki oraz zainteresowanej w zakresie wniosków w niej

wskazanych i zasądzenie od odwołującej się, a także zainteresowanej na rzecz

organu rentowego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zwrotu kosztów

zastępstwa procesowego według norm przepisanych, również w przypadku

nieprzyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna to nadzwyczajny środek zaskarżenia o celu przede

wszystkim publicznoprawnym. Zadaniem tym jest zapewnienie jednolitości

orzecznictwa oraz spójności i prawidłowości wykładni prawa. Realizacji powyższej

funkcji służy uregulowana w art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. instytucja przedsądu. Stosownie

do tych przepisów Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania,

II USK 203/25

4

jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni

przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub

skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Podejmowanie odrębnej decyzji w

przedmiocie przyjęcia sprawy do rozpoznania ma także za zadanie realizację

zasady szybkości postępowania oraz pozwala zaakcentować wysoce

sformalizowany charakter postępowania przed Sądem Najwyższym, o czym

świadczą określone wymagania konstrukcyjne skargi kasacyjnej.

Sąd Najwyższy, jako sąd kasacyjny, nie jest sądem powszechnym zwykłej,

trzeciej instancji, zaś skarga kasacyjna nie jest środkiem zaskarżenia

przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego

postępowanie w sprawie, a to z uwagi na przeważający w charakterze skargi

kasacyjnej element interesu publicznego. Zgodnie z takim modelem skargi

kasacyjnej, jej rozpoznanie następuje tylko z przyczyn kwalifikowanych,

wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. W konsekwencji tego wśród istotnych

wymagań skargi kasacyjnej ustawodawca w art. 3984 § 2 k.p.c. wymienił obowiązek

złożenia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie

(postanowienie Sądu Najwyższego z 15 kwietnia 2025 r., I CSK 246/25, Legalis nr

3207792). Wymóg ten wiąże się z tzw. przedsądem, polegającym między innymi na

możliwości odmowy przez Sąd Najwyższy przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.), a jego spełnienie powinno przybrać postać

wyodrębnionego wywodu prawnego, w którym skarżący wykaże, jakie występujące

w sprawie okoliczności pozwalają na uwzględnienie wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania i jednocześnie uzasadnieniu, dlaczego odpowiadają one

ustawowemu katalogowi przesłanek (postanowienia Sądu Najwyższego z: 9

czerwca 2008 r., II UK 38/08, LEX nr 404134; 19 czerwca 2008 r., II UZ 18/08, LEX

nr 406392; 17 października 2024 r., III PSK 110/23, LEX nr 3793388; 19 listopada

2024 r., I PSK 36/24, LEX nr 3787580; 26 listopada 2024 r., III USK 55/24, LEX nr

3801315; 3 grudnia 2024 r., III USK 226/24, LEX nr 3801321; 5 lutego 2025 r., III

USK 346/23, LEX nr 3834801).

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

II USK 203/25

5

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Wniosek o przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej został oparty na

przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. istniejącej potrzebie wykładni

przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów. Odwołanie się do przesłanki z art. 3989 § 1

pkt 2 k.p.c. to jest potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne

wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga

wykazania, że określony przepis prawa, mimo iż budzi poważne wątpliwości, nie

doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane

przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub

podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (postanowienia Sądu

Najwyższego z: 28 marca 2007 r., II CSK 84/07, LEX nr 315351; 13 czerwca 2008

r., III CSK 104/08, LEX nr 424365; 25 lipca 2024 r., I CSK 3777/23, LEX nr

3740727). W przypadku, gdy w ramach stosowania tych przepisów powstały już w

orzecznictwie sądów określone rozbieżności, skarżący powinien je przedstawić, jak

też uzasadnić, że dokonanie wykładni jest niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy

(postanowienia Sądu Najwyższego z: 28 marca 2007 r., II CSK 84/07, LEX nr

315351; 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07, LEX nr 448205; 13 czerwca 2008 r., III

CSK 104/08, LEX nr 424365; 12 grudnia 2008 r., II PK 220/08, LEX nr 523522; 20

maja 2016 r., V CSK 692/15, LEX nr 2054493; 24 czerwca 2025 r., I USK 282/24,

LEX nr 3899571; 4 listopada 2025 r., III USK 245/25, LEX nr 3940645). Ponadto, ze

względu na publicznoprawne funkcje skargi kasacyjnej, skarżący powinien wykazać

celowość dokonania wykładni konkretnego przepisu przez Sąd Najwyższy ze

względu na potrzeby praktyki sądowej (postanowienia Sądu Najwyższego z: 14

grudnia 2012 r., III SK 29/12, LEX nr 1238124; 6 czerwca 2023 r., II PSK 64/22,

LEX nr 3724324).

Wątpliwości, które sformułowały skarżące Spółki powstały na tle wykładni art.

58 § 1 k.c. w zw. z art. 9 ust. 2 ustawy systemowej wobec uznania przez Sąd

odwoławczy umów zlecenia za zawartych w celu obejścia przepisów ustawy.

Czynność prawna mająca na celu obejście ustawy polega na takim ukształtowaniu

II USK 203/25

6

jej treści, które z punktu widzenia formalnego (pozornie) nie sprzeciwia się ustawie,

ale w rzeczywistości (w znaczeniu materialnym) zmierza do zrealizowania celu,

którego osiągnięcie jest przez nią zakazane (S. Rudnicki (w:) S. Dmowski, S.

Rudnicki, Komentarz KC. Część ogólna, 2011, art. 58, nb. 4; wyrok Sądu

Najwyższego z 5 lipca 2012 r., I UK 101/12, LEX nr 1250560). Czynności mające

na celu obejście ustawy (in fraudem legis) zawierają jedynie pozór zgodności z

prawem (J. Grykiel (w:) M. Gutowski, Komentarz KC, t. 1, 2016, s. 365). Nie są

wprost z nim sprzeczne, ale przewidziane wolą stron skutki mają na celu

naruszenie prawa. Ich treść nie zawiera elementów wprost sprzecznych z ustawą.

Chodzi o skutki (objęte zamiarem stron), które wywołują. Muszą być sprzeczne z

prawem przez dokonanie samej czynności, a nie przez osiąganie celu leżącego

poza treścią czynności (wyrok Sądu Najwyższego z 11 stycznia 2006 r., II UK 51/05,

OSNP 2006, nr 23–24, poz. 366; postanowienie z 8 lipca 2025 r., II USK 384/24,

LEX nr 3888808).

Treść nie zawiera elementów wprost sprzecznych z ustawą, ale skutki, które

wywołują i które objęte są zamiarem stron, naruszają zakazy lub nakazy ustawowe.

Chodzi tu zatem o wywołanie skutku sprzecznego z prawem przez dokonanie

samej czynności, a nie przez osiąganie celu leżącego poza treścią czynności. W

konsekwencji trzeba uznać, że odwołanie się do kategorii celu czynności prawnej

jest niezbędnym kryterium oceny, czy doszło do obejścia prawa. Zatem to przez

ustalenie celu czynności, swoisty zabieg antycypacji konsekwencji związanych in

casu z dokonaniem czynności, można ustalić fakt obejścia prawa, a to wymaga

uwzględnienia zamiarów i dążeń stron podejmujących określone działanie prawne

w kwestii relacji do czynności prawnej pozornej (zob. M. Safjan (w:) Kodeks cywilny,

t. 1, red. K. Pietrzykowski, 2018). Ustalenie, że umowa zmierza do obejścia prawa,

wymaga poczynienia konkretnych ustaleń faktycznych dotyczących okoliczności jej

zawarcia, celu, jaki strony zamierzały osiągnąć, a także wszystkich koniecznych

elementów konstrukcyjnych stosunku prawnego (postanowienia Sądu Najwyższego

z: 20 stycznia 2010 r., II UK 264/09, Legalis nr 317073; 30 września 2025 r., II USK

35/25, LEX nr 3937698).

Ocena pozorności czynności prawnej zawartych umów zlecenia powstała na

gruncie zastosowania normy z art. 9 ust. 2 ustawy systemowej przewidującej zbieg

II USK 203/25

7

tytułów do ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z tą normą osoba spełniająca

warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z kilku

wymienionych w przepisie tytułów (w tym z umów zlecenia, o których mowa w art. 6

ust. 1 pkt 4 tej ustawy) jest objęta obowiązkowo ubezpieczeniami tylko z jednego z

powstałych tytułu tego, który powstał najwcześniej. Z ustaleń faktycznych niniejszej

sprawy wynikało, że R. G. w spornym okresie zawarła jednocześnie umowy

zlecenia ze spółką W. sp. z o.o. sp. k. (odwołującą) oraz S. sp. z o.o. sp. k.

(zainteresowaną), przy czym w ramach czynności objętych obydwoma umowami

zlecenia z 7 grudnia 2015 r. wykonywała jedną pracę w tym samym miejscu i

czasie, a więc w rzeczywistości wykonywała jedną usługę polegającą na opiece i

pomocy w gospodarstwie domowym osobom w podeszłym wieku lub chorym w

miejscu ich zamieszkania na terenie Niemiec. Za wykonane czynności otrzymała

wynagrodzenie rozbite na część wynagrodzenia od odwołującej się spółki i część

od zainteresowanej, przy tym niemożliwym było do rozróżnienia, jakie czynności

ubezpieczona wykonywała dla jednej lub drugiej Spółki. Sąd Apelacyjny zauważył,

że rozdzielenie wynagrodzenia ubezpieczonej za jej czynności nie było

uzasadnione sposobem wykonywania zlecenia, ani nie znajdowało żadnego innego

uzasadnienia, poza względami biznesowymi podmiotu zatrudniającego, czyli W. sp.

z o.o. sp. k. w likwidacji, a wiązało się jedynie z optymalizacją kosztów prowadzenia

działalności gospodarczej. Sąd Apelacyjny uznał, że zredagowanie dwóch umów

zlecenia obejmujących w istocie jeden stosunek zobowiązaniowy i wskazanie jako

tytułu do objęcia ubezpieczeniami społecznymi tylko jednej z nich stanowiło, świetle

art. 9 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, obejście prawa w

rozumieniu art. 58 § 1 k.c., którego celem była pozoracja zbiegu tytułów

ubezpieczenia społecznego i obniżenie kosztów wynikających z obowiązku

odprowadzania składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, a w rezultacie

opłacanie składek od niższej podstawy wymiaru przez odwołującą się spółkę.

Zdaniem Sądu, taka konstrukcja rozdziału umów o wykonywanie tych samych usług

przez tę samą osobę w tych samych miejscach i czasie miała od strony formalnej

urealnić zbieg tytułów ubezpieczeń społecznych w rozumieniu powołanego art. 9

ust. 2 ustawy systemowej. Stworzone pozory nie decydowały o rzeczywistym

zbiegu dwóch realnych i odrębnych umów, a stanowiły jedynie ewidentną próbę,

II USK 203/25

8

przez fikcyjny i pozorny rozdział umów, obejścia przepisów w zakresie opłacania

składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne od rzeczywistej podstawy

wymiaru składek. Sąd Apelacyjny uznał, że taka praktyka nie może zostać uznana

za legalną i akceptowalną formę zmniejszania kosztów przez spółkę, zwłaszcza, że

odbywało się to kosztem samej ubezpieczonej. Działania takie miały na celu

przedmiotowe wykorzystanie przepisów o ubezpieczeniu społecznym.

W ocenie Sądu Apelacyjnego wykonywanie czynności opieki z

podopiecznymi przez dwóch podwykonawców zostało dokonane w celu obejścia

przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez wyłącznie

formalne stworzenie drugiego tytułu do ubezpieczeń. Bez znaczenia przy tym jest

okoliczność, że tylko jeden z podwykonawców (W. Sp. z o.o. Sp. k.) miał

powiązania osobowe i kapitałowe z P. Sp. z o.o. Sp. k. Drugiego z podwykonawców

(S. Sp. z o.o. Sp. k.) łączyła bowiem stała umowa z P. Sp. z o.o. Sp. k., która

zawierała bezpośrednie umowy z osobami wymagającymi opieki lub ich opiekunami

prawnymi. Stworzona sieć powiązań pomiędzy Spółkami nie była przypadkowa,

skoro jej rezultatem było jednoczesne zatrudnianie tych samych opiekunów u

podopiecznych. Jedynym faktycznym efektem zawierania dwóch umów zlecenia z

jedną i tą samą osobą, która wykonywała w tym samym miejscu i na rzecz tego

samego podopiecznego usługę w imieniu i na rzecz grupy P. było nieuprawnione

obniżenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. Wobec tego

stanowisko, że umowy te winny w istocie stanowić jeden stosunek zlecenia jest w

pełni uzasadnione.

Do podnoszonych przez skarżącą w skardze kasacyjnej kwestii w sprawie

wykładni przepisu art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 9 ust. 2 ustawy systemowej Sąd

Najwyższy odniósł się już w swoim orzecznictwie, w tym między innymi w wyroku z

25 kwietnia 2019 r. (I UK 110/18, LEX nr 2655519) oraz postanowieniach z: 27

listopada 2019 r. (III UK 37/19, LEX nr 3584639); 13 maja 2020 r. (III UK 202/19,

LEX nr 3217351); 15 maja 2020 r. (III UK 207/19, LEX nr 322378), 23 czerwca

2020 r. (III UK 204/19, LEX nr 3154306), przyjmując, że w sytuacji, gdy finalnym

odbiorcą usługi jest ten sam podmiot, a zleceniobiorca wykonuje czynności w tym

samym miejscu i czasie, to rozbicie tego zlecenia na dwie umowy, zawierane z

dwoma podmiotami bez jakiegokolwiek logicznego czy ekonomicznie

II USK 203/25

9

uzasadnionego celu, nie może być rozumiane inaczej niż jako działanie w celu

obejścia prawa - działanie pozorujące zbieg tytułów do ubezpieczenia społecznego.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z 13 maja 2020 r. (III UK 203/19, LEX nr

3207811) zwrócił również uwagę, że zredagowanie dwóch umów zlecenia przez

podmioty o ścisłym powiązaniu osobowym i kapitałowym, obejmujących w istocie

tożsamy zakres obowiązków i wskazanie jako tytułu do objęcia ubezpieczeniami

społecznymi, tylko jednej z nich, należy traktować w świetle art. 9 ust. 2 ustawy

systemowej, jako obejście prawa w rozumieniu art. 58 § 1 k.c., którego celem jest

pozorowanie zbiegu tytułów ubezpieczenia społecznego i obniżenia kosztów

wynikających z obowiązku odprowadzania składek na obowiązkowe ubezpieczenia

społeczne. Takie intencyjne działania nie zasługują na ochronę jurysdykcyjną na

gruncie chybionych podstaw kasacyjnego zaskarżenia (art. 58 § 1 k.c. w związku z

art. 9 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).

W wyroku z 27 czerwca 2013 r. (I UK 10/13, LEX nr 1391149) Sąd

Najwyższy wskazał, że zważa się na prawo do zawarcia określonej umowy, jeżeli

jednak była wykorzystywana instrumentalnie, to niewykluczone jest jej

zakwestionowanie jako podstawy (tytułu) podlegania ubezpieczeniom społecznym,

nie ze względu na pozorność (art. 83 k.c.), lecz ze względu na obejście prawa. To,

że zlecenie było wykonywane, nie wyłącza oceny dotyczącej ważności tego

zobowiązania, w tym przypadku jako podstawy ubezpieczenia społecznego.

Zastosowanie klauzuli nieważności z art. 58 § 1 k.c. jest szczególne, a zarazem

szerokie, gdyż ocenie poddaje się skutki różnych zdarzeń i czynności prawnych.

Badaniu podlega więc causa umowy, w szczególności, czy umowa była konieczna

w przypadku ubezpieczonego jako źródło utrzymania, czy też chodziło tylko o

przedmiotowe wykorzystanie przepisów o ubezpieczeniu społecznym i stworzenie

formalnej podstawy ubezpieczenia, tak aby zawarcie umowy zlecenia za jedyny cel

miało unikanie płacenia składek na ubezpieczenia społeczne z prowadzonej

równolegle działalności gospodarczej. Takiego celu nie usprawiedliwia zasada

wolności umów, gdyż nie jest nieograniczona nawet w prawie cywilnym (art. 3531

k.c.), tym bardziej, gdy nie można stwierdzić pozorności umowy (art. 83 § 1 k.c.),

lecz szczególne działanie może być kwalifikowane jako obejście prawa albo jako

niezgodne z zasadami współżycia społecznego (art. 58 § 1 i 2 k.c.; M. Kuśmierczyk,

II USK 203/25

10

Obejście prawa na gruncie ubezpieczeń społecznych jako czynność nieważna w

rozumieniu art. 58 § 1 k.c., Doradztwo podatkowe 2023, nr 5, s. 69 i n.).

Judykatura wypracowała wspólne stanowisko, zgodnie z którym

instrumentalne (przedmiotowe) wykorzystanie przepisów ubezpieczeń społecznych

dla unikania wyższych składek na ubezpieczenia społeczne może skutkować

nieważnością zawartej umowy zlecenia, gdy jej celem jest obejście przepisów

prawa (art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 9 ust. 2 ustawy systemowej; wyroki Sądu

Najwyższego z: 17 kwietnia 2009 r., I UK 314/08, OSNP 2010, nr 21-22, poz. 272;

19 stycznia 2010 r., I UK 261/09, LEX nr 577825; 5 lipca 2012 r., I UK 101/12, LEX

nr 1250560; 7 stycznia 2013 r., I UK 372/12, LEX nr 1303200; postanowienia Sądu

Najwyższego z 19 lipca 2023 r., III USK 450/22, Legalis nr 2967970; 28

października 2025 r., II USK 107/25, LEX nr 3937336).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Sąd Najwyższy stwierdził,

że skarżące nie wykazały istnienia powołanej przyczyny przedsądu. Problem w

wykładni przepisów, które skarżące przywołały we wniosku, doczekał się

interpretacji w judykaturze. Zagadnienia formułowane we wniosku przez skarżące

zostały jednomyślnie rozstrzygnięte w kolejnych sprawach ze skargi płatnika

składek (odwołującej się Spółki) skierowanych wraz ze skargą kasacyjną do Sądu

Najwyższego (postanowienia Sądu Najwyższego z: 23 kwietnia 2025 r., II USK 2/25,

LEX nr 3913358; 13 maja 2025 r., II USK 370/24, LEX nr 3863038; 30 września

2025 r., II USK 386/24, LEX nr 3937697; 30 września 2025 r., II USK 35/25, LEX nr

3937698; 15 października 2025 r., II USK 37/25, LEX nr 3929925). Podzielając

argumentację przyjętą w powołanych sprawach, Sąd Najwyższy uznał, że nie

zostały wykazane powołanej przez skarżące przesłanki przedsądu i na podstawie

art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Sąd Najwyższy oddalił wniosek organu rentowego o zasądzenie kosztów

postępowania kasacyjnego, ponieważ w odpowiedzi na skargę kasacyjną jego

pełnomocnik wniósł o wydanie orzeczenia o oddalenie skargi kasacyjnej. Z treści

wniosku zgłoszonego w odpowiedzi na skargę kasacyjną wynika, że pełnomocnik

organu rentowego domagał się zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w

związku z oddaleniem skargi kasacyjnej. Wobec tego koszty odpowiedzi na skargę

kasacyjną, w której nie wskazano argumentów za odmową przyjęcia skargi

II USK 203/25

11

kasacyjnej do rozpoznania, nie mogą być uznane za koszty celowej obrony w

rozumieniu art. 98 § 1 w związku z art. 391 § 1 i 39821 k.p.c. (postanowienia Sądu

Najwyższego z: 20 sierpnia 2014 r., II CSK 77/14, OSNC 2015, nr 7-8, poz. 91; 13

stycznia 2015 r., V CSK 353/14, LEX nr 1628961; 11 grudnia 2018 r., II PK 278/17,

LEX nr 259338; 21 lutego 2019 r., II PK 38/18, Legalis nr 1875466; 5 lipca 2023 r.,

II USK 646/21, Legalis nr 2958754; 13 maja 2025 r., II USK 370/24, LEX nr

3863038).

(J.K.)

[a.ł]