Składki kierowców za część miesiąca za granicą. Skarga spółki oddalona

Decyzją nr […] z 14 lipca 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w

Gdańsku uznał za nieprawidłowe stanowisko zawarte we wniosku przedsiębiorcy M.

sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w S., złożonym 18 maja 2022 r., dotyczące ustalania

podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne kierowców wykonujących

zadania w zakresie przewozów międzynarodowych.

Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych, wyrokiem z 17 listopada 2022 r. (sygn. akt VI U 417/22), wydanym w

sprawie M. sp. z o.o. sp.k. w S., z odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych Oddział w Gdańsku, o interpretację przepisów, oddalił odwołanie i

zasądził od odwołującej spółki na rzecz organu rentowego kwotę 180 zł, tytułem

zwrotu kosztów procesu z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, za czas od dnia

uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. Sąd Okręgowy zauważył, że w

rozpatrywanej sprawie wniosek płatnika składek dotyczy ustalenia podstawy

wymiaru składek dla kierowców w transporcie międzynarodowym, zatrudnionych

przez część miesiąca, którzy pozostały czas spędzają na urlopie bezpłatnym. Płatnik

składek firma M. wskazuje na przepisy art. 18 ust 9 i 10 ustawy systemowej,

wywodząc z nich zasadę, że podstawa wymiaru składek powinna zostać

zmniejszona proporcjonalnie do czasu faktycznie przepracowanego w danym

miesiącu. Wnioskujący o interpretację indywidualną wskazuje, że w sytuacji kierowcy

podlegającego ubezpieczeniu społecznemu przez niepełny miesiąc należy

uwzględnić faktyczne wynagrodzenie pomniejszone o diety i odnieść je nie do

przeciętnego wynagrodzenia w danym miesiącu, a do wynagrodzenia przeciętnego

pomniejszonego proporcjonalnie do czasu podlegania ubezpieczeniu społecznemu.

W ocenie Sądu Okręgowego taka wykładnia cytowanych przepisów nie jest

prawidłowa, co słusznie zdaniem tego Sądu stwierdził organ rentowy. Przede

wszystkim żaden z przywoływanych przez odwołującą przepisów, dotyczących

podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne kierowcy w transporcie

międzynarodowym, nie wymienia art. 18 ust 9 i 10 ustawy systemowej. Sąd

Okręgowy zwrócił uwagę na fakt, że zgodnie z przepisem art. 18 ust. 9 i 10 ustawy

II USKP 128/26

3

systemowej za miesiąc, w którym nastąpiło odpowiednio objęcie ubezpieczeniami

emerytalnym i rentowymi lub ich ustanie i jeżeli trwały one tylko przez część

miesiąca, kwotę najniższej podstawy wymiaru składek zmniejsza się proporcjonalnie,

dzieląc ją przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni

podlegania ubezpieczeniu (ust. 9), natomiast zasady zmniejszania najniższej

podstawy wymiaru składek, o których mowa w ust. 9, stosuje się odpowiednio w

przypadku niezdolności do pracy trwającej przez część miesiąca, jeżeli z tego tytułu

ubezpieczony spełnia warunki do przyznania zasiłku (ust. 10). Sąd Okręgowy

wskazał, że podziela pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w wyroku z 13 stycznia

2015 r. (II UK 215/13) i potwierdza, że w przypadku osiągania przez kierowcę w

transporcie międzynarodowym wynagrodzenia niższego niż przeciętne w danym

miesiącu nie stosuje się mechanizmu odliczania równowartości diet za każdy dzień

pobytu.

Na skutek apelacji odwołującej, Sąd Apelacyjny w Szczecinie III Wydział Pracy

i Ubezpieczeń Społecznych, wyrokiem z 26 października 2023 r. (sygn. akt III AUa

1/23), oddalił apelację i zasądził od płatnika składek M. sp. z o.o. sp.k. w S. na rzecz

organu rentowego kwotę 240, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w

postępowaniu apelacyjnym, wraz z ustawowymi odsetkami należnymi po upływie

tygodnia, od dnia doręczenia zobowiązanemu niniejszego orzeczenia do dnia

zapłaty.

W uzasadnieniu wyroku Sąd odwoławczy wskazał, że zważywszy, iż

okoliczności faktyczne były bezsporne, Sąd I instancji dokonał właściwej oceny

prawnej i nie dopuścił się naruszenia wskazanych w apelacji przepisów ustawy

Prawo przedsiębiorców. Sąd Okręgowy w szczególności dokonał prawidłowej

subsumpcji ustalonego stanu faktycznego, a przy tym odwołał się do orzecznictwa

Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego, co zdaniem Sądu II instancji

zasługiwało na aprobatę i jako takie uznane zostały przez Sąd Apelacyjny za własne.

Sąd odwoławczy uznał, że w przypadku kierowców wykonujących zadania w

międzynarodowym transporcie drogowym kluczowe znaczenie ma mechanizm

wyłączania z podstawy wymiaru składek części przychodu odpowiadającej

równowartości diet. Według oceny Sądu, preferencyjne zasady ustalania tej

II USKP 128/26

4

podstawy mają charakter wyjątkowy i są ściśle określone przedmiotowo przez

przepisy wykonawcze wydane na podstawie ustawowej delegacji. Sąd Apelacyjny

podkreślił, że minister został upoważniony do modyfikacji podstawy wymiaru składek

wyłącznie poprzez wyłączenie z niej konkretnych rodzajów przychodów, co stanowi

doprecyzowanie regulacji ustawowej, a nie jej dowolną zmianę.

W procesie interpretacji przepisów Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że kwota

przeciętnego wynagrodzenia nie jest uniwersalnym progiem, poniżej którego

podstawa składek nigdy nie może spaść, lecz stanowi limit ochronny stosowany w

konkretnej sytuacji. Limit ten aktywuje się tylko wtedy, gdy faktyczny przychód

pracownika jest wyższy od przeciętnego wynagrodzenia, a zastosowanie odliczeń z

tytułu diet spowodowałoby obniżenie podstawy wymiaru składek poniżej tego progu.

Jeśli natomiast wynagrodzenie po odjęciu diet nadal przewyższa przeciętne

wynagrodzenie, podstawą wymiaru pozostaje faktyczny przychód pomniejszony o te

należności.

Jednocześnie Sąd odwoławczy stanowczo odrzucił możliwość posiłkowania

się przepisami dotyczącymi proporcjonalnego zmniejszania najniższej podstawy

wymiaru składek w przypadku objęcia ubezpieczeniem lub jego ustania w trakcie

miesiąca. Sąd II instancji uznał, że brak jest podstaw prawnych do wyliczenia

wysokości podstawy wymiaru składek na zasadach zakładających redukcję kwoty

przeciętnego wynagrodzenia odpowiednio do okresu przebywania pracownika za

granicą. Wynika to z faktu, że w obowiązującym porządku prawnym nie istnieje

regulacja pozwalająca na takie proporcjonalne pomniejszanie progu

porównawczego, w odniesieniu do pracownika wykonującego zadania za granicą

jedynie przez część miesiąca. W konsekwencji Sąd stwierdził, że porównania

przychodu do kwoty przeciętnego wynagrodzenia należy każdorazowo dokonywać z

uwzględnieniem jego pełnej wysokości, bez względu na wymiar czasu spędzonego

poza granicami kraju w danym okresie rozliczeniowym.

Skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego wywiodła odwołująca spółka,

zaskarżając w całości wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, zarzucając

naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 9 i 10 ustawy z dnia 13 października

1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z art. 21b pkt 2 ustawy z dnia 5

II USKP 128/26

5

lipca 2019 r. o czasie pracy kierowców w zw. z art. 21 ustawy systemowej oraz w zw.

z § 2 ust. 1 pkt 16 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28

września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru

składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, poprzez ich błędną wykładnię i

przyjęcie, że w przypadku kierowców wykonujących zadania służbowe w ramach

międzynarodowych przewozów drogowych nie powinien mieć zastosowanie art. 18

ust. 9 i 10 ustawy systemowej, (tj. za miesiąc, w którym nastąpiło odpowiednio

objęcie ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi lub ich ustanie i jeżeli trwały one

tylko przez część miesiąca, minimalny przychód stanowiący podstawę wymiaru

składek, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 16 Rozporządzenia powinien zostać

zmniejszony proporcjonalnie, dzieląc kwotę przeciętnego wynagrodzenia przez

liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni podlegania

ubezpieczeniu), a co za tym idzie błędne przyjęcie, że brak jest podstaw do

proporcjonalnego zmniejszenia dolnej podstawy wymiaru składek proporcjonalnie do

części przepracowanego miesiąca (okresu objęcia ubezpieczeniami emerytalnym i

rentowymi w danym miesiącu) - czyli do proporcjonalnej części wynagrodzenia.

W związku z powyższym, skarżąca wniosła o przyjęcie przez Sąd Najwyższy

skargi kasacyjnej do rozpoznania, podnosząc, że istnieje potrzeba wykładni

przepisów: art. 18 ust. 9 i 10 ustawy systemowej w zw. z art. 21b pkt 2 ustawy o

czasie pracy kierowców w zw. z art. 21 ustawy systemowej oraz w zw. z § 2 ust. 1

pkt 16 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 września 2017 r.

w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na

ubezpieczenia emerytalne i rentowe wywołujących rozbieżności w orzecznictwie

sądów, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi

Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania i zasądzenie od organu rentowego na

rzecz odwołującej spółki zwrotu kosztów procesu w postępowaniu kasacyjnym

według norm przepisanych.

W odpowiedzi na wywiedzioną skargę kasacyjną, organ rentowy wniósł o

sprawdzenie wartości przedmiotu sporu oraz ustalenie jej w wysokości 0 zł oraz

odrzucenie skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej, odmowę przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania, oddalenie skargi kasacyjnej jako bezzasadnej w razie jej

przyjęcia oraz w każdym przypadku zasądzenie na rzecz organu rentowego kosztów

II USKP 128/26

6

zastępstwa procesowego ustalonego według norm przepisanych za postępowanie

kasacyjnej przed Sądem Najwyższym powiększonych o należne odsetki zgodnie z

art. 98 § 11 k.p.c.

Pismem z 26 marca 2024 r. odwołująca spółka wskazała, że wartość

przedmiotu zaskarżenia wynosi 54.125 zł.

Natomiast pismem z 4 kwietnia 2024 r. pełnomocnik odwołującej spółki

wskazał, że 29 marca 2024 r. nastąpiło przekształcenie odwołującej spółki w M1. sp.

z o.o. z siedzibą w S.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skargę kasacyjną odwołującej spółki należało uznać za bezzasadną, nie

doszło bowiem w rozpoznawanej sprawie do naruszenia przez Sąd Apelacyjny

przywołanych przepisów prawa materialnego.

Zgodnie z art. 39813 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę kasacyjną w

granicach zaskarżenia oraz w granicach podstaw, a w granicach zaskarżenia bierze

z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

Strona skarżąca w wywiedzionej przez siebie skardze kasacyjnej podniosła

zarzuty naruszenia przez Sąd Apelacyjny przepisów prawa materialnego, tj. art. 18

ust. 9 i 10 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

w zw. z art. 21b pkt 2 ustawy o czasie pracy kierowców w zw. z art. 21 ustawy

systemowej oraz w zw. z § 2 ust. 1 pkt 16 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki

Socjalnej w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na

ubezpieczenia emerytalne i rentowe, które to naruszenia miałyby polegać na błędnej

wykładni przywołanych przepisów. Przypomnienia więc wymaga, że naruszenie

prawa materialnego przez jego błędną wykładnię polega - najkrócej rzecz ujmując -

na mylnym zrozumieniu, a więc na wadliwej interpretacji treści normy prawnej

wynikającej z przepisu objętego zarzutem naruszenia. Koniecznym elementem

zarzutu błędnej wykładni prawa materialnego jest więc wyraźne wskazanie, na czym

polega wadliwa interpretacja dokonana przez ten sąd, a także wyjaśnienie, jak -

II USKP 128/26

7

zdaniem skarżącego - przepisy te powinny być rozumiane (zob. wyrok Sądu

Najwyższego z 26 stycznia 2023 r., II CSKP 873/22, LEX nr 3519728; wyrok Sądu

Najwyższego z 18 listopada 2025 r., III USKP 96/25, Legalis nr 3291871) – z taką

sytuacją nie mamy jednak do czynienia w niniejszej sprawie.

Przywołany w skardze kasacyjnej przepis art. 21b ustawy z dnia 16 kwietnia

2004 r. o czasie pracy kierowców, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania

zaskarżonej decyzji, stanowił , że kierowca wykonujący zadania służbowe w ramach

międzynarodowych przewozów drogowych nie jest w podróży służbowej w

rozumieniu art. 775 § 1 k.p.. Do takiego kierowcy stosuje się w zakresie ustalania

podstawy wymiaru:

1. podatku dochodowego od osób fizycznych - przepisy dotyczące osób

zatrudnionych w kraju i przebywających czasowo za granicą, o których mowa

w art. 21 ust. 1 pkt 20 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym

od osób fizycznych (Dz.U. z 2021 r., poz. 1128, z późn. zm.);

2. składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe - przepisy wydane na

podstawie art. 21 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie

ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2022 r., poz. 1009, 1079 i 1115) dotyczące

pracowników zatrudnionych za granicą u polskich pracodawców.

Powyższy przepis został uchylony z dniem 19 sierpnia 2023 r. mocą ustawy z

28 lipca 2023 r. o delegowaniu kierowców w transporcie drogowym (Dz.U. z 2023

r., poz. 1523). Obowiązywał od 2 lutego 2022 r. do 19 sierpnia 2023 r. i regulował, o

czym była mowa wyżej, zakaz stosowania przepisów o podróży służbowej do

kierowców transportu międzynarodowego. Jednocześnie przepis wskazywał jakie

unormowania prawa podatkowego i prawa ubezpieczeń społecznych znajdowały

zastosowanie wobec tych kierowców. Obecnie został on zastąpiony szerszymi

regulacjami zawartymi w rozdziale 3a ustawy o czasie pracy kierowców (t.j. Dz.U. z

2026 r., poz. 477).

Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie

ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 199 ze zm.) minister właściwy do

spraw zabezpieczenia społecznego określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe

zasady ustalania podstawy wymiaru składek, z uwzględnieniem ograniczenia, o

II USKP 128/26

8

którym mowa w art. 19 ust. 1, oraz wyłączenia z podstawy wymiaru składek

niektórych rodzajów przychodów.

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w

sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na

ubezpieczenia emerytalne i rentowe (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 316) precyzuje w § 1,

że podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, zwanych dalej

„składkami”, stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od

osób fizycznych, osiągany przez pracowników u pracodawcy z tytułu zatrudnienia w

ramach stosunku pracy, z zastrzeżeniem art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 13 października

1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, zwanej dalej „ustawą”, oraz § 2 – który

zawiera enumeratywne wskazanie przychodów, które nie stanowią podstawy

wymiaru składek. Takiej podstawy nie stanowi m.in. część wynagrodzenia

pracowników, których przychód jest wyższy niż przeciętne wynagrodzenie, o którym

mowa w art. 19 ust. 1 ustawy, zatrudnionych za granicą u polskich pracodawców, z

wyłączeniem osób wymienionych w art. 18 ust. 12 ustawy - w wysokości

równowartości diety przysługującej z tytułu podróży służbowych poza granicami

kraju, za każdy dzień pobytu, określonej w przepisach w sprawie wysokości oraz

warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w

państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży

służbowej poza granicami kraju, z tym zastrzeżeniem, że tak ustalony miesięczny

przychód tych osób stanowiący podstawę wymiaru składek nie może być niższy od

kwoty przeciętnego wynagrodzenia, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy (§ 2 pkt

16).

O ile na gruncie ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od

osób fizycznych i ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń

społecznych pojęcie „przychód” jest wspólne, to przepisy prawa ubezpieczeń

zawierają autonomiczne unormowania dotyczące „wyłączenia z podstawy wymiaru

składek niektórych rodzajów przychodów” (art. 21 ustawy systemowej). Na mocy

delegacji zawartej w tym przepisie, wyłączeniu z podstawy wymiaru składek

podlegają wymienione w § 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia

18 grudnia 1998 r. przychody ujęte w art. 12 ust. 1 ww. ustawy podatkowej, a do nich

nie należy wartość świadczeń ponoszonych przez pracodawcę np. z tytułu

II USKP 128/26

9

zakwaterowania pracowników, co przesądza o tym, że tego rodzaju nieodpłatne

świadczenie podlega „oskładkowaniu” (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 17

marca 2021 r., II USK 118/21, Legalis nr 2555552).

Zgodzić należy się z Sądem Apelacyjnym, który – podobnie jak Sąd Okręgowy

- odwołał się do stanowiska wyrażonego przez Sąd Najwyższy w wyroku z 13

stycznia 2015 r. w sprawie o sygn. akt II UK 205/13 (Legalis nr 1186778), z którego

wynika, że skoro z § 2 ust. 1 pkt 16 in principio rozporządzenia Ministra Pracy i

Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania

podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. Nr 161,

poz. 1106 z późn. zm.) wynika, że podstawy wymiaru składek nie stanowi przychód

stanowiący część wynagrodzenia pracowników zatrudnionych za granicą u polskich

pracodawców, odpowiadający równowartości diety przysługującej z tytułu podróży

służbowej poza granicami kraju, za każdy dzień pobytu, to znaczy, że o taką kwotę

podlega obniżeniu podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne.

Zastrzeżenie zawarte w § 2 ust. 1 pkt 16 in fine rozporządzenia, że tak ustalony

miesięczny przychód tych osób nie może być niższy od kwoty przeciętnego

wynagrodzenia, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń

społecznych, oznacza zatem, że jeżeli faktycznie wypłacone pracownikowi w danym

miesiącu kalendarzowym wynagrodzenie jest wyższe niż przeciętne, to

zastosowanie wyłączenia przewidzianego w części wstępnej § 2 ust. 1 pkt 16

rozporządzenia nie może doprowadzić do obniżenia podstawy wymiaru składek do

kwoty niższej niż przeciętne wynagrodzenie. W takiej sytuacji ulga w opłacaniu

składek na ubezpieczenia społeczne będzie zatem niższa niż wynikająca z działania

mechanizmu przewidzianego w § 2 ust. 1 pkt 16 in principio rozporządzenia, ale

nadal podstawa wymiaru składek będzie obniżona w stosunku do przewidzianej

ustawą systemową. Kwota przeciętnego wynagrodzenia, o której mowa w § 2 ust. 1

pkt 16 in fine rozporządzenia, nie jest więc progiem, od jakiego podstawa wymiaru

składek nie może być niższa, jeżeli rzeczywisty przychód pracownika jest od tej

kwoty niższy. Jest progiem mającym zastosowanie, gdy faktycznie wypłacone

wynagrodzenie jest wyższe niż przeciętne, a zastosowanie odliczeń przewidzianych

przepisem spowodowałoby obniżenie podstawy wymiaru składek poniżej tego progu.

Do kierowców wykonujących zadania służbowe w ramach międzynarodowych

II USKP 128/26

10

przewozów drogowych, znajduje niewątpliwie zastosowanie § 2 ust. 1 pkt 16

rozporządzenia, w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru

składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. W myśl przywołanego przepisu,

podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe nie stanowi część

wynagrodzenia pracowników, których przychód jest wyższy niż przeciętne

wynagrodzenie, zatrudnionych za granicą u polskich pracodawców - z wyłączeniem

osób wymienionych w art. 18 ust. 12 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych -

w wysokości równowartości diety przysługującej z tytułu podróży służbowych poza

granicami kraju, za każdy dzień pobytu, określonej w przepisach w sprawie

wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi

zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu

podróży służbowej poza granicami kraju, z tym zastrzeżeniem, że tak ustalony

miesięczny przychód tych osób stanowiący podstawę wymiaru składek nie może być

niższy od kwoty przeciętnego wynagrodzenia, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy

w sytuacji, gdy kierowca w transporcie międzynarodowym nie osiągnie w danym

miesiącu wynagrodzenia wyższego niż przeciętne, zostanie rozliczony na zasadach

ogólnych. Dokonując analizy dopuszczalności zastosowania wskazanego przepisu,

należy więc każdorazowo brać pod uwagę łączny przychód uzyskany przez

pracownika za dany miesiąc, a zatem zarówno za pracę wykonywaną na terenie

Polski, jak i za granicą. Po pomniejszeniu kwoty łącznego przychodu pracownika za

dany miesiąc o równowartość diet za dni pobytu za granicą, należy dokonać

porównania do kwoty przeciętnego wynagrodzenia.

Rację ma Sąd Apelacyjny przyjmując, że brak jest podstaw prawnych do

wyliczenia wysokości podstawy wymiaru składek, na zasadach wynikających z art.

18 ust. 9 i 10 ustawy systemowej. Wynika to rzeczywiście z tego, że brak jest

regulacji, która pozwalałaby przy dokonywaniu porównania kwoty przeciętnego

wynagrodzenia do proporcjonalnego zmniejszania kwoty przeciętnego

wynagrodzenia odpowiednio do okresu przebywania za granicą, w odniesieniu do

pracownika pracującego przez część miesiąca za granicą. Porównania takiego

należy więc każdorazowo dokonywać do pełnej kwoty przeciętnego wynagrodzenia.

II USKP 128/26

11

Nie ulega wątpliwości, że nie sprawia kłopotów wykładnia § 2 ust. 1 pkt 16

rozporządzenia w przypadku zatrudnienia pracownika przez cały miesiąc. Tak samo

wykładnia art. 18 ust. 9 ustawy systemowej, z tą tylko uwagą, że skarżąca

niezasadnie upatruje stosowanie tego przepisu do stosunku pracy, gdyż podstawę

składek w przypadku pracowniczego zatrudnienia stanowi przychód, niezależnie od

tego, czy został osiągnięty po przepracowaniu całości miesiąca. Po drugie, przepis

art. 18 ust. 9 ma zastosowanie do ubezpieczonego, dla którego przepisy przewidują

najniższą podstawę wymiaru składek z danego tytułu ubezpieczenia (np. art. 18 ust.

7 ustawy systemowej).

W sprawie chodzi więc o wykładnię i stosowanie tych przepisów prawa do

ustalenia podstawy wymiaru składek za część miesiąca. Wówczas odpowiedź jest

jasna w przypadku art. 18 ust. 9, bo wynika z samej ustawy, tj. kwotę najniższej

podstawy wymiaru składek zmniejsza się proporcjonalnie, dzieląc ją przez liczbę dni

kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni podlegania ubezpieczeniu.

Natomiast w przypadku pracowniczego zatrudnienia, to co pracownik zarobi przez

część miesiąca stanowi jego przychód, a zarazem podstawę wymiaru składek. Nie

ma tu ograniczenia takiego jak w art. 18 ust. 9, czyli „kwoty najniższej podstawy

wymiaru składek”. Wyjątek został uczyniony dla pracowników zatrudnionych za

granicą w § 2 ust. 1 pkt 16 rozporządzenia. Polega na zmniejszeniu podstawy

wymiaru składek o wartość diet, jednak wówczas tak ustalony miesięczny przychód

nie może być niższy od kwoty przeciętnego wynagrodzenia.

Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39814 k.p.c., oddalił

skargę kasacyjną, orzekając o kosztach postępowania na podstawie § 10 ust. 4 pkt

2 w zw. z § 9 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015

r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 118).

DS

Agnieszka Góra-Błaszczykowska

Ewa Stryczyńska Jarosław Sobutka

[SOP]