Skarga o rekompensatę z wartością 6000 zł odrzucona, zażalenie oddalone

Wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2025 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie oddalił

apelację wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego w Przemyślu z dnia 13

czerwca 2024 r.

Powyższy wyrok zaskarżył skargą kasacyjną pełnomocnik odwołującego się,

wskazując jednocześnie wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 6.000 zł.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 17 lipca 2025 r.

odrzucił skargę kasacyjną, uznając, że jest ona niedopuszczalna.

Sąd wskazał, że zgodnie z art. 3981 § 1 k.p.c. od wydanego przez sąd

drugiej instancji prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie

odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania kończących postępowanie w

sprawie strona, Prokurator Generalny, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik

Praw Dziecka może wnieść skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego, chyba że

II UZ 37/26

2

przepis szczególny stanowi inaczej. Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w

sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest

niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych, a w sprawach z zakresu prawa pracy i

ubezpieczeń społecznych - niższa niż dziesięć tysięcy złotych.

Stosując przywołane regulacje prawne, Sąd Apelacyjny stwierdził, że skarga

kasacyjna jest niedopuszczalna, ponieważ wartość przedmiotu zaskarżenia nie

osiągnęła kwoty co najmniej 10.000 złotych, zaś sporna sprawa dotyczy

rekompensaty z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach, a więc jest to

sprawa o prawo majątkowe i dopuszczalność skargi kasacyjnej jest uzależniona od

osiągnięcia minimalnej wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Apelacyjny odrzucił

skargę kasacyjną na podstawie art. 3986 § 1 k.p.c.

Postanowienie Sądu Apelacyjnego zaskarżył w całości zażaleniem

pełnomocnik odwołującego się, zarzucając naruszenie: (-) art. 19 w związku z art.

3982 § 1 k.p.c., przez wadliwe zastosowanie, gdy pismem z dnia 21 lipca 2025 r.

wskazano wartość przedmiotu sporu a więc kwestie formalne zostały w ten sposób

zweryfikowane i nie można zgodzić się ze stanowiskiem Sądu; (-) art. 3986 w

związku z art. 19 i 25 w związku z art. 126 1 § 1 k.p.c., przez ich niezastosowanie i

zaniechanie czynności wyjaśniających oraz wydanie zaskarżonego postanowienia

mimo, iż wnioskodawca wskazał pismem z dnia 21 lipca 2025 r. wartość

przedmiotu zaskarżenia.

Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego

postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie nie jest trafne. Zasadą jest, że dopuszczalność skargi kasacyjnej

limitowana jest wartością przedmiotu zaskarżenia, co też prawidłowo ustalił Sąd

odwoławczy. Oczywiście od tego wzorca ustawodawca przewidział wyjątki, które

powinny być interpretowane ściśle. Skoro zaskarżony wyrok dotyczył rekompensaty

z tytułu pracy w szczególnych warunkach, to o dopuszczalności skargi kasacyjnej

dopuszczalności decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia (bezsporne).

II UZ 37/26

3

W tej mierze skarżący wypełnił ciążący na nim obowiązek i wskazał daną

wartość, określając ją na kwotę 6.000 zł. W sytuacji, gdy strona – reprezentowana

przez profesjonalnego pełnomocnika – wskazuje podprogowe wartości przedmiotu

zaskarżenia, a tego rodzaju zabieg nie stanowi oczywistej omyłki pisarskiej albo

oczywistej niedokładności (co należy ocenić z perspektywy przebiegu

postępowania i wskazywanych ewentualnie uprzednio spornych sum i należności),

to Sąd drugiej instancji nie ma obowiązku z urzędu weryfikować wskazanej tam

kwoty (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 12 marca 1997 r., II UKN 32/97,

OSNP 1997 nr 20, poz. 408; z dnia 25 marca 2004 r., II CZ 25/04, LEX nr 1101696).

Oczywiście skarżący – w terminie otwartym do złożenia skargi kasacyjnej –

może dążyć do korekty (sprostowania) uprzednio wskazanej wartości przedmiotu

zaskarżenia. Jeśli tak uczyni i złoży stosowne pismo, to wówczas niezbędne jest

wyjaśnienie tej (tych) różnic między pierwotną a ostateczną sumą. Tymczasem

pismo pełnomocnika z dnia 21 lipca 2025 r. jest blankietowe i jeśli ma stanowić (jak

chce tego skarżący) sprecyzowanie wartości przedmiotu zaskarżenia, to winno

odwoływać się do mechanizmu z art. 22 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o

emeryturach pomostowych (jednolity tekst: Dz. U. z 2024 r. poz. 1696), który

wyjaśnia sposób jej obliczenia, podobnie jak stosowne wskazówki strona (jej

pełnomocnik) może znaleźć na odpowiednich stronach organu rentowego. Dopiero

przedstawienie stosownego wyliczenia (jego mechanizmu) może skłonić sąd

powszechny do wszczęcia procedury weryfikacyjnej, gdyby uznał, że zamiarem

strony jest chęć wywiedzenia skargi kasacyjnej w sprawie, której przedmiot

zaskarżenia (a wcześniej sporu) nie otwierał drogi do tego rodzaju postępowania

(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia 1998 r., II UZ 24/98,

OSNP 1999 nr 8, poz. 291).

Nie można też zapomnieć, że pismo pełnomocnika ubezpieczonego zostało

złożone do Sądu odwoławczego już po wydaniu przez ten organ postanowienia o

odrzuceniu skargi kasacyjnej. Sąd odwoławczy nie ma obowiązku oczekiwania na

„potencjalne pismo” autora skargi kasacyjnej, w którym podniesie wskazaną

uprzednio wartość przedmiotu zaskarżenia, a podjęte przez sąd działania (wydanie

postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej) nie mogą być postrzegane przez

pryzmat nadmiernego formalizmu, bowiem to nie działania sądu czy przeciwnika

II UZ 37/26

4

procesowego miały wpływ na kierunek zaskarżonego orzeczenia, lecz wyłącznie

sposób sporządzenia skargi kasacyjnej. Inaczej mówiąc, staranność argumentów, z

jaką zostało sporządzone zażalenie powinna uprzednio towarzyszyć sporządzeniu

skargi kasacyjnej. Przytoczone przez skarżącego (w uzasadnieniu zażalenia)

bogate orzecznictwo Sądu Najwyższego (na przykład w sprawach III UZ 31/11; I

UZ 119/17; I PZ 50/02) dotyczy innych sytuacji, w których strona wskazuje w

skardze kasacyjnej zawyżoną kwotę, która z uwagi na wyliczenie jej przez stronę

przeciwną albo przez sąd z urzędu jest de facto niższa niż minimalne kwoty

progowe. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w sprawie. Sąd odwoławczy

wobec wskazania kwoty 6.000 zł jako wartości przedmiotu zaskarżenia uprawniony

był – w tych okolicznościach sprawy – do odrzucenia skargi kasacyjnej, bez

konieczności wdrażania postępowania sanacyjnego w myśl zasady ius civile

vigilantibus scriptum est.

Od profesjonalnego pełnomocnika można (i należy) oczekiwać (zwłaszcza w

postępowaniu kasacyjnym) szczególnej staranności przy określaniu wartości

przedmiotu zaskarżenia. Należy też pamiętać, że samo wskazanie przez stronę

wartości przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną stanowi spełnienie wymagania

formalnego stawianego przez ten przepis, który w tym zakresie wymaga jedynie

oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 3984 § 3 k.p.c.). Na tym etapie,

kontrola ogranicza się do zachowania wymagań formalnych, niedopuszczalna jest

natomiast kontrola merytoryczna. Nie ma zatem podstaw do uznania, że

elementem określenia rozważanej wartości jest wskazanie i wyjaśnienie przyjętej

metody wyliczenia wartości przedmiotu zaskarżenia.

Z tych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł z mocy art. 39814 k.p.c. w związku z

art. 3941 § 3 k.p.c.

AGM

[a.ł]

II UZ 37/26

5