SN wyłączył sędzię Barbarę Skoczkowską z rozpoznania sprawy sędziego X. Y.

Przed Sądem Najwyższym – Izbą Odpowiedzialności Zawodowej zawisła

sprawa zainicjowana wnioskiem o zezwolenie na pociągnięcie do

odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Rejonowego […] w [...] X. Y.. Uchwałą

z dnia 17 lutego 2025 r., sygn. akt I ZI 29/24, Sąd Najwyższy odmówił zezwolenia

na pociągnięcie wymienionego sędziego do odpowiedzialności karnej. Zażalenie na

tą uchwałę złożył prokurator, a do jego rozpoznania został wylosowany skład Sądu

Najwyższego tworzony przez SSN Barbarę Skoczkowską (sygn. akt II ZIZ 12/25).

Obrońca sędziego X. Y. – SSA w [...] X.1 Y.1 – złożył wniosek o wyłączenie

SSN Barbary Skoczkowskiej od udziału w sprawie o sygn. akt II ZIZ 12/25.

W uzasadnieniu wniosku podniósł, że SSN Barbara Skoczkowska wielokrotnie

II ZO 46/25

2

publicznie jak i w ramach pełnionego urzędu dawała wyraz swojemu skrajnie

negatywnemu stosunkowi wobec przyjętych przez ustawodawcę zmian mających

na celu reformę sądownictwa w Polsce (oświadczenie z 20 lipca 2021 r.), co ma

ścisły związek z istotą rozpoznawanych zagadnień w niniejszej sprawie, jak i z

osobą sędziego X. Y. jak oraz z osobami jego obrońców.

Obrońca podniósł, że SSN Barbara Skoczkowska kontestowała także

uprawnienia sędziów powołanych do pełnienia urzędu na podstawie wniosku

Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w składzie i trybie przewidzianym

ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa

oraz niektórych innych ustaw, kwestionując wprost ich status. Podważając w ten

sposób konstytucyjny porządek prawny, angażowała się w sposób jaskrawy

w polityczny spór istniejący w obrębie wymiaru sprawiedliwości, m.in. podpisując

się pod listem z 10 sierpnia 2022 r. w sprawie przeniesienia sędziów, kolejno

poprzez odmowę orzekania z określonymi sędziami (oświadczenie z dnia

17 października 2022 r.), manipulację faktami w treści uzasadnienia postanowienia

z dnia 17 listopada 2022 r. w sprawie II ZZ 6/22, wykonywanie czynności

orzeczniczych w sprawach jednoosobowych – wbrew obowiązującym przepisom,

brak zawiadomienia SSA P. S. pełniącego funkcję Rzecznika Dyscyplinarnego

Sędziów Sądów Powszechnych i jego Zastępców o wyznaczeniu posiedzenia m.in.

w sprawie I ZSK 16/22, czy niewłaściwe zachowanie wobec Zastępców Rzecznika

podczas posiedzeń.

Obrońca wskazał, że jaskrawym przykładem postawy SSN Barbary

Skoczkowskiej jest także jej wypowiedź sformułowana w treści uzasadnienia

wyroku z dnia 26 października 2023 r. sygn. akt ZSK 10/23, w którym zarzuciła

SSA P. S. jako Rzecznikowi Dyscyplinarnemu Sędziów Sądów Powszechnych

instrumentalne postępowanie skierowane przeciwko sędziom „nakierowane na

efekt mrożący sędzi oraz innych sędziów, aby trzymać ich w niepewności oraz

strachu i w ten sposób zniechęcić ich do niezależności i niezawisłości przy

stosowaniu prawa”, kwestionując wprost warunki etyczne SSA P. S. do

wykonywania funkcji Rzecznika Dyscyplinarnego SSP.

II ZO 46/25

3

Zdaniem obrońcy wskazane wyżej okoliczności przekonują, że SSN Barbara

Skoczkowska w rozpoznawanej sprawie nie jest i nie będzie bezstronna, dążąc do

wydania orzeczenia o określonej treści.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek zasługuje na uwzględnienie.

Z treści art. 41 § 1 k.p.k. wynika, że sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje

okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego

bezstronności w danej sprawie.

Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku z dnia 10 października 2000 r.

(Daktaras przeciwko Litwie, skarga nr 42095/98) stwierdził, że istnieją dwa aspekty

wymogu bezstronności z art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i

podstawowych wolności. Po pierwsze, sąd musi być bezstronny w sposób

subiektywny, czyli żaden z jego członków nie powinien być stronniczy bądź

uprzedzony. Osobista bezstronność członka składu orzekającego jest dorozumiana,

chyba że istnieją dowody przeciwne. Po drugie, sąd musi być bezstronny

z obiektywnego punktu widzenia, czyli musi oferować wystarczające gwarancje

wykluczające jakąkolwiek uprawnioną wątpliwość w tej mierze. W przypadku

kryterium obiektywnego musi zostać rozważone, czy istnieją podlegające ustaleniu

fakty, które mogą wzbudzić wątpliwość co do bezstronności sędziego. W tej mierze

nawet odbiór w oczach opinii publicznej może mieć pewne znaczenie. W grę tutaj

wchodzi zaufanie, które sądy w demokratycznym społeczeństwie muszą wzbudzać

w opinii publicznej i stronach postępowania.

Podobne stanowisko zajął Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku

z dnia 10 kwietnia 2003 r. (Sigurdsson przeciwko Islandii, skarga nr 39731/98),

konkludując: „(…) W związku z tym każdy sędzia, w stosunku do którego istnieje

uprawniony powód, by obawiać się bezstronności z jego strony, musi zostać

wyłączony. (…)”.

Z okoliczności podniesionych we wniosku wynika, że SSN Barbara

Skoczkowska, tak w wypowiedziach formułowanych z perspektywy sali sądowej,

jak i w stanowiskach zajmowanych na forum publicznym, wielokrotnie wyrażała

II ZO 46/25

4

swój krytyczny i zarazem negatywny stosunek do zmian w obszarze ustroju

sądownictwa w Polsce dokonanych w okresie VIII i IX kadencji Sejmu RP.

Częstokroć zmiany te były wprowadzane z inicjatywy Ministra Sprawiedliwości lub

przy jego udziale, zaś realizacja ustawowych zadań przypisanych Ministrowi

Sprawiedliwości nie byłaby możliwa bez pomocy aparatu urzędniczego

Ministerstwa Sprawiedliwości oraz osób, którym Minister Sprawiedliwości powierzył

określone funkcje w sądownictwie.

Sędzia Sądu Rejonowego […] w [...] X. Y., którego dotyczy postępowanie w

sprawie o sygn. akt II ZIZ 12/25, W pewnym okresie był delegowany do pełnienia

czynności administracyjnych w Ministerstwie Sprawiedliwości, za swoją zgodą.

Takie działanie może być odczytywane jako wspieranie zmian legislacyjnych i

personalnych dokonywanych z udziałem resortu sprawiedliwości.

W tej sytuacji, zarówno w odbiorze społecznym, jak i postronnego

obiektywnego obserwatora, obiektywizm i bezstronność SSN Barbary

Skoczkowskiej przy rozstrzyganiu sprawy o zezwolenie na pociągnięcie sędziego X.

Y. do odpowiedzialności karnej, której tłem są wydarzenia związane

z działaniami podejmowanymi przez funkcjonariuszy publicznych działających

w ramach Ministerstwa Sprawiedliwości, może wzbudzić wątpliwości, czy sprawa ta

zostanie w sposób obiektywny rozpoznana. Rozwianiu jakichkolwiek wątpliwości

przeciętnego obserwatora procesu, które mogłyby powstać w realiach niniejszej

sprawy, będzie zatem służyć instytucja przewidziana w art. 41 § 1 k.p.k.

Należy przy tym zauważyć, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20

lipca 2004 r., sygn. akt. SK 19/02, OTK ZU 2004, nr 7/A, poz. 67, stwierdził, że

„Instytucja wyłączenia sędziego w równej mierze służy zapewnieniu realnej

bezstronności sądu, jak i umacnianiu autorytetu wymiaru sprawiedliwości przez

usuwanie choćby pozorów braku bezstronności”.

Kierując się powyższym wskazaniem oraz przytoczonymi wyżej

okolicznościami sprawy, Sąd Najwyższy uznał, że zachodzi potrzeba wyłączenia

SSN Barbary Skoczkowskiej od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZIZ

12/25.

II ZO 46/25

5

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.

[J.J.]

[r.g.]