Rzecznik cofnął zażalenie na umorzenie sprawy sędzi, SN pozostawił je bez rozpoznania

Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych SSO

Michał Lasota we wniosku z dnia 27 stycznia 2022 r., sygn. akt […], wniósł o

rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej zarzucił obwinionej X. Y. – sędzi Sądu

Okręgowego w [...] to, że:

dnia 28 kwietnia 2021 r. w [...] jako funkcjonariusz publiczny, sędzia,

przewodnicząca składu orzekającego w sprawie o sygn. akt […] Sądu Okręgowego

w [...], która rozpoznawana była na posiedzeniu w przedmiocie przyznania zwrotu

utraconego zarobku, działając z zamiarem bezpośrednim, przekraczając swoje

uprawnienia w sposób oczywisty i rażący obraziła przepisy prawa, tj. art. 618b § 3

k.p.k., poprzez spowodowanie przyznania przez Sąd orzekający w składzie

jednoosobowym, świadkowi M. P. kwoty 171,43 zł tytułem utraconego zarobku w

II ZOW 30/23

2

związku ze stawiennictwem na rozprawie, działając w ten sposób na szkodę

interesu publicznego, bowiem należna świadkowi kwota nie mogła przekroczyć, na

podstawie wskazanego przepisu, 82,31 zł, wyczerpując również znamiona

umyślnego przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego z art. 231 § 1 k.k., tj.

popełnienie czynu z art. 107 § 1 pkt 1 u.s.p.

Postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2023 r., sygn. akt

I ZSK 16/22:

1. umorzono postępowanie w sprawie na podstawie art. 17 § 1 pkt 2

k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p.;

2.obciążono Skarb Państwa kosztami postępowania w sprawie.

Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie (nieprawidłowo nazwane

odwołaniem) wniósł Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów

Powszechnych, który zaskarżył je w całości na niekorzyść obwinionej sędzi.

W odpowiedzi na powyższe obrońca obwinionej wniósł o jego

nieuwzględnienie i utrzymanie zaskarżonego postanowienia w mocy.

Pismem z dnia 23 kwietnia 2024 r. swój udział w sprawie zgłosił Rzecznik

Dyscyplinarny Ministra Sprawiedliwości, który złożonym następnie w dniu 14

czerwca 2024 r. pismem cofnął na podstawie art. 431 § 1 k.p.k. wywiedzione

zażalenie, wnosząc o pozostawienie środka odwoławczego bez rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wywiedzione zażalenie należało pozostawić bez rozpoznania wobec

skutecznego jego cofnięcia.

Wskazać na wstępie należy, iż k.p.k. nie zawiera przepisu, który

ustanawiałby regułę w kwestii odwołalności czynności procesowych stron. Sąd

Najwyższy aprobuje natomiast pogląd, że oświadczenia woli uczestników procesu

mogą być cofnięte do czasu ich załatwienia, o ile ustawa nie wprowadza

ograniczenia w tej mierze lub nie występują okoliczności uniemożliwiające

odwołanie czynności (zob. S. Śliwiński, Proces karny przed sądem powszechnym.

Zasady ogólne, Warszawa 1948, s. 430, W. Daszkiewicz, Proces karny. Część

ogólna, Poznań 1996, s. 237, I. Nowikowski, Zagadnienie odwołalności czynności

II ZOW 30/23

3

stron w projekcie kodeksu postępowania karnego, w: T. Bojarski, E. Skrętowicz

(red.), Problemy reformy prawa karnego, Lublin 1993, s. 322 – 323, B. Janusz –

Pohl, w: P. Wiliński (red.), Polski proces karny, Warszawa 2020, s. 184 – 187).

Trafnie w literaturze wskazuje się bowiem, że ,,brak w k.p.k. przepisu ogólnego,

przewidującego regułę odwołalności, nie jest przeszkodą do przyjęcia owej reguły

w odniesieniu do czynności procesowych stron, polegających na składaniu

oświadczeń woli. Kwestię odwołalności tych czynności należy łączyć

z fakultatywnością jej dokonania przez stronę. Tylko w sytuacji, gdy uczestnik

procesu korzysta z autonomii woli w zakresie podjęcia decyzji odnośnie do

dokonania czynności, jest on władny uchylić się od skutków czynności, bowiem do

jej przedsięwzięcia nie był zobligowany przez prawo procesowe. Jeżeli dokonanie

czynności przez stronę byłoby w konkretnej sytuacji obligatoryjne, to wówczas

w zasadzie nie byłoby możliwości cofnięcia czynności” (zob. I Nowikowski,

Odwoływalność czynności procesowych stron w polskim procesie karnym, Lublin

2001, s. 57).

W realiach niniejszej sprawy wskazać trzeba, iż stosowane odpowiednio

w postępowaniu dyscyplinarnym dotyczącym sędziów przepisy k.p.k., zawierają

unormowanie art. 431 k.p.k. zezwalające na cofnięcie środka odwoławczego.

Przepis art. 432 k.p.k. podaje natomiast przeszkody do skutecznego cofnięcia

środka odwoławczego (art.439 k.p.k. oraz art. 440 k.p.k.).

Zważywszy, iż pismem z dnia 14 czerwca 2024 r. Rzecznik Dyscyplinarny

Ministra Sprawiedliwości na podstawie art. 431 § 1 k.p.k. cofnął wywiedzione

odwołanie, powyższa dopuszczalna czynność procesowa, przy jednoczesnym

niestwierdzeniu przyczyn wymienionych w art. 439 k.p.k. i w art. 440 k.p.k.,

skutkowała rozstrzygnięciem jak w części dyspozytywnej postanowienia.

[M. T.]

[r.g.]

II ZOW 30/23

4