Sąd Najwyższy nie wstrzymał wyroku o nawiązki dla oskarżycieli posiłkowych

Do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja obrońcy skazanego M. K., który

wyrok sądu odwoławczego zaskarżył w całości na korzyść strony, którą

reprezentuje, podnosząc w pkt II petitum kasacji następujące zarzuty rażącego

naruszenia przepisów: 1) art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art.

434 § 1 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k.; 2) art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k.; 3)

art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k.; 4) art. 170 § 1 pkt 2, 3 i 5 k.p.k. w zw.

III KK 545/25

2

z art. 201 k.p.k. oraz art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k.; 5) art. 433 § 2

k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 434 § 1 k.p.k. w zw. z art. 413 § 2 pkt 1

k.p.k.; 6) art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 434 § 1 k.p.k. w

zw. z art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k.; 7) art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k.; 8) art.

433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k.; 9) art. 433

§ 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP; 10) art.

170 § 1 i 3 k.p.k.; 11) art. 14 § 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 52

§ 1 k.p.k. w zw. z art. 60 § 1 k.p.k. w zw. z art. 399 § 1 k.p.k.; 12) art. 9 § 2 k.k. w

zw. z art. 155 k.k. Autor kasacji sformułował również wniosek o wstrzymanie

wykonania zaskarżonego wyroku „w zakresie pkt. I. 3”, tj. co do nawiązek

orzeczonych na rzecz oskarżycieli posiłkowych, „z uwagi na okoliczności podane w

tym zakresie w uzasadnieniu niniejszej kasacji, jak również z uwagi na treść

zarzutów nr II. 5 i 6 niniejszej kasacji”. W uzasadnieniu wniosku zaakcentował, że w

zakresie rozstrzygnięcia zawartego w pkt. I.3 wyroku Sądu Apelacyjnego, w którym

dookreślono, za które spośród przypisanych skazanemu przestępstw orzeczono

nawiązki na rzecz oskarżycieli posiłkowych, istnieje duże prawdopodobieństwo

uwzględnienia podniesionego w tym przedmiocie zarzutu z pkt II.6 kasacji. Obrońca

podał, że w przypadku braku wstrzymania wykonania zaskarżonego wyroku w tym

zakresie może dojść do wszczęcia postępowania komorniczego nakierowanego na

egzekucję przedmiotowych nawiązek, a w konsekwencji egzekucji ze stanowiącej

własność skazanego nieruchomości, w której zamieszkują jego żona oraz dzieci.

Dodatkowo obrońca wskazał, że przedmiotowe nawiązki zostały ostatecznie

orzeczone za przestępstwo z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 155 k.k. w zw. z art. 11 §

2 k.k., zaś w ocenie skarżącego, w odniesieniu do tego czynu sąd odwoławczy z

naruszeniem zakazu reformationis in peius uzupełnił jego opis o znamiona

niewskazane w wyroku sądu pierwszej instancji. Zdaniem obrońcy, także w tym

zakresie istnieje duże prawdopodobieństwo uwzględnienia podniesionego w tym

przedmiocie zarzutu z pkt II.5 kasacji, a w konsekwencji uniewinnienia skazanego

od popełnienia przestępstwa z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 155 k.k. w zw. z art. 11

§ 2 k.k., za które orzeczono ww. nawiązki.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

III KK 545/25

3

Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.

Wskazany w art. 532 § 1 k.p.k. mechanizm wstrzymania wykonania

orzeczenia, zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, ma charakter

ekstraordynaryjny. Stanowi on odstępstwo od ogólnej reguły – wyrażonej w art. 9 §

2 k.k.w. – według której wyrok posiadający atrybut prawomocności podlega

bezzwłocznemu wykonaniu. Zastosowanie tej instytucji może wchodzić w rachubę

jedynie w razie kumulatywnego spełnienia dwóch kryteriów, tj. wystąpienia

oczywistej zasadności zarzutów podniesionych w nadzwyczajnym środku

odwoławczym oraz wykazania przez wnioskującego, że dalsze wykonywanie

orzeczenia mogłoby wywołać wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne dla skazanego

skutki (zob. postanowienie SN z dnia 15 lutego 2018 r., II KK 23/18; postanowienie

SN z dnia 7 września 1998 r., II KKN 262/98; postanowienie SN z dnia 14 czerwca

2018 r., II KK 184/18). Sam fakt wniesienia kasacji nie stanowi więc dostatecznej

podstawy do wstrzymania wykonania prawomocnego wyroku.

W realiach niniejszej sprawy nie sposób obecnie stwierdzić, że zachodzą

podstawy do zastosowania trybu przewidzianego w art. 532 § 1 k.p.k., bowiem

wstępna analiza podstaw oraz motywacji nadzwyczajnego środka zaskarżenia –

dokonana w niezbędnym zakresie dla rozpoznania przedmiotowego wniosku – nie

pozwala na uznanie ewidentnej, niejako „rzucającej się w oczy” wadliwości

rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie. Skarżący co do zasadniczej

podstawy przypisania M. K. odpowiedzialności karnej, tj. art. 155 k.k., nie podnosi

uchybień z art. 439 § 1 k.p.k. (jedynie co do podstawy z art. 157 § 2 k.k. zgłasza

zarzut braku skargi uprawnionego oskarżyciela), zaś awizowane zarzuty innego

rażącego naruszenia prawa (w tym dotyczące rozstrzygnięcia reformatoryjnego

sądu odwoławczego w zakresie nawiązek oraz zmiany opisu czynu z naruszeniem

zasady reformationis in peius), nie są na tyle oczywiste, aby na tym etapie – bez

szczegółowej analizy akt sprawy – przesądzać o ich zasadności czy niezasadności.

Reasumując, należało stwierdzić brak podstaw do uwzględnienia wniosku o

wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia. Podkreślić trzeba, iż

przedmiotowa decyzja w żadnej mierze nie przesądza o treści przyszłego

rozstrzygnięcia co do wniesionej kasacji, która to kwestia będzie przedmiotem

rozstrzygnięcia w odrębnym postępowaniu, po szczegółowej analizie materiałów

III KK 545/25

4

sprawy. Rozstrzygnięcie wniosku złożonego w oparciu o przepis art. 532 § 1 k.p.k.

nie stanowi swoistego prejudykatu w postępowaniu kasacyjnym, dlatego też w

żaden sposób nie rzutuje ono na kierunek przyszłego rozstrzygnięcia odnośnie

kasacji. Nie oznacza nawet, iżby procesowo niedopuszczalne było w przyszłości

uznanie zarzutów postawionych w kasacji za oczywiście zasadne (zob.

postanowienie SN z dnia 11 marca 2022 r., III KO 12/22).

Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia.

[J.J.]

[r.g.]