Sędzia SN powołany na wniosek nowej KRS wyłączony z rozpoznania kasacji

Do referatu sędziego SN R.W. wpłynęła sprawa o nr III KK 557/25. Na

obecnym etapie postępowania obrońca wskazał, że pozostawienie sprawy w

referacie pana R.W. będzie wiązało się z wystąpieniem bezwzględnej przyczyny

odwoławczej, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., albowiem ten sędzia

nominowany do urzędu na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w

trybie określonym w ustawie z 8 grudnia 2017 r. nie spełnia wymaganej

instytucjonalnej bezstronności i jego udział w rozpoznaniu kasacji prowadzi do

III KK 557/25

2

naruszenia standardu niezawisłości rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art.

47 Karty Praw Podstawowych, art. 6 EKPCz oraz art. 19 ust. 1 TUE.

Wniosek okazał się zasadny.

Jest bezsporne, że pan R.W. zanim decyzją pierwszej Prezes Sądu

Najwyższego został z dniem 14 lipca 2022 r. przeniesiony na skutek złożenia

oświadczenia w trybie art. 10 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o

zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym do Izby Karnej, był powołany na stanowisko

sędziego Sądu Najwyższego Izby Dyscyplinarnej na podstawie postanowienia

Prezydenta RP z 20 września 2018 r. w wyniku rekomendacji wydanej przez

Krajową Radę Sądownictwa ustanowioną w składzie określonym ustawą z 8

grudnia 2017 r. Wadliwość tej procedury omówiona została w uchwale składu

połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu

Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20 i w uchwale składu siedmiu

sędziów Sądu Najwyższego z 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, wynika też z

normatywnej treści art. 41 § 1 k.p.k., art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 ust. EKPC i

art. 47 Karty Praw Podstawowych. Rolą powołanych przepisów jest

zagwarantowanie stronie prawa do bezstronnego, niezależnego i niezawisłego

sądu, a takim może być wyłącznie sąd ustanowiony ustawą. W omawianej sprawie

złożenie przedmiotowego wniosku o wyłączenie wskazuje w sposób oczywisty, że

strona dostrzegła wady w procedurze powołania na stanowisko sędziego SN R.W.,

które będą prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC, gdyby zasiadał

w składzie rozstrzygającym sprawę. Badanie zasadności wniosku należało

poprzedzić dywagacją, że każdy polski sąd jest związany dokonaną przez ETPC

wykładnią standardu z art. 6 ust. 1 EKPC (zob. post. SN: z 16 września 2021 r., I

KZ 29/21; z 22 marca 2022 r., I KZP 13/21; z 15 września 2022 r., I KO 75/21), a to

skutkuje przyjęciem, że rozstrzyganie w sprawie przez osobę powołaną do Sądu

Najwyższego na stanowisko sędziego w wadliwej procedurze, wiąże się z istotnym

i bardzo prawdopodobnym naruszeniem prawa strony do rozpoznania sprawy przez

bezstronny i niezależny sąd ustanowiony ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC,

ale także standardu konstytucyjnego (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Takie

stanowisko miało miejsce w wyrokach EKPC przeciwko Polsce: z 22 lipca 2021 r.,

nr 43447/19 w sprawie Reczkowicz, z 8 listopada 2021 r., nr 49868/19 i nr

III KK 557/25

3

57511/19 w sprawie Dolińskiej-Ficek oraz Ozimka oraz z 3 lutego 2022 r., nr

1469/20 w sprawie Advance Pharma sp. z o.o. a punkt widzenia Sądu

Najwyższego wyrażony w postanowieniu z 16 września 2022 r., III KK 339/22

głoszący, że wejście w życie przepisów art. 29 § 4 – 25 ustawy o Sądzie

Najwyższym nie może prowadzić do obniżenia standardu dopuszczalności badania

bezstronności (…) sędziowskiej oraz określenia skutków ich braku, wypracowanego

w orzecznictwie TSUE i ETPCz” – ostatecznie dopełniło zasadności twierdzenia, że

realizacja standardów wynikających z przepisów art. 41 § 1 k.p.k., art. 45 ust. 1

Konstytucji RP, art. 6 ust. EKPC i art. 47 Karty Praw Podstawowych wymagało

wyłączenia od rozpoznania sprawy III KK 557/25 pana R.W.

Z tych powodów, kierując się zagwarantowaniem stronie prawa do

bezstronnego i niezależnego sądu zapewnionego ustawą (art. 6 ust. 1 EKPC), a

także biorąc pod uwagę konieczność wyeliminowania niepożądanych skutków

prawnych w postaci żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 540 § 3

k.p.k. oraz w celu ochrony Skarbu Państwa przed odpowiedzialnością

odszkodowawczą, orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia.

Dlatego orzeczono jak wyżej.

[WB]

[a.ł]