Środa Wydanie nr 39

Sygnatura akt
III KK 608/23
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna Wydział III
Rodzaj
Postanowienie
Data orzeczenia
29 grudnia 2025 r.
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sąd Najwyższy
Sąd Najwyższy
© autorzy OpenStreetMap

Sąd Najwyższy

Kasacja obrońcy o poczytalność kierowcy pod amfetaminą oddalona

Przejdź do orzeczenia, 16 min czytania

Spór

Obrońca skazanego M.S. kwestionował jego poczytalność w chwili czynu z 27 kwietnia 2017 r. Zarzucał, że mógł on być w epizodzie maniakalnym, oraz że sądy oddaliły wnioski o opinię biegłych.

Ustalenia sądu

Sąd odwoławczy na podstawie opinii biegłych uznał, że u skazanego nie stwierdzono choroby psychicznej w chwili czynu, a objawy wiązały się z używaniem amfetaminy. Twierdzenia obrony o epizodzie maniakalnym pozostają jej stanowiskiem.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Dlaczego

Sąd Najwyższy wskazał, że kasacja zmierzała do ponownej oceny faktów, a sąd odwoławczy rozważył zarzuty apelacji i dopuszczenie uzupełniającej opinii nie naruszyło art. 201 k.p.k.

Więcej o sprawie

Wcześniej skazany za jazdę pod wpływem środka odurzającego prowadził samochód z amfetaminą we krwi. Wcześniejsza opinia rozpoznała u niego epizod maniakalny, ale późniejsze opinie biegłych tego nie potwierdziły.

Sąd
Sąd Najwyższy, Izba Karna Wydział III
Sygnatura
III KK 608/23

Treść orzeczenia około 16 minut czytania

III KK 608/23

POSTANOWIENIE

Dnia 29 grudnia 2025 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Marek Siwek

na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 29 grudnia 2025 r.,

sprawy M.S.

skazanego z art. 178a § 4 k.k.

z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę

od wyroku Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim

z dnia 21 czerwca 2023 r., sygn. akt IV Ka 69/23

utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Sulęcinie

z dnia 2 marca 2022 r., sygn. akt II K 459/21

p o s t a n o w i ł

I. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;

II. obciążyć skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

[WB]

Uzasadnienie

M.S. został oskarżony o to, że w dniu 27 kwietnia 2017 r. w S. woj. […],

znajdując się pod wpływem środka odurzającego - substancji psychotropowej w

postaci amfetaminy w stężeniu prowadzącym do 240 ng/ml co wskazuje na

oddziaływanie na ośrodkowy układ nerwowy jak alkohol w stężeniu powyżej 0,5

promila alkoholu we krwi prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny -

samochód osobowy marki D. o nr rej. [...], przy czym czynu tego dopuścił się będąc

III KK 608/23

2

wcześniej prawomocnie skazanym wyrokiem Sądu Rejonowego w Sulęcinie z dnia

29 marca 2017 r. sygn. akt II K 439/16 za prowadzenie pojazdu mechanicznego

pod wpływem środka odurzającego i w okresie zakazu prowadzenia wszelkich

pojazdów mechanicznych orzeczonego tym wyrokiem na okres 3 lat, tj. o

popełnienie przestępstwa z art. 178a § 4 k.k.

Sąd Rejonowy w Sulęcinie wyrokiem z 2 marca 2022 r., sygn. akt II K

459/21, oskarżonego M.S. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu,

stanowiącego przestępstwo z art. 178a § 4 k.k., za które wymierzył mu karę 4

miesięcy pozbawienia wolności (pkt I); na podstawie art. 42 § 3 k.k. orzekając

wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na

okres 10 lat; zaś na podstawie art. 43a § 2 k.k. orzekł wobec niego świadczenie

pieniężne w kwocie 10.000 zł na rzecz Funduszy Pomocy Pokrzywdzonym i

Pomocy Postpenitencjarnej (pkt. II i III); rozstrzygając jednocześnie o kosztach

postępowania (pkt IV).

Apelację od wyroku Sądu I instancji wywiedli: Prokurator Rejonowy w S. oraz

obrońca oskarżonego, przy czym ten ostatni zaskarżył to orzeczenie w całości i

zarzucił obrazę przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na treść

wydanego orzeczenia, w postaci art. 170 § 1 pkt 5 k.p.k. w zw. z art. 202 k.p.k.

poprzez naruszenie fundamentalnego prawa oskarżonego do obrony i oddalenie

złożonego na rozprawie w dniu 19 stycznia 2022 r. wniosku o przeprowadzenie

dowodu z opinii biegłych psychiatrów, uzupełnionego pismem z dnia 26 stycznia

2022 r., w sytuacji, gdy z zestawienia daty zarzuconego oskarżonemu czynu oraz

faktów potwierdzonych w jego dokumentacji medycznej, wynika jednoznacznie, iż w

okresie objętym zarzutem oskarżony mógł się znajdować w fazie epizodu

maniakalnego, a co za tym idzie niezbędnym dla ustalenia, czy w chwili popełnienia

czynu miał on zachowaną zdolność do rozpoznania jego znaczenia i pokierowania

swoim postępowaniem, było przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych psychiatrów

w trybie art. 202 k.p.k. ze wskazaniem, że wniosek ten w sposób oczywisty zmierza

do przedłużenia postępowania, gdy:

- wniosek ten złożony został już w dniu 19 stycznia 2022 r., czyli na pierwszym

terminie rozpraw i uzupełniony został w zakreślonym przez Sąd I instancji terminie

poprzez przedłożenie dokumentacji medycznej,

III KK 608/23

3

- nie istniały żadne przeszkody, aby opinię taką sporządzić w okresie pomiędzy

rozprawą z dnia 19 stycznia 2022 r., a kolejnym termin rozprawy wyznaczonym na

dzień 2 marca 2022 r.

- przesłanka oddalenia tego wniosku w postanowieniu z dnia 3 lutego 2022 r., na

którą powołał się Sąd I instancji nie została należycie uzasadniona, w związku z

czym należy przyjąć, iż wniosek ten był możliwy do przeprowadzenia, a

okoliczności, które miały zostać w ten sposób udowodnione były istotne.

Wskazując na powyższe zarzuty, obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego

wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy w Gorzowie Wlkp. Wyrokiem z 21 czerwca 2023 r., sygn.

akt IV Ka 69/23, zaskarżony wyrok utrzymał w mocy, obciążając oskarżonego

wydatkami poniesionymi przez Skarb Państwa w postępowaniu odwoławczym i

wymierzył mu opłatę w kwocie 120 zł za to postępowanie.

Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca M.S., który

zaskarżając to orzeczenie w całości, zarzucił:

1. rażące naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na treść

zaskarżonego wyroku poprzez naruszenie art. 433 § 1 i § 2 k.p.k. w zw. z art.

457 § 3 k.p.k. poprzez powierzchowną i niepełną kontrolę odwoławczą

zarzutu apelacji dotyczącego obrazy przepisów postępowania, w tym

naruszenia fundamentalnego prawa skazanego do obrony, co skutkowało

zaaprobowaniem przez Sąd ad quem błędnego stanowiska Sądu quo, iż

skazany w chwili czynu miał zachowaną zdolność do jego rozpoznania i

pokierowania swoim postępowaniem oraz że nie zachodziły inne

okoliczności, które Sąd drugiej instancji powinien uwzględnić z urzędu;

2. rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ

na treść zaskarżonego wyroku, tj. art. 201 a contrario k.p.k. w zw. z art. 202

§ 5 k.p.k. poprzez całkowicie bezzasadne oddalenie wniosku dowodowego

zgłoszonego przez obrońcę na rozprawie w dniu 21 czerwca 2023 r. oraz

pismem z dnia 11 maja 2023 r. o powołanie innych biegłych celem wydania

opinii sądowo-psychiatrycznej na okoliczność poczytalności skazanego w

chwili czynu, podczas gdy:

1. przeprowadzenie tego dowodu jawi się jako istotne i konieczne

III KK 608/23

4

dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia, albowiem opinia, na której oparto

zaskarżone orzeczenie (w tym ustna uzupełniająca) jest niepełna, tj. nie

zawiera istotnych stwierdzeń dotyczących poczytalności skazanego w chwili

popełnienia zarzucanego mu czynu, lekceważy wnioski opinii

psychiatrycznej sporządzonej niespełna miesiąc po popełnieniu czynu

objętego przedmiotowym postępowaniem, którą rozpoznano u skazanego

epizod maniakalny w przebiegu uzależnienia od amfetaminy, a nadto została

oparta wyłącznie o aktualny stan zdrowia skazanego,

2. Sąd Okręgowy zaniechał wskazania co było przyczyną

dopuszczenia dowodu z uzupełniającej opinii biegłych na podstawie art. 201

k.p.k., tj. czy opinia z dnia 29 marca 2023 r. była niepełna, niejasna, czy też

zachodziła sprzeczność w jej treści, wskazując następnie postanowieniem z

dnia 21 czerwca 2023 r., że opinia wydana przez biegłych jest pełna i jasna,

bez jednoczesnego wyjaśnienia, które wnioski opinii zostały pierwotnie

uznane przez Sąd za niepełne, niejasne, bądź sprzeczne, podczas gdy

uzupełniająca opinia biegłych jedynie potwierdziła, że obydwie opinie,

zarówno uzupełniająca, jak i pierwotna są niepełne, zawierają istotne

sprzeczności, w tym nie uwzględniają stanu zdrowia psychicznego

skazanego tempore criminis.

3. skazany niespełna 6 dni po dacie popełnienia czynu trafił do

szpitala w G. z rozpoznaniem głównym zaburzenia psychotyczne po

środkach psychoaktywnych, prawdopodobnie z rozpoznaniem epizodu

manii, gdzie był hospitalizowany do dnia 8 maja 2017 r., a następnie do

szpitala w S., gdzie był hospitalizowany od dnia 22 maja 2017 r. do dnia 14

czerwca 2017 r.,

4. rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ

na treść zaskarżonego wyroku, a mianowicie art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k., art.

410 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. i art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3

k.p.k. polegające na częściowej tylko, a nadto dowolnej analizie

zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego podczas rozpoznawania

zarzutu apelacji, w konsekwencji powielenie jego błędnej oceny dokonanej

przez Sąd I instancji, z jednoczesnym pominięciem i oddaleniem istotnych

III KK 608/23

5

dowodów przemawiających za niepoczytalnością skazanego w

inkryminowanym okresie, bez należytego uzasadnienia takiego stanowiska,

5. rażącą naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ

na treść zaskarżonego wyroku, tj. art. 440 k.p.k. w zw. z art. 433 § 1 k.p.k.,

polegające na niewyjściu przez Sąd odwoławczy poza granice zaskarżenia i

utrzymaniu w mocy zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji w

zakresie odnoszącym się do wymiaru kary, mimo jego rażącej

niesprawiedliwości, w sytuacji gdy orzeczona względem skazanego kara 4

miesięcy pozbawienia wolności jawi się jako rażąco niewspółmiernie surowa,

albowiem prawidłowa ocena okoliczności dotyczących jej wymiaru, przede

wszystkim stopień zawinienia, a także wzgląd na cele zapobiegawcze i

wychowawcze jakie kara powinna osiągnąć w stosunku do skazanego oraz

potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa -

uzasadniają orzeczenie względem skazanego przy zastosowaniu art. 37a §

1 k.k. wyłącznie kary ograniczenia wolności, zgodnie z dyrektywami wymiary

kary, w tym regułami prewencji ogólnej i indywidualnej.

Wskazując na powyższe zarzuty, obrońca wniósł o uchylenie w całości

wyroku Sądu Okręgowego w Gorzowie Wlkp., a także poprzedzającego go wyroku

Sądu Rejonowego w Sulęcinie i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w

Sulęcinie, jako Sądowi I instancji, do ponownego rozpoznania, ewentualnie o

uchylenie w całości wyroku Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim i

przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Gorzowie Wielkopolskim, jako Sądowi

II instancji, do ponownego rozpoznania.

Prokurator Rejonowy w S. w odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalanie

jako oczywiście bezzasadnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja jest oczywiście bezzasadna, dlatego podlegała oddaleniu na

posiedzeniu, zgodnie z art. 535 § 3 k.p.k.

Należy przypomnieć, że kasację można wnieść od prawomocnego wyroku

sądu odwoławczego kończącego postępowanie (art. 519 k.p.k.) i tylko z powodu

uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa,

III KK 608/23

6

jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia (art. 523 § 1 k.p.k.). Jeśli

zatem brak jest w sprawie uchybień o charakterze bezwzględnych przyczyn

odwoławczych, a takich nie stwierdzono w sprawie i nie nawiązywał również do

nich obrońca, to dla skuteczności nadzwyczajnego środka zaskarżenia konieczne

jest podniesienie innych rażących naruszeń prawa, mogących mieć istotny wpływ

na treść wydanego w sprawie wyroku. Podkreślić należy, że nie chodzi tu jednak

tylko o formalne podniesienie takiego uchybienia, ale o wykazanie wadliwości

rzeczywiście istniejących i odnoszących się do postępowania odwoławczego.

Obrońca M.S. w kasacji podniósł wprawdzie zarzut naruszenia art. 433 § 2

k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. (pkt. 1 także pkt. 3), które co do zasady spełniają formalne

warunki wniesienia kasacji, jednakże jak wynika z ich treści, uczynił to wyłącznie po

to, aby dokonana została ponowna, niejako „trzecioinstancyjna” kontrola orzeczenia

Sądu I instancji. W tej sytuacji, należy zaakcentować i przypomnieć, że o

nierzetelnej kontroli instancyjnej można mówić jedynie wówczas, gdy sąd

odwoławczy w ogóle nie rozważy wniosków i zarzutów apelacyjnych, albo gdy

kontrola instancyjna jest niesumienna i nie ma w niej rzeczywistego,

merytorycznego odniesienia do zastrzeżeń oraz wywodów skarżącego. Nie stanowi

natomiast o naruszeniu wskazanych wyżej przepisów samo niezadowolenie

skarżącego i wyrażany przez niego brak akceptacji dla argumentów zawartych w

uzasadnieniu wyroku sądu II instancji, szczególnie jeśli z treści tego dokumentu

wynika jednoznacznie, że sąd odwoławczy rozważył wszystkie zgłoszone w apelacji

zarzuty, poddając je rzeczowej ocenie.

Wbrew wszelkim twierdzeniom autora kasacji, taka też była przeprowadzona

w niniejszej sprawie kontrola instancyjna orzeczenia Sądu Rejonowego w

Sulęcinie. Sąd II instancji nie naruszył żadnego z przywołanych w kasacji przepisów

postępowania, przeciwnie – wszystko wskazuje na to, że respektował w pełni

reguły rządzące postępowaniem odwoławczym. Właściwie rozważył zastrzeżenia

odnośnie stanu zdrowia psychicznego obrońcy oskarżonego, wywiązując się

jednocześnie w tym zakresie z zaleceń Sądu Najwyższego zawartych w wyroku z

25 stycznia 2023 r., sygn. akt III KK 618/22, uchylającym poprzednie orzeczenie

Sądu odwoławczego - Sądu Okręgowego w Gorzowie Wlkp. (wyrok z 15 czerwca

III KK 608/23

7

2022 r., sygn. akt IV Ka 239/22) i przekazującym sprawę do ponownego

rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

Przypomnieć należy, że obrońca w apelacji wskazał na naruszenie przez

Sąd I instancji przepisu art. 170 § 1 pkt 5 k.p.k. w zw. z art. 202 k.p.k., zarzucając

oddalenie wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych

psychiatrów celem ustalenia tempore criminis stanu zdrowia psychicznego M.S.

Sąd II instancji, w toku ponownego rozpoznania sprawy, dopuścił dowód z

opinii sądowo – psychiatrycznej z dnia 29 marca 2023 r., z której treści

jednoznacznie wynika, że w tej sprawie, biegli bazowali nie tylko na podstawie

jednorazowego badania oskarżonego, ale przede wszystkim kompletnej

dokumentacji medycznej, w tym również dotyczącej dotychczasowej hospitalizacji

M.S. Prócz historii leczenia oskarżonego, dysponowali także treścią sporządzonej

w innej sprawie przez biegłą psychiatrę M.L. opinii z 2 czerwca 2017 r., w której

rozpoznano u oskarżonego epizod maniakalny w przebiegu uzależnienia od

amfetaminy (k. 433).

Mając na względzie te wszystkie informacje odnośnie stanu zdrowia

oskarżonego, biegli nie stwierdzili jednak ani w trakcie badania, ani termpore

criminis cech choroby psychicznej u M.S., ani też żadnych innych istotnych

zaburzeń, które mogłyby mieć znaczenie dla oceny jego poczytalności. Biegli

podkreślili, że podczas hospitalizacji M.S., nie udało się ustalić w sposób pewny

jego uzależnienia od amfetaminy, zaś opisane i stwierdzone u niego objawy

psychotyczne oraz maniakalne, które pojawiły się po spożyciu tego środka,

ustępowały podczas leczenia i nie nawracały w czasie abstynencji, co wskazuje, że

zostały spowodowane wyłącznie używaniem narkotyków. Nadużywanie amfetaminy

pozostawało bez wpływu na poczytalność badanego (k. 431 – 440).

Na rozprawie apelacyjnej, postanowieniem z 16 maja 2023 r., Sąd

odwoławczy uwzględniając wniosek obrońcy oskarżonego z 11 maja 2023 r. i

zawarte w nim zastrzeżenia do wskazanej opinii biegłych (k. 473), na podstawie art.

201 k.p.k. dopuścił dowód z uzupełniającej opinii biegłych psychiatrów w osobach

dr. W.S. oraz dr. W.M. (k. 479). Na rozprawie 21 czerwca 2023 r. obaj biegli

podtrzymali wszystkie wnioski zawarte w sporządzonej pisemnej opinii odnośnie

M.S., jeszcze raz wyjaśniając i akcentując, że nie było u oskarżonego rozpoznania

III KK 608/23

8

epizodu manii, zaś reprezentowane zaburzenia zachowania i konieczność

mechanicznego zabezpieczenia wynikała z używania przez niego narkotyków.

Zachowania jakie zostały opisane przy jego przyjęciu do szpitala wskazują na stan

po spożyciu amfetaminy i tak też zostało opisane w epikryzie. Biegli także wskazali,

że samo uzależnienie nie znosi poczytalności, mimo tego, że zażywanie środków

psychoaktywnych wynika z mechanizmu uzależnienia, to zawsze dana osoba ma

możliwości wyboru, czy sięgać po środek czy zgłosić się na detoksykację. W

przypadku przyjęcia oskarżonego do szpitala w Gorzowie Wlkp. rozpoznano

wyłącznie, że znajdował się w stanie psychozy związanej z narkotykami, po

spożyciu amfetaminy. Biegli stwierdzili jednocześnie, że poddawali ocenie

oskarżonego na czas inkryminowany, a nie na czas jego hospitalizacji.

Sąd II instancji, uznając zatem - przytoczoną tylko fragmentarycznie opinię

wskazanych biegłych - za pełną, jasną i odpowiadającą na kluczowe dla określenia

poczytalności oskarżonego pytania, miał wszelkie podstawy, by kolejny wniosek

obrońcy o powołanie innych biegłych lekarzy psychiatrów, celem wydania opinii

odnośnie tego, czy oskarżony w chwili czynu miał zachowaną zdolność

rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem, na podstawie

art. 201 k.p.k. (a contrario) oddalić.

Sąd odwoławczy nie naruszył więc normy art. 201 k.p.k., tylko dlatego, że nie

spełnił oczekiwań obrońcy, którego wniosek – jak zasadnie argumentował w treści

swojego postanowienia Sąd Okręgowy - miał li tylko na celu pozyskanie opinii

korzystnej z punktu widzenia obrony i interesów oskarżonego, nie służyłby

natomiast wyjaśnieniu istotnych okoliczności mających znaczenie dla

rozstrzygnięcia sprawy.

Sąd II instancji, miał tym bardziej podstawy do tego, aby sprawę

poczytalności oskarżonego uznać za jednoznacznie wyjaśnioną, gdyż jak

argumentował w uzasadnieniu, w sprawie tej wykazano, że M.S. w chwili czynu nie

miał zniesionej, ani ograniczonej poczytalności. Wszystkie zaś zastrzeżenia mające

dyskredytować wydaną w tej sprawie opinię są bezpodstawne. Wbrew wywodom

obrońcy, biegli w opinii pisemnej i ustnej wyjaśnili wszelkie wątpliwości i udzielili

wyczerpującej odpowiedzi na pytania dotyczące stanu zdrowia psychicznego

oskarżonego, z których wynikało m. in., że M.S. w czasie pobytu w szpitalu oraz

III KK 608/23

9

podczas zatrzymania, miał typowe objawy i zachowania właściwe dla osoby

odurzonej, a nie osoby w stanie psychozy. Taki też wniosek wynikał z innych

zgromadzonych w tej sprawie dowodów, zwłaszcza informacji policjantów zawartej

w protokole badania i zatrzymania wymienionego. Oskarżony zaledwie po 2

godzinach od ujęcia i pobrania krwi został zwolniony do domu, co poniekąd

wskazuje także, że nie było podstaw do jego dalszego zatrzymania, czy

hospitalizacji. Aktualnie, jak twierdzi jego obrońca, oskarżony pracuje, co jest

pomocniczym argumentem przemawiającym za trafnością wydanej wobec M.S.

opinii, zwłaszcza zawartego tam wniosku, że w zachowaniu jego nie stwierdzono

znacznej degradacji (patrz część 3 uzasadnienia SO). Zachowanie oskarżonego w

dniu 27 kwietnia 2017 r., w tym opisane w opinii objawy psychoaktywne i

maniakalne, jak ustalił Sąd II instancji, związane były wyłącznie z używaniem przez

niego środków odurzających, które – co charakterystyczne - ustępowały w trakcie

leczenia i podczas abstynencji oskarżonego.

To wszystko natomiast zaprzecza twierdzeniu obrońcy, jakoby nadal nie

zostały wyczerpane wszystkie możliwości prowadzące do zbadania i wyjaśnienia

poczytalności M.S. w chwili zdarzenia, przez co przeprowadzona kontrola

instancyjna – zdaniem obrońcy - miała nie spełniać wymogów wszechstronności, o

jakiej mowa w art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. (patrz zarzuty z pkt. 1- 3

kasacji).

Szczególnie nietrafnie jednak obrońca zarzuca, że doszło przed Sądem II

instancji do naruszenia art. 433 § 1 k.p.k. Przypomnieć należy, że przepis ten

stanowi, że sąd odwoławczy rozpoznaje sprawę w granicach zaskarżenia, a jeżeli

w środku odwoławczym zostały wskazane zarzuty stawiane rozstrzygnięciu -

również w granicach podniesionych zarzutów, uwzględniając treść art. 447 § 1-3, a

w zakresie szerszym w wypadkach wskazanych w art. 435, art. 439 § 1, art. 440 i

art. 455. Przepis ten wskazuje zatem na obowiązek dokonania kontroli

zaskarżonego wyroku pod względem merytorycznym i prawnym nie tylko w

granicach środka odwoławczego, ale także we wskazanych wyże przypadkach z

urzędu, niezależnie od tych granic, w celu weryfikacji respektowania reguł

sumienności procesu. Sąd ma zatem obowiązek badania z urzędu wymienionych

uchybień, jeśli nie zostały podniesione w środku odwoławczym.

III KK 608/23

10

Jak wskazano we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia, kwestia

ustalenia poczytalności oskarżonego w chwili czynu, do której odnosi się

przeważająca większość zarzutów kasacyjnych, stanowiła kluczowy przedmiot

dociekań przed Sądem odwoławczym. To natomiast, że ustalenia poczynione przez

Sąd II instancji, nie satysfakcjonują obrońcy, nie może prowadzić do wniosku, że

doszło do naruszenia zwłaszcza normy art. 433 § 1 k.p.k. Tym bardziej, że jak

wyraźnie stwierdził Sąd II instancji w swoim uzasadnieniu, brak było podstaw do

wyjścia poza granice zaskarżenia, nie stwierdzono bowiem istnienia żadnej z

przyczyn z art. 439 § 1 k.p.k., art. 440 k.p.k. i art. 455 k.p.k. (patrz część 5.1.1

uzasadnienia).

Bezpodstawnie tym samym skarżący twierdzi, że Sąd II instancji naruszył

przepis art. 440 k.p.k. w zw. z art. 433 § 1 k.p.k., co miałoby przejawiać się w

zaakceptowaniu wymierzonej M.S. kary 4 miesięcy pozbawienia wolności, która –

zdaniem obrońcy – jest rażąco niesprawiedliwa. Jak wynika bowiem z treści

sporządzonego w tej sprawie uzasadnienia, orzeczona wobec oskarżonego kara

podlegała również stosownej instancyjnej weryfikacji, jednakowoż Sąd Okręgowy

nie dopatrzył się w niej cech rażąco niewspółmiernie surowej, co zarzut powyższy

czyni zupełnie bezpodstawnym, a z uwagi na swoją rzeczywistą wymowę (rażącej

niewspółmierności orzeczonej kary) jest wręcz zarzutem na tym etapie

postępowania niedopuszczalnym (patrz art. 523 § 1 zdanie drugie k.p.k.).

Wniesiona w tej sprawie kasacja miała zatem na celu spowodowanie przed

Sądem Najwyższym ponownej kontroli wyroku Sądu Rejonowego, czemu

postępowanie kasacyjne zdecydowanie nie służy, zwłaszcza gdy chodzi o obszary

właściwie skontrolowane przed Sądem II instancji. Sąd Najwyższy nie jest sądem

kolejnej instancji, a w niniejszym postępowaniu weryfikacji podlegają wyłącznie

uchybienia Sądu odwoławczego (art. 519 k.p.k.) o charakterze prawnym, których

poziom naruszenia może mieć realny i istotny wpływ na treść wydanego w sprawie

orzeczenia. Na tej rangi rzeczywiste naruszenia nie wskazywała natomiast

wniesiona przez obrońcę w tej sprawie kasacja.

Mając to na uwadze rozstrzygnięto jak w pkt. I postanowienia, na podstawie

art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k. orzekając o kosztach postępowania

kasacyjnego.

III KK 608/23

11

[WB]

[r.g.]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.