Kradzież felg zarzucona, paserstwo przypisane. SN oddalił kasację obrońcy

D.S. został oskarżony o to, że w bliżej nieustalonym dniu, w okresie od 21

października 2020 r. do dnia 30 października 2020 r. działając wspólnie i w

porozumieniu z P.B., z otwartego garażu przy ul. [...] w G. woj. [...], dokonali zaboru

w celu przywłaszczenia dwóch kompletów felg samochodowych wraz z oponami o

wartości łącznej 3400 zł na szkodę A.G., tj. o popełnienie przestępstwa z art. 278 §

1 k.k.

III KK 614/25

2

Sąd Rejonowy w Gorlicach wyrokiem z 23 grudnia 2024 r., sygn. akt II K

426/23:

1. orzekając w zakresie czynu zarzucanego oskarżonemu D.S. uznał go za

winnego tego, że w bliżej nieustalonym dniu okresu od 21 października

2020 r. do 13 września 2021 r. w G. woj. [...] nabył od P.B. za 200 zł komplet

felg samochodowych z oponami o wartości 1200 zł, o których m.in. mowa w

akcie oskarżenia, co do których na podstawie towarzyszących okoliczności

powinien i mógł przypuszczać, że pochodzą z czynu zabronionego, tj. uznał

oskarżonego za winnego popełnienia występku z art. 292 § 1 k.k. w zw. z art.

4 § 1 k.k., za który wymierzył mu karę grzywny w wysokości 60 stawek

dziennych, przyjmując wysokość jednej stawki na kwotę 15 zł;

2. na zasadzie art. 624 § 1 k.p.k. zwolnił oskarżonego od zapłaty na rzecz

Skarbu Państwa kosztów sądowych.

Apelację od tego wyroku wniósł obrońca oskarżonego, który zaskarżając to

orzeczenie w całości, podniósł zarzut obrazy przepisów postępowania, tj. art. 14 § 1

k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. poprzez przekroczenie granicy skargi

uprawnionego oskarżyciela tj. ujęcia w opisie czynu zabronionego zachowania,

które nie było objęte pierwotną skargą wniesioną przez oskarżyciela publicznego,

gdzie zgodnie z zasadą skargowości wyrażoną w art. 14 § 1 k.p.k. do wszczęcia i

prowadzenia postepowania wymagana jest skarga uprawnionego podmiotu, a co w

konsekwencji doprowadziło do uchybienia przepisom postępowania, będącym

bezwzględną przyczyną odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.

Sąd Okręgowy w Nowym Sączu, po rozpoznaniu apelacji obrońcy, wyrokiem z 18

czerwca 2025 r., sygn. akt II Ka 161/25 zaskarżony wyrok utrzymał w mocy,

zwalniając oskarżonego od ponoszenia kosztów sadowych za postępowanie

odwoławcze.

Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca skazanego, który

zaskarżając to orzeczenie w całości, zarzucił obrazę przepisów postępowania

mającą istotny wpływ na treść orzeczenia, polegającą na naruszeniu art. 14 § 1

k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., poprzez rozpoznanie sprawy pomimo braku

skargi uprawnionego oskarżyciela co do części czynu objętego opisem

przypisanego oskarżonemu czynu zabronionego, tj. poprzez przekroczenie granic

III KK 614/25

3

skargi wniesionej przez oskarżyciela publicznego i ujęcie w opisie czynu

zabronionego zachowania, które nie zostało objęte pierwotnym aktem oskarżenia,

co w konsekwencji doprowadziło do uwzględniania okoliczności nieuwzględnionych

przez uprawniony podmiot w ramach skargi inicjującej postępowanie, a tym samym

do rozpoznania sprawy pomimo braku skargi w wymaganym zakresie – co stanowi

bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.

Wskazując na ten zarzut obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu

Okręgowego oraz wyroku Sądu Rejonowego oraz umorzenie postępowania

karnego wobec D.S.

Prokurator Rejonowy w G. w odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako

oczywiście bezzasadnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja jest oczywiście bezzasadna, dlatego podlegała oddaleniu na

posiedzeniu zgodnie z art. 535 § 3 k.p.k.

Przypomnieć należy, że kasację na korzyść można wnieść jedynie w razie

skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę

pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania (art. 523 § 2

k.p.k.). Ograniczenia przewidziane w tym przepisie nie dotyczą jednak kasacji

wniesionej z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. oraz w wypadku

określonym w art. 521 k.p.k. (§ 4 pkt 1 i 2). Powyższe oznacza, że na skarżącym,

niebędącym podmiotem szczególnym, który wnosi kasację od wyroku skazującego

na karę inną niż kara pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej

wykonania, ciąży obowiązek powołania uchybienia stanowiącego co najmniej jedną

z bezwzględnych przyczyn odwoławczych, co wiąże się zarazem z wykazaniem, że

uchybienie to faktycznie nastąpiło.

Obrońca skazanego D.S., który został skazany przez Sąd I instancji za czyn

z art. 292 § 1 k.k. zarzucił w apelacji, że Sąd ten dopuścił się naruszenia przepisów

art. 14 § 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., co również miało stanowić

bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.

Sąd apelacyjny – Sąd Okręgowy w Nowym Sączu, nie podzielił jednak tych

twierdzeń obrońcy, szeroko argumentując w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku,

III KK 614/25

4

dlaczego Sąd Rejonowy miał prawo i podstawy, aby oskarżonego D.S., w ramach

pierwotnie zarzucanego mu aktem oskarżenia zachowania mającego polegać na

kradzieży dwóch kompletów felg i opon na szkodę A.G., w konsekwencji uznać

winnym paserstwa tych przedmiotów, co – wbrew wyrażonym już w apelacji

twierdzeniom skarżącego – nie naruszało granic skargi uprawnionego oskarżyciela.

Zachowanie oskarżonego, polegające na nabyciu kompletu felg samochodowych z

oponami, o których na postawie towarzyszących okoliczności powinien i mógł

przypuszczać, że pochodzą z czynu zabronionego, mieści się w ramach zdarzenia

historycznego stanowiącego postawę faktyczną oskarżenia. Potwierdza to

szczególności: tożsamość sprawcy, czas czynu mieszczący się w granicach aktu

oskarżenia (odnośnie okresu od 21 października 2020 r do 30 października 2020 r.),

miejsce zdarzenia, dobro prawne będące przedmiotem ochrony (mienie), osoba

pokrzywdzonej, konkretny przedmiot czynności wykonawczej, współdziałanie z P.B.,

tożsamy skutek działania (pozbawienie pokrzywdzonej należącego do niej mienia).

Zdaniem Sądu odwoławczego, suma tych okoliczności wskazuje, że znaczna część

przypisanego oskarżonemu zachowania pokrywa się z zachowaniem, które zostało

mu zarzucone przez oskarżyciela publicznego w akcie oskarżenia. Tym samym

wspólny obszar pomiędzy czynem zarzucanym i przypisanym w wyroku, wyklucza

uznanie, że Sąd I instancji wyszedł poza granice skargi uprawnionego oskarżyciela.

Sąd Najwyższy podziela stanowisko wyrażone w wyroku Sądu

odwoławczego. Stanowisko to zostało w sposób właściwie zupełny

uargumentowane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Można wszakże dodać,

że analizując zagadnienie tożsamości czynu w judykaturze Sądu Najwyższego

wskazano, że zgodnie z zasadą skargowości (art. 14 § 1 k.p.k.), ramy

postępowania jurysdykcyjnego są określone przez zdarzenie historyczne opisane w

akcie oskarżenia, a nie przez poszczególne elementy tego opisu. Zatem, zasada

skargowości nie ogranicza sądu w ustaleniach wszystkich cech faktycznych tego

zdarzenia oraz w zakresie oceny prawnej rozpoznawanego czynu. W konsekwencji,

sąd nie jest związany ani szczegółowym opisem czynu zawartym w zarzucie aktu

oskarżenia, ani kwalifikacją prawną nadaną temu czynowi przez oskarżyciela. Nie

jest wyjściem poza ramy oskarżenia takie postąpienie, w którym sąd w wyniku

III KK 614/25

5

przeprowadzonego przewodu sądowego i weryfikacji ujawnionego materiału

dowodowego:

1) ustali, że rozpoznawane przez niego zdarzenie miało miejsce w innym

czasie, niż to przyjął prokurator w akcie oskarżenia;

2) dokona w wyroku pewnych ustaleń faktycznych odmiennie, niż to zostało

przyjęte w akcie oskarżenia, popieranym przez prokuratora; przy czym ustalenia te

mogą dotyczyć nie tylko strony przedmiotowej, ale także (co nawet występuje

częściej) strony podmiotowej czynu;

3) przyjmie odmienne, co do szczegółów, zachowanie się i sposób działania

poszczególnych sprawców;

4) powiąże zachowanie oskarżonego, zarzucane mu w akcie oskarżenia, z

odmiennym skutkiem niż to stwierdza prokurator.

Warunkiem wprowadzenia jednej, czy też nawet wszystkich zmian jest

jedynie to, aby w realiach dowodowych konkretnej sprawy oczywistym było, iż sąd

dokonywał oceny tego samego zachowania oskarżonego, które stanowiło

przedmiot oskarżenia (tzw. tożsamość czynu zarzucanego i przypisywanego) - zob.

tak w wyroku z 30 października 2012 r., II KK 9/12.

Wyrażona w art. 14 § 1 k.p.k. zasada skargowości wyznacza zatem granice

podmiotowe i przedmiotowe rozpoznania sprawy w danym postępowaniu. Granice

te określone są jednak nie wyłącznie przez sam opis czynu zawarty w akcie

oskarżenia lub przyjętą kwalifikację prawną, lecz przez zdarzenie w znaczeniu

historycznym. Przy uwzględnieniu tej zasady, jak również prawidłowo przyjętych

kryteriów tożsamości czynu, jakimi operował Sąd odwoławczy należy stwierdzić, że

nie doszło do uchybienia polegającego na rozpoznaniu sprawy pomimo braku

skargi uprawnionego oskarżyciela, w więc z naruszeniem art. 14 § 1 k.p.k. w zw. z

art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., a co za tym idzie, zaskarżony wyrok nie kończy

postępowania dotkniętego uchybieniem w postaci bezwzględnej przyczyny

odwoławczej (art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.).

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w pkt. I postanowienia, na

podstawie art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k. obciążając skazanego

kosztami postępowania kasacyjnego.

III KK 614/25

6

[WB]

[r.g.]