Skazany G.P. bez wskazania podstaw wznowienia. SN odmówił przyjęcia wniosku

Wyrokiem Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 22 lutego 2021 r., sygn.

akt II K 38/19 G.P. został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 13 § 1

k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. i art. 156 § 1 pkt 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., za które

wymierzono mu karę 12 lat pozbawienia wolności. Wyrok zawiera również

rozstrzygnięcia dotyczące środka kompensacyjnego, zaliczenia na poczet kary

III KO 107/25

2

pozbawienia wolności okresu rzeczywistego pozbawienia wolności oraz kosztów

procesu.

Po rozpoznaniu apelacji wywiedzionej od tego orzeczenia przez obrońcę,

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, wyrokiem z dnia 4 listopada 2021 r., sygn. akt II AKa

43/21, utrzymał zaskarżony wyrok w mocy i orzekł o kosztach procesu.

Pismem z dnia 6 lutego 2025 r., skazany G.P., powołując się na trudną

sytuacją materialną wywołaną pozbawieniem wolności, zwrócił się o wyznaczenie

mu obrońcy z urzędu w celu sporządzenia i wniesienia wniosku o wznowienie

postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie w

sprawie II AKa 43/21.

Zarządzeniem sędziego Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2025 r.,

wezwano skazanego do udzielenia – w terminie 7 dni od otrzymania zarządzenia –

informacji, jakie to konkretnie podstawy wznowieniowe mają stanowić kanwę

wniosku o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego

w Rzeszowie z dnia 4 listopada 2021 r., sygn. akt II AKa 43/21, albowiem na

zaistnienie takowych w treści swojego wniosku skazany nie wskazał – pod rygorem

odmowy przyjęcia wniosku (art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. lub

ewentualnie art. 545 § 3 k.p.k.).

Pismem z dnia 19 listopada 2025 r., zatytułowanym „zażalenie – skarga”,

poza przywołaniem tez wskazujących, że jego autor nie zgadza się z ww.

wezwaniem, wnioskodawca wskazał, dlaczego nie zgadza się z przywołanymi

wyżej orzeczeniami. Skarżący przywołał eksponowane już w toku postępowania

przed sądami powszechnymi argumenty związane z wadliwością oceny

zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brakiem obiektywizmu

prokuratura P.W. Wskazał nadto, że w jego ocenie sądy dokonały wadliwej

wykładni pojęcia „choroby realnie zagrażającej życiu” (art. 156 § 1 pkt 2 k.k.).

Podniósł, że nie miał żadnego motywu popełnienia przypisanego mu przestępstwa i

przyznaje się jedynie do tego, że przekraczając granice obrony koniecznej

spowodował ciężki uszczerbek na zdrowiu u M.H.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Z treści wniosku o wznowienie postępowania, uwzględniając zawartość

pisma z dnia 19 listopada 2025 r., wynika jego oczywista bezzasadność,

III KO 107/25

3

uzasadniająca odmowę przyjęcia tego wniosku bez wzywania do usunięcia braków

formalnych (art. 545 § 3 k.p.k.).

Na wstępie przypomnieć wypada, że instytucja wznowienia postępowania

należy do kręgu nadzwyczajnych środków zaskarżenia, których procesowe

uruchomienie może nastąpić wyłącznie na podstawie przesłanek ściśle określonych

w ustawie (art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k., art. 540b k.p.k., art. 542 § 3 k.p.k.).

W art. 545 § 3 k.p.k. ustawodawca nałożył na sąd wznowieniowy obowiązek

dokonywania kontroli wniosku o wznowienie postępowania przez pryzmat jego

ewentualnej oczywistej bezzasadności. Powyższy przepis wskazuje, że sąd

odmawia przyjęcia wniosku niepochodzącego od prokuratora, adwokata, radcy

prawnego albo radcy Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, bez

wzywania do usunięcia jego braków formalnych, jeżeli z treści wniosku, w

szczególności odwołującego się do okoliczności, które były już rozpoznawane w

postępowaniu o wznowienie postępowania, wynika jego oczywista bezzasadność.

Katalog przyczyn, których zaistnienie może skutkować uznaniem wniosku za

oczywiście bezzasadny ma zatem - na co wyraźnie wskazuje użyty na gruncie art.

545 § 3 k.p.k. zwrot „w szczególności” - charakter otwarty. Oczywista

bezzasadność wniosku może wynikać m.in. z faktu, że oparto go na podstawach,

które nie są przewidziane w ustawie albo być konsekwencją niewskazania we

wniosku jakichkolwiek podstaw wznowieniowch. Na równi z ostatnio przywołanym

przykładem, należy również traktować sytuację, w której odwołanie się do

określonej podstawy wznowieniowej ogranicza się jedynie do formalnego jej

przywołania, bez wskazywania, jakie konkretnie okoliczności przemawiają za

wznowieniem postępowania, czy też do przytoczenia okoliczności, które w

oczywisty sposób nie mieszczą się we wskazywanej podstawie.

W przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie przywołał jakiejkolwiek

okoliczności, która mieściłaby się w określonych w ustawie podstawach

wznowieniowych, których katalog został skazanemu wskazany w wezwaniu z dnia

6 listopada 2025 r. Informacje wynikające z pisma z dnia 19 listopada 2025 r. nie

wskazują w szczególności, by w sprawie dopuszczono się – potwierdzonego

orzeczeniem, o którym mowa w art. 541 k.p.k. - przestępstwa, co do którego

istnieje uzasadniona podstawa przyjęcia, że mogło mieć to wpływ na treść

III KO 107/25

4

orzeczenia, czy też by po wydaniu orzeczenia ujawniły się nowe fakty lub dowody

wskazujące na to, że skazany nie popełnił czynu albo czyn jego nie stanowił

przestępstwa lub nie podlegał karze, czy też skazano go za przestępstwo

zagrożone karą surowszą albo nie uwzględniono okoliczności zobowiązujących do

nadzwyczajnego złagodzenia kary albo też błędnie przyjęto okoliczności

wpływające na nadzwyczajne obostrzenie kary, czy też by potrzeba wznowienia

postępowania wynikała z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego albo organu

międzynarodowego (art. 540 k.p.k.). Informacje zawarte we wniosku nie wskazują

również na to, by w przedmiotowej sprawie zaktualizowały się pozostałe podstawy

wznowieniowe.

Odnosząc się natomiast do podniesionych przez skazanego zastrzeżeń co

do wezwania z dnia 6 listopada 2025 r. należy wskazać, że taki tryb procedowania

w przypadku składania przez skazanych wniosków o wyznaczenie obrońcy z

urzędu w postępowaniu wznowieniowym jest zgodny z utrwaloną linią

interpretacyjną Sądu Najwyższego (zob. np. zarządzenie z dnia 13 marca 2020 r.,

sygn. akt V KO 32/20).

Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej

postanowienia.

[WB]

[a.ł]