Obrońca skazanego za szkodę w spółce podważał skład sądu. SN nie wstrzymał wyroku

Wyrokiem Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 20 marca 2023 r., sygn. akt

III K 105/20 G. R. został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 296 §

1 k.k. w zw. z art. 296 § 3 k.k., za co wymierzono mu karę roku pozbawienia

wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres próby 3 lat. Ponadto

Sąd orzekł wobec oskarżonego karę grzywny w wymiarze 400 stawek dziennych po

100 zł każda, a także zastosował środek karny w postaci zakazu zajmowania

stanowisk kierowniczych w spółkach prawa handlowego przez okres 5 lat.

III KO 4/26

2

Dodatkowo orzekł obowiązek zapłaty 1 093 101,12 zł na rzecz pokrzywdzonego

tytułem naprawienia szkody. Rozstrzygnął także o kosztach postępowania.

Apelację od powyższego wyroku wniósł obrońca oskarżonego, okazała się

ona jednak nieskuteczna. Sąd Apelacyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 1 marca

2024 r., sygn. akt II AKa 258/23, zmienił zaskarżony wyrok jedynie o tyle, że

skorygował wysokość szkody wyrządzonej przestępstwem.

Pismem datowanym na 8 stycznia 2026 r. obrońca skazanego złożył

wniosek o wznowienie postępowania powołując się na przesłankę o której mowa w

art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k. – a to ujawnienie się nowych faktów wskazujących na

to, że czyn skazanego nie stanowił przestępstwa. Jednocześnie, w kolejnym piśmie,

obrońca skazanego wniósł o wznowienie postępowania z powodu wystąpienie

bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., a

to ze względu na udział w wydaniu wyroku Sądu odwoławczego sędziego

powołanego na ten urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej

w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie

Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw.

W obu pismach zawarto także wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku.

W ocenie Sądu Najwyższego nie zasługiwał on na uwzględnienie.

Wykładnia art. 532 § 1 k.p.k., do którego odsyła art. 545 § 1 k.p.k.,

jednoznacznie wskazuje, że wstrzymanie wykonania orzeczenia stanowi wyłączne

uprawnienie sądu wznowieniowego, a nie ustawowy obowiązek. Wstrzymanie

wykonania wyroku funkcjonuje zatem jako wyjątek od fundamentalnej zasady

bezzwłocznej wykonalności prawomocnych wyroków, wyrażonej w art. 9 § 2 k.k.w.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje uzasadniona powściągliwość w

stosowaniu tego instrumentu, oparta na przekonaniu, że ingerencja w sferę

wykonawczą jest dopuszczalna jedynie w wyjątkowych okolicznościach. Kluczową

przesłanką merytoryczną jest w tym przypadku wysokie prawdopodobieństwo

wznowienia postępowania. Jedynie w takich sytuacjach wstrzymanie egzekucji kary

jawi się jako niezbędne dla zapobieżenia wystąpieniu nieodwracalnych i dotkliwych

skutków, które mogłyby uczynić ewentualne późniejsze uchylenie wyroku

spóźnionym i nieefektywnym z punktu widzenia ochrony praw jednostki.

III KO 4/26

3

W niniejszej sprawie Sąd Najwyższy, dokonując wstępnej i incydentalnej

kontroli wskazanych podstaw wznowienia, i nie przesądzając kierunku

merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, uznał, że nie zaistniały szczególne

przesłanki uzasadniające przełamanie zasady stabilności prawomocnych orzeczeń.

Choć okoliczności podnoszone we wnioskach wymagają pogłębionej analizy

merytorycznej, ich charakter na obecnym etapie procedowania nie pozwala na

stwierdzenie oczywistości potrzeby wznowienia postępowania. Dotyczy to również

sygnalizowanego uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., którego wystąpienie z

uwagi udział w składzie sądu osoby powołanej na urząd sędziego w sądzie

powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa

ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o

zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.

U. z 2018 r. poz. 3), wymaga – zgodnie z uchwałą składu połączonych Izb: Cywilnej,

Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23

stycznia 2020 r. ( BSA I-4110-1/20) – stwierdzenia, że wadliwość procesu

powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu

niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji

Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz

art. 6 ust, 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.

Wobec powyższego stwierdzono brak wystarczających podstaw do

skorzystania z kompetencji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k.

[J.J.]

[a.ł]