Sygnatura akt: IV KB 15/26
Sąd: Sąd Najwyższy
Wydział: Izba Karna Wydział IV
Rodzaj: Zarządzenie
Data orzeczenia: 25 marca 2026 r.
W serwisie od: 29 października 2026 r.
Zestawienie z tego dnia
Kategorie: Sąd Najwyższy

SN odrzucił wniosek obrońcy o test niezależności sędziego Stankiewicza

Spór

Obrońca skazanego złożył wniosek o zbadanie, czy sędzia SN Stanisław Stankiewicz spełnia wymogi niezawisłości i bezstronności, z uwzględnieniem okoliczności powołania oraz jego postępowania po powołaniu.

Ustalenia sądu

Wniosek pochodził od strony postępowania, został wniesiony przez obrońcę w terminie i spełniał wymogi formalne pisma procesowego. Nie wskazywał jednak sposobu postępowania sędziego po powołaniu ani tego, jak miało to wpłynąć na niezawisłość w tej sprawie.

Rozstrzygnięcie

Prezes Sądu Najwyższego Zbigniew Kapiński odrzucił wniosek i nie zawiadomił Okręgowej Rady Adwokackiej o odrzuceniu.

Dlaczego

Powołanie na bezwzględną przyczynę odwoławczą oznaczałoby, że wpływ występuje w każdej sprawie, co jest sprzeczne z celem przepisu. Art. 29 § 11 uSN obejmuje pełnomocników, a nie obrońców, więc obowiązek zawiadomienia izby adwokackiej nie zachodził.

Dla firm

Wniosek o zbadanie niezawisłości sędziego SN musi wskazać konkretny wpływ okoliczności na daną sprawę. Samo powołanie się na bezwzględną przyczynę odwoławczą nie wystarcza.

Więcej o sprawie

Obrońca skazanego powoływał się na bezwzględną przyczynę odwoławczą, a Prezes SN uznał, że to nie wystarcza. Wniosek nie wskazywał, jak okoliczności powołania i dalsze postępowanie sędziego miały wpłynąć na tę sprawę.

Wniosek nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów, nie wskazuje bowiem na sposób postępowania sędziego po powołaniu
Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy

Sąd: Sąd Najwyższy, Izba Karna Wydział IV
Sygnatura: IV KB 15/26

Treść orzeczenia

IV KB 15/26

ZARZĄDZENIE

Dnia 25 marca 2026 r.

W związku z wnioskiem o zbadanie spełnienia przez SSN Stanisława

Stankiewicza wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem

okoliczności towarzyszących powołaniu i postępowania po powołaniu na podstawie

art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6-9 i 24 uSN,

stwierdziwszy, że:

- wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym –

skazanego (art. 29 § 7 uSN),

- został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę skazanego (art. 871 § 1

k.p.c. w zw. z art. 29 § 8 zd. czwarte uSN),

- z zachowaniem terminu tygodniowego (art. 29 § 8 zd. pierwsze uSN) i

- czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego (art. 119 § 1

k.p.k. w zw. z art. 29 § 9 i 24 uSN),

1) wniosek odrzucić;

2) odpis zarządzenia doręczyć obrońcy i skazanemu oraz

dołączyć do akt IV KO 153/25;

3) o wniosku i o wydanym zarządzeniu zawiadomić SSN

Stanisława Stankiewicza;

4) zakreślić sprawę w repertorium KB jako zakończoną w inny

sposób.

Prezes Sądu Najwyższego

SSN Zbigniew Kapiński

Uzasadnienie

IV KB 15/26

Kodeks postępowania karnego nie przewiduje w niniejszym wypadku

obowiązku sporządzenia uzasadnienia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne

(por. art. 99 § 2 k.p.k.). Jednakże – z uwagi na odrzucenie wniosku – należało je

sporządzić.

Wniosek nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów, nie

wskazuje bowiem na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak

okoliczności związane z powołaniem oraz sposób postępowania sędziego po

powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – miałyby wpływać na naruszenie

standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy.

Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać powoływanej przez

wnioskodawcę okoliczności wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej,

albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie

od jej okoliczności. To z kolei stałoby w sprzeczności z treścią i celem art. 29 § 5

uSN. Wymogów tych nie mogą także zastąpić cytaty z orzeczeń sądowych.

W niniejszej sprawie brak było podstaw, aby o odrzuceniu wniosku

zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką. Artykuł 29 § 11 uSN przewiduje co

prawda obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie

odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis

ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem

obrońców. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role

procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i

radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników,

jak i obrońców. Brak jest w takiej sytuacji jakichkolwiek racjonalnych podstaw, aby

w wypadku art. 29 § 11 uSN sformułowanie „pełnomocnik” rozumieć szerzej aniżeli

w art. 85 § 2 uSN, jako obejmujące także obrońcę. W takiej sytuacji w

postępowaniu prowadzonym przed Sądem Najwyższym na podstawie przepisów

Kodeksu postępowania karnego zawiadomienie organu samorządu zawodowego,

do którego należy obrońca, w razie złożenia przez niego wniosku o

przeprowadzenie testu niezależności, który został odrzucony (art. 29 § 10 uSN),

możliwe jest jedynie w razie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 20 § 1

k.p.k., a te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione.

IV KB 15/26

Prezes Sądu Najwyższego

SSN Zbigniew Kapiński

Na niniejsze zarządzenie zażalenie nie przysługuje.

[J.J.]

[a.ł]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.