Zarzut wadliwej obsady sądu nie wstrzymał kary 4 lat wobec K.C. SN odmówił

Na skutek kasacji obrońców skazanego K.C. od wyroku Sądu Apelacyjnego

w Katowicach z dnia 16 czerwca 2025 r., II AKa 561/24, zmieniającego wyrok Sądu

Okręgowego w Katowicach z dnia 22 kwietnia 2024 r., XVI K 17/21, przed Sądem

Najwyższym zawisła sprawa m.in. tego skazanego. Za przypisane mu przestępstwa

został on skazany na karę łączną 4 lat pozbawienia wolności.

W odniesieniu do skazanego K.C. kasację wniosło dwoje jego obrońców –

adw. P.P. i adw. M.S. W obu pismach stanowiących kasację zostały zawarte

wnioski o wstrzymanie wykonania zaskarżonego nią wyroku. Pierwszy z obrońców

IV KK 33/26

2

uzasadnił ten wniosek powołując się na wysokie prawdopodobieństwo

uwzględnienia kasacji. Obrońca podkreślił, że w kasacji został podniesiony zarzut

nienależytej obsady sądu, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art.

439 § 1 pkt 2 k.p.k., której stwierdzenie przez Sąd Najwyższy obligatoryjnie

prowadzi do uchylenia zaskarżonego wyroku. Argumentował także, że pozostałe

zarzuty, dotyczące rażącego naruszenia fundamentalnych zasad prawa karnego

materialnego i procesowego, wskazują na oczywistą zasadność nadzwyczajnego

środka zaskarżenia. W tych okolicznościach wykonywanie kary pozbawienia

wolności wobec skazanego K.C. byłoby rażąco niesprawiedliwe i stanowiłoby

niepowetowaną szkodę, której nie dałoby się naprawić w przypadku późniejszego

uchylenia wyroku. Z kolei wniosek adw. M.S. nie został szerzej uzasadniony.

Pismem z dnia 25 lutego 2026 r. adw. P.P. przedłożył „uzupełnienie wniosku

o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 16

czerwca 2025 r., sygn. akt II AKa 561/24”. W tym piśmie zawarł argumentację

odnoszącą się do zarzutów kasacji, jak również podkreślił, że wykonanie kary

łącznej 4 lat pozbawienia wolności doprowadziłoby do nieodwracalnych skutków dla

skazanego. Te skutki powiązał z wadliwością merytoryczną wyroku i

prawdopodobieństwem jego uchylenia. Podkreślił, że nawet potencjalne następcze

odszkodowanie za niesłuszne pozbawienie wolności nie będzie mogło stanowić

pełnej rekompensaty wykonywania kary do czasu rozpoznania kasacji, gdyby

następnie doszło do uchylenia wyroku. Obrońca podkreślił, że skazany wyraża

gotowość do poddania się wolnościowym środkom zapobiegawczym.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wnioski o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku okazały się

niezasadne.

W orzecznictwie słusznie przyjmuje się, że Sąd Najwyższy może wstrzymać

wykonanie prawomocnego wyroku wyłącznie w wyjątkowych przypadkach. Za

podjęciem takiej decyzji muszą przemawiać: bardzo wysokie prawdopodobieństwo

uwzględnienia kasacji, nietrafność merytoryczna wyroku oraz ustalenie, że

wykonanie kary przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby dla skazanego

IV KK 33/26

3

wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki. Zasadnie podkreśla się

więc, że można wstrzymać wykonanie zaskarżonego kasacją wyroku, jeżeli

wyraźnie rysuje się perspektywa uniewinnienia skazanego, względnie umorzenia

wobec niego postępowania na skutek uwzględnienia kasacji (por. postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2018 r., II KK 23/18; postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 21 lipca 2025 r., II KK 83/25). Niezbędne jest więc ustalenie,

że postawione orzeczeniu sądu odwoławczego zarzuty (i argumentacja

zaprezentowana na ich poparcie) dają asumpt do przyjęcia poglądu o niemal

pewnej wadliwości zaskarżonego wyroku sądu odwoławczego (por. postanowienia

Sądu Najwyższego: z dnia 3 kwietnia 2025 r., IV KK 55/25; z dnia 27 marca 2025 r.,

III KK 84/25). W tej sprawie nie zachodzi przedmiotowa oczywistość i

jednoznaczność uchybień sygnalizowanych przez obrońców.

Nieodwracalne skutki i niepowetowane straty wynikające z wykonania

orzeczenia, do których odwołuje się obrońca we wniosku o wstrzymanie, muszą

wynikać z wysokiego prawdopodobieństwa zasadności zarzutów kasacyjnych (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 2025 r., V KK 157/25). Skoro

jednak, jak już wskazano, zasadność zarzutów kasacji nie jest widoczna prima facie,

niebezpieczeństwo tego typu następstw wykonania wyroku, w rozumieniu art. 532 §

1 k.p.k., nie jest wystarczające do wstrzymania jego wykonania.

Sąd Najwyższy dostrzega, że oboje obrońcy podnieśli zarzut wskazujący na

zaistnienie uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., związany z orzekaniem w tej

sprawie przez sąd powszechny, w składzie którego zasiadali sędziowie powołani na

wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym

przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie

Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3). Jednakże

sam fakt powołania do pełnienia urzędu sędziego sądu powszechnego w

procedurze, o której mowa powyżej, nie jest wystarczający do uznania, że w

sprawie zaistniała bezwzględna przyczyna odwoławcza (por. uchwała składu

połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20,

OSNK 2020, z. 2, poz. 7; uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z

dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I KZP 2/22, OSNK 2022, z. 6, poz. 22). Natomiast

IV KK 33/26

4

kwestia zaistnienia podstawy uchylenia wyroku z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., z

uwzględnieniem okoliczności tej konkretnej sprawy, a także okoliczności

związanych z nominacją konkretnych sędziów, będzie przedmiotem rozważań w

ramach merytorycznego rozpoznania kasacji (por. postanowienia Sądu

Najwyższego: z dnia 7 lipca 2022 r., III KK 117/22; z dnia 25 lutego 2022 r., V KK

54/22).

W przypadku braku stwierdzenia prima facie zasadności kasacji, nie jest

wystarczające wyrażenie gotowości poddania się przez skazanego wolnościowym

środkom zapobiegawczym w trybie art. 532 § 2 k.p.k. Możliwość zastosowania

środka zapobiegawczego jest elementem następczym wobec spełnienia przesłanek

do wstrzymania wykonania wyroku.

Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że nie

zachodzą w tej sprawie wystarczające podstawy do zastosowania nadzwyczajnej

instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k. Dodać należy, że decyzja w tym

względzie w żadnym razie nie przesądza ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii

zasadności kasacji skarżących od prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w

Katowicach.

Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w części

dyspozytywnej postanowienia.

[WB]

[a.ł]