Kasację obrońca z urzędu napisał z własnej inicjatywy, Skarb Państwa nie zapłaci

Postanowieniem z dnia 14 października 2026 r., IV KK 331/26, Sąd Najwyższy

oddalił kasację wniesioną przez obrońcę z urzędu skazanego K. P. od wyroku Sądu

Apelacyjnego w Katowicach z dnia 12 marca 2026 r., sygn. akt II AKa 509/25,

zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej z dnia 19 sierpnia 2025 r.,

sygn. akt III K 42/25, jako oczywiście bezzasadną, zwalniając skazanego od

ponoszenia kosztów postępowania kasacyjnego.

W piśmie z dnia 22 października 2026 r. obrońca z urzędu skazanego –

adwokat K. R. wniosła o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy

prawnej udzielonej skazanemu z urzędu

IV KK 331/26

2

Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.

Wniosek nie jest zasadny. Zgodnie z art. 84 § 1 i 2 k.p.k., wyznaczenie

obrońcy z urzędu uprawnia go do działania w całym postępowaniu, nie wyłączając

czynności po uprawomocnieniu się orzeczenia, jeżeli nie zawiera ograniczeń oraz

nakłada na niego obowiązek podejmowania czynności procesowych do

prawomocnego zakończenia postępowania. Oznacza to, że obrońca z urzędu

wyznaczony na wcześniejszym etapie postępowania może sporządzić i wnieść

kasację od orzeczenia, o którym jest mowa w art. 519 k.p.k., jednak Skarb Państwa

nie jest zobowiązany do zapłaty za tę czynność, mającą miejsce po prawomocnym

zakończeniu postępowania, gdy została podjęta z inicjatywy samego obrońcy. Ten

obowiązek istnieje, gdy na podstawie art. 84 § 3 k.p.k. obrońca został wyznaczony z

urzędu w postępowaniu kasacyjnym z inicjatywy osoby, której dotyczy orzeczenie.

Jak trafnie wskazano w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 15 stycznia

2013 r., II KZ 56/12: „Skarb Państwa reguluje należności z racji nieopłaconej obrony

z urzędu tylko w ramach tych działań obrońcy, które są jego prawnym obowiązkiem,

co wyłącza ich pokrywanie, gdy ustanowiony obrońca z urzędu, po ustaniu

obowiązku w tym zakresie, podejmuje z własnej inicjatywy dalsze kroki obrończe”.

Pogląd ten dominuje w orzecznictwie Sądu Najwyższego (zob. np. postanowienia

Sądu Najwyższego: z dnia 7 sierpnia 2013 r., II KK 15/13; z dnia 4 maja 2016 r., III

KK 334/15; z dnia 31 maja 2023 r., II KK 529/21; z dnia 14 sierpnia 2024 r., II KK

263/23; z dnia 28 sierpnia 2026 r., V KK 185/26) i pozostaje aktualny również na

gruncie niniejszej sprawy.

Z akt sprawy wynika, że adwokat K. R., zarządzeniem upoważnionego

sędziego z dnia 10 czerwca 2025 r. została wyznaczona obrońcą z urzędu

skazanego K. P. w postępowaniu o wydanie wyroku łącznego, a zatem ciążący na

niej obowiązek podejmowania na rzecz skazanego czynności procesowych ustał z

chwilą prawomocnego zakończenia tego postępowania, tj. z chwilą wydania wyroku

Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 12 marca 2026 r., sygn. akt II AKa 509/25.

Adwokat K. R. nie została wyznaczona obrońcą skazanego w postępowaniu

kasacyjnym, na podstawie art. 84 § 3 k.p.k., a kasację sporządziła i wniosła z własnej

inicjatywy, co – jak wskazano wcześniej – wyłącza pokrywanie wynikających stąd

kosztów przez Skarb Państwa.

IV KK 331/26

3

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

[J.J.]

[r.g.]