Ten sam skazany, dwa wyroki łączne. SN uchylił późniejszy z Rybnika

IV KK 349/25

2

Sąd Rejonowy w Rybniku wyrokiem łącznym z dnia 29 maja 2025 r. (sygn. akt

III K 218/25), na podstawie art. 91 § 2 k.k., połączył jednostkowe kary wymierzone

skazanemu P. S. prawomocnymi wyrokami: Sądu Rejonowego w Mikołowie z dnia

20 lutego 2024 r. (sygn. akt II K 728/23), Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 3

września 2024 r. (sygn. akt III K 902/24) oraz Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 30

stycznia 2025 r. (sygn. akt III K 948/24), orzekając wobec niego karę łączną 1 roku i

6 miesięcy pozbawienia wolności. Na mocy art. 572 k.p.k. Sąd umorzył postępowanie

w przedmiocie wydania wyroku łącznego w części dotyczącej wyroków: Sądu

Rejonowego w Żorach z dnia 14 sierpnia 2023 r. (sygn. akt II K 313/23), Sądu

Rejonowego w Jastrzębiu-Zdroju z dnia 22 kwietnia 2024 r. (sygn. akt II K 934/23)

oraz Sądu Rejonowego w Jastrzębiu-Zdroju z dnia 23 maja 2024 r. (sygn. akt II K

354/24).

Przedmiotowy wyrok łączny uprawomocnił się bez wniesienia środków

odwoławczych.

Kasację od powyższego prawomocnego wyroku łącznego wniósł Prokurator

Generalny, zaskarżając go w całości na niekorzyść skazanego P. S.. Skarżący

zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu rażące naruszenie przepisu prawa karnego

procesowego, to jest art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., stanowiące bezwzględną przyczynę

uchylenia orzeczenia określoną w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., polegające na wydaniu w

dniu 29 maja 2025 r. wyroku łącznego w sprawie o sygnaturze III K 218/25 i

orzeczeniu kary łącznej 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności obejmującej

skazania w sprawach o sygnaturach III K 902/24, III K 948/24 oraz II K 728/23,

podczas gdy postępowanie w tym samym przedmiocie, co do tych samych wyroków

tej samej osoby, zostało wcześniej zakończone wydaniem przez Sąd Rejonowy w

Mikołowie w dniu 27 maja 2025 r. wyroku łącznego (sygn. akt II K 383/24), który

uprawomocnił się w dniu 4 czerwca 2025 r. Podnosząc ten zarzut, Prokurator

Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i umorzenie postępowania

w przedmiocie wydania wyroku łącznego na podstawie art. 537 § 2 k.p.k. w zw. z art.

439 § 1 pkt 8 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

IV KK 349/25

3

Wniesiona przez Prokuratora Generalnego kasacja jest oczywiście zasadna,

a stwierdzone uchybienie ma charakter bezwzględnej przyczyny odwoławczej

wymienionej w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. Analiza akt sprawy oraz zestawienie

chronologii wydawanych rozstrzygnięć prowadzi do wniosku, że w dacie

uprawomocnienia się zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego w Rybniku w obrocie

prawnym istniało już inne, wcześniej uprawomocnione orzeczenie, rozstrzygające w

tym samym przedmiocie i wobec tej samej osoby.

Z ustaleń Sądu Najwyższego wynika, że postępowanie o wydanie wyroku

łącznego przed Sądem Rejonowym w Rybniku (sygn. akt III K 218/25) toczyło się

równolegle z postępowaniem przed Sądem Rejonowym w Mikołowie (sygn. akt II K

383/24). Choć wyrok w Rybniku zapadł w dniu 29 maja 2025 r., to dwa dni wcześniej,

tj. 27 maja 2025 r., Sąd Rejonowy w Mikołowie wydał własny wyrok łączny,

obejmujący nie tylko te same skazania, które stały się podstawą orzeczenia w

Rybniku (III K 902/24, III K 948/24, II K 728/23), ale również dodatkowo karę

wymierzoną w sprawie II K 19/25. Kluczowe znaczenie dla oceny wystąpienia

ujemnej przesłanki procesowej ma jednak moment uprawomocnienia się obu

orzeczeń. Wyrok Sądu Rejonowego w Mikołowie stał się prawomocny w dniu 4

czerwca 2025 r., natomiast wyrok Sądu Rejonowego w Rybniku uprawomocnił się

dwa dni później – 6 czerwca 2025 r.

Wspomniana konfiguracja czasowa oznacza, że w dniu 6 czerwca 2025 r. w

odniesieniu do skazanego P. S. zachodziła powaga rzeczy osądzonej (res iudicata).

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, jeżeli w obrocie prawnym

pozostają dwa prawomocne wyroki łączne dotyczące tych samych jednostkowych

skazań, wyrok, który uprawomocnił się później, dotknięty jest uchybieniem z art. 17

§ 1 pkt 7 k.p.k. Nie ma przy tym znaczenia, że Sąd Rejonowy w Mikołowie orzekał w

szerszej konfiguracji przedmiotowej. Skoro zatem węzeł kary łącznej dotyczący

spraw III K 902/24, III K 948/24 oraz II K 728/23 został już prawomocnie

ukształtowany orzeczeniem Sądu Rejonowego w Mikołowie z dniem 4 czerwca 2025

r., późniejsze uprawomocnienie się rozstrzygnięcia w tym samym zakresie przez Sąd

w Rybniku doprowadziło do niedopuszczalnej w państwie prawa sytuacji

funkcjonowania dwóch sprzecznych orzeczeń o karze łącznej.

IV KK 349/25

4

Wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.

obliguje Sąd Najwyższy do uchylenia dotkniętego wadą orzeczenia. Ponieważ

przeszkoda procesowa w postaci powagi rzeczy osądzonej ma charakter trwały i

nieusuwalny, jedynym prawnie możliwym rozstrzygnięciem jest uchylenie

zaskarżonego wyroku łącznego i umorzenie postępowania w tym przedmiocie.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

[J.J.]

[r.g.]

Tomasz Artymiuk Włodzimierz Wróbel Marek Pietruszyński