Oskarżyciel prywatny zapłaci 720 zł za obrońcę uniewinnionej w kasacji

IV KK 366/25

2

Postanowieniem wydanym na posiedzeniu, w dniu 25 listopada 2025 r., w

sprawie o sygn. akt IV KK 366/25, Sąd Najwyższy na posiedzeniu bez udziału stron

oddalił jako oczywiście bezzasadną kasację wniesioną przez pełnomocnika

oskarżyciela prywatnego D.R., który kwestionował prawomocny wyrok

uniewinniający A.S. od zarzucanego jej czynu.

O ile w postanowieniu Sądu Najwyższego z 25 listopada 2025 r. o oddaleniu

kasacji pełnomocnika oskarżyciela prywatnego jako oczywiście bezzasadnej

rozstrzygnięto o kosztach sądowych związanych z tym postępowaniem (obciążono

nimi oskarżyciela prywatnego, co znajduje umocowanie w przepisach art.

637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 i 3 k.p.k.), o tyle orzeczenie to - z uwagi na brak

stosownego wniosku - nie zawierało rozstrzygnięcia w przedmiocie poniesionych

przez oskarżonego wydatków związanych z ustanowieniem obrońcy z wyboru w

postępowaniu kasacyjnym.

Pismem z 20 stycznia 2026 r. obrońca oskarżonej r. pr. M.S. złożył wniosek

o uzupełnienie postanowienia i ustalenie kosztów zastępstwa procesowego.

Sąd Najwyższy uznał co następuje.

Wniosek ustalenie kosztów zastępstwa procesowego okazał się słuszny,

gdyż zgodnie z art. 637a k.p.k. do kosztów postępowania kasacyjnego stosuje się

odpowiednio przepisy o kosztach postępowania odwoławczego, chyba że ustawa

stanowi inaczej. Wobec tego odpowiednie zastosowanie w tej sprawie znalazł art.

636 § 1 k.p.k., przewidujący obciążenie oskarżyciela prywatnego kosztami procesu

za postępowanie odwoławcze (kasacyjne), jeżeli środek odwoławczy pochodzi

wyłącznie od niego i nie został uwzględniony, jak miało to miejsce w przedmiotowej

sprawie. Do kosztów procesu niewątpliwie należą uzasadnione wydatki stron, w

tym z tytułu ustanowienia w sprawie jednego obrońcy (art. 626 § 1 pkt 2 k.p.k.).

W przedmiotowej sprawie ustanowiony przez oskarżoną obrońca, w piśmie z

17 czerwca 2025 r., złożył odpowiedź na kasację pełnomocnika oskarżyciela

prywatnego, wnosząc o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej, w uzasadnieniu

IV KK 366/25

3

odnosząc się do dotychczasowego biegu postępowania oraz przedstawiając

stanowisko w zakresie zarzutów podniesionych przez pełnomocnika oskarżyciela

prywatnego.

A.S. została w niniejszej sprawie uniewinniona, zatem zgodnie z ogólną

zasadą wynikającą z art. 632 pkt 1 k.p.k. koszty procesu w sprawach z oskarżenia

prywatnego sąd zasądza od oskarżyciela prywatnego (w przedmiotowej sprawie nie

doszło do pojednania się stron).

Nie ulega wątpliwości, że do kosztów procesu zgodnie z treścią art. 616 § 1

pkt 2 k.p.k. należą uzasadnione wydatki stron, w tym z tytułu ustanowienia w

sprawie jednego obrońcy lub pełnomocnika. Ich wysokość wynika

z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w

sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 215; dalej:

rozporządzenie). W przedmiotowej sprawie nie mógł mieć jednak zastosowania §

11 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia, gdyż kasacja pełnomocnika oskarżyciela

prywatnego została oddalona na posiedzeniu bez udziału stron. Tymczasem

wskazany przepis przewiduje stawki minimalne za obronę przed Sądem

Najwyższym, a zatem dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy sprawa została rozpoznana

na rozprawie lub jawnym posiedzeniu, w których uczestniczył obrońca.

Jednocześnie zauważyć należy, że w rozporządzeniu brak jest określenia

stawki wynagrodzenia za sporządzenie "odpowiedzi na kasację". Dlatego też,

respektując brzmienie § 20 rozporządzenia, który nakazuje wysokość stawek

minimalnych w sprawach nieokreślonych w rozporządzeniu ustalać przyjmując za

podstawę stawkę w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju uznano, że

zastosowanie znajduje tu przepis § 11 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia, określający

stawki minimalne przewidziane dla czynności m.in. sporządzenia opinii o braku

podstaw do wniesienia kasacji (zob.m.in. postanowienie SN z 26 czerwca 2019

r. sygn. akt IV KK 372/18; postanowienie SN z 9 września 2020 r. sygn. akt IV KK

603/19; postanowienie SN z 22 marca 2021 r. sygn. akt IV KK 574/20).

Wysokość przysługującego zwrotu poniesionych kosztów obrony z wyboru

określona jest rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października

2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2026.118 t.j.).

IV KK 366/25

4

Zgodnie z jego przepisami, w sytuacji nieuwzględnienia środka zaskarżenia

wniesionego na niekorzyść oskarżonego, przysługuje mu zwrot poniesionych

kosztów ustanowienia jednego obrońcy z wyboru. W przedmiotowym postępowaniu

zrealizowane na zewnątrz (a więc niejako widoczne dla Sądu Najwyższego)

czynności polegały na złożeniu przez obrońcę oskarżonej odpowiedzi na kasację.

Reasumując, w ocenie Sądu Najwyższego właściwą kwotą, którą należało

zasądzić od oskarżyciela prywatnego D.R. na rzecz uniewinnionej A.S., tytułem

zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z wyboru przed Sądem Najwyższym, tj.

za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na kasację, była zgodnie z § 11 ust. 4 pkt

2 rozporządzenia kwota 720 zł. Biorąc bowiem pod uwagę brak udokumentowania

poniesionych przez oskarżoną wydatków, zastosowanie znalazła regulacja z § 16

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie

opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2026.118 t.j.) stanowiąca, iż w

przypadku braku oświadczenia o wysokości kosztów obciążających stronę z tytułu

wynagrodzenia radcy prawnego, opłatę ustala się w wysokości odpowiadającej

stawce minimalnej, a zatem w przypadku sporządzenia odpowiedzi na kasację, na

podstawie § 11 ust. 4 pkt 2 cyt. rozporządzenia – kwotę 720 zł (siedemset

dwadzieścia złotych), (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 29 kwietnia 2022 r.

sygn. akt III KK 21/22 i cyt. tam orzecznictwo), od oskarżyciela prywatnego na

rzecz oskarżonej.

Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.

[WB]

[r.g.]