Skarb Państwa zapłaci oskarżycielce posiłkowej 1920 zł za jej pełnomocnika w kasacji

Jeden z pełnomocników oskarżycielki posiłkowej K.Ł. z wyboru – adw. K.W.

wystąpiła do Sądu Najwyższego z wnioskiem o zasądzenie na rzecz oskarżycielki

IV KK 428/25

2

posiłkowej, która w postępowaniu przed Sądem Najwyższym korzystała z jej

pomocy, kosztów procesu, w tym wydatków związanych z ustanowieniem

pełnomocnika w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, według norm

przepisanych. Do wniosku załączyła pełnomocnictwo do reprezentowania strony

przed Sądem Najwyższym w uzupełnieniu braków formalnych, do uzupełnienia

których zobowiązała się na rozprawie kasacyjnej w dniu 6 maja 2026 r. (k. 72-73).

Jak wynika z akt sprawy, na rozprawie kasacyjnej w dniu 6 maja 2026 r.

pełnomocnik K.Ł. reprezentowała swoją mandantkę, która nie stawiła się na

terminie rozprawy, biorąc w niej czynny udział (wypowiedziała się co do kwestii

merytorycznych) (protokół k. 66-67). Ponadto, w dniu 28 sierpnia 2025 r. złożyła do

Sądu Najwyższego odpowiedź na kasację obrońcy skazanego B.G. (k. 27-30).

Postanowieniem z dnia 6 maja 2026 r., Sąd Najwyższy oddalił kasację

obrońcy B.G. jako oczywiście bezzasadną, a także zwolnił skazanego od

ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie kasacyjne obciążając nimi Skarb

Państwa (k. 68).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek pełnomocnika należało uznać za słuszny co do zasady.

W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że zgodnie z art. 626 § 2 k.p.k.,

jeśli w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie nie zamieszczono

rozstrzygnięcia o kosztach, jak również, gdy zachodzi konieczność dodatkowego

ustalenia ich wysokości lub rozstrzygnięcia o kosztach postępowania

wykonawczego, orzeczenie w tym przedmiocie wydaje odpowiednio sąd pierwszej

instancji, sąd odwoławczy, a w zakresie dodatkowego ustalenia wysokości kosztów

także referendarz sądowy właściwego sądu. Przepis ten znajduje zastosowanie w

postępowaniu kasacyjnym w związku z wyraźnym odesłaniem przez art. 637a k.p.k.

O ile w postanowieniu kończącym postępowanie kasacyjne w sprawie

(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2026 r.) rozstrzygnięto co do

zasady o kosztach sądowych związanych z tym postępowaniem (obciążono nimi

Skarb Państwa zgodnie z art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k.), to nie

IV KK 428/25

3

rozstrzygnięto o kosztach poniesionych przez oskarżycielkę posiłkową K.Ł., a to

wobec braku pełnomocnictwa do reprezentowania oskarżycielki posiłkowej w

postępowaniu kasacyjnym złożonym wraz z pisemnym wnioskiem o zasądzenie

kosztów w wymaganym terminie po rozprawie kasacyjnej. Skoro skazany został

zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie kasacyjne, to

zgodnie z art. 636 § 1 k.p.k. (a także ww. zasadą), koszty procesu za postępowanie

kasacyjne ponosi Skarb Państwa.

W myśl art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k. do kosztów procesu podlegających zwrotowi

należą uzasadnione wydatki stron, w tym z tytułu ustanowienia w sprawie jednego

pełnomocnika. W zakresie postępowania kasacyjnego zasadniczo obejmują one

wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie kasacji/odpowiedzi na kasację oraz za

obronę przed Sądem Najwyższym. Jak wynika z treści wniosku oraz akt sprawy,

pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej w postępowaniu kasacyjnym wykonała obie z

wymienionych wyżej czynności, mianowicie reprezentowała oskarżycielkę

posiłkową przed Sądem Najwyższym na rozprawie kasacyjnej w dniu 6 maja 2026 r.

(protokół rozprawy kasacyjnej k. 66-67), a także sporządziła odpowiedź na kasację

(k. 27-30). Tym samym oskarżycielka posiłkowa poniosła ww. koszty obrony na

rozprawie przed Sądem Najwyższym, za którą to czynność rozporządzenie Ministra

Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności

adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 t.j., dalej cyt. jako rozporządzenie) w § 11

ust. 2 pkt 6 przewiduje stawkę w wysokości 1 200 zł, a także dodatkowe koszty

obrony w postaci uzasadnionych wydatków z tytułu sporządzenia przez jej

pełnomocnika odpowiedzi na kasację, za którą to czynność prawną ww.

rozporządzenie nie przewidziało odrębnej stawki. Jednak najbardziej zbliżona

swym charakterem jest opinia o braku podstaw do wniesienia kasacji (§ 11 ust. 4

pkt 2), dlatego należało na tej podstawie przyjąć wartość stawki minimalnej na

kwotę 720 zł. W orzecznictwie prezentowany był również pogląd, że jest to

czynność zbliżona do samej kasacji (zob. np. post. SN z dnia 24 października 2013

r., sygn. III KK 316/13). Przyjmując takie stanowisko, wartość stawki minimalnej

zamyka się również w tej kwocie, gdyż § 11 ust. 3 pkt 1 ww. rozporządzenia

ustanawia ją w wysokości 720 zł (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11

stycznia 2021 r., III KK 218/19, LEX nr 3245744).

IV KK 428/25

4

Stosownie do dyspozycji § 16 ww. rozporządzenia, wniosek o zasądzenie

kosztów zastępstwa prawnego i kosztów adwokackich może zawierać

oświadczenie o wysokości kosztów obciążających stronę z tytułu wynagrodzenia

adwokata. W braku takiego oświadczenia, opłatę ustala się w wysokości

odpowiadającej stawce minimalnej, chyba że okoliczności określone w § 15 ust. 3

przemawiają za innym jej ustaleniem. Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej, tak w

ustnym wniosku o zasądzenie kosztów zawartym w protokole rozprawy kasacyjnej

(k. 67), jak i w pisemnym wniosku (k. 72) nie zawarła oświadczenia o wysokości

kosztów obciążających stronę z tytułu wynagrodzenia adwokata, dlatego Sąd

Najwyższy ustalił wynagrodzenie pełnomocnika z uwzględnieniem ww. stawek

minimalnych, nie dopatrując się przy tym okoliczności określonych w § 15 ust. 3

rozporządzenia.

Oskarżycielka posiłkowa K.Ł., jako wygrywająca proces na etapie

postępowania kasacyjnego, powinna uzyskać zwrot całości poniesionych kosztów

związanych z tym postępowaniem, które to - zgodnie z orzecznictwem Sądu

Najwyższego - należy ustalić jak wskazano wyżej bacząc na treść § 15 ust. 3 oraz

§ 11 ust. 2 pkt 6 i § 11 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia (zob. postanowienia SN: z dnia

29 lipca 2022 r., III KK 72/21, LEX nr 3482106; z dnia 13 października 2022 r., V

KK 49/22, LEX nr 3509710; z dnia 13 października 2022 r., V KK 218/21, LEX nr

3511321). Koszty obrony/reprezentacji z wyboru w postępowaniu kasacyjnym

ustalić należało na łączną kwotę 1 920 zł, na którą składa się kwota 1 200 zł

stanowiącą stawkę minimalną za obronę/reprezentację oskarżycielki posiłkowej na

rozprawie przed Sądem Najwyższym oraz kwota 720 zł stanowiąca wydatek z

tytułu sporządzenia przez pełnomocnika odpowiedzi na kasację (§ 11 ust. 4 pkt 2

rozporządzenia). Zasądzenie kosztów obrony/reprezentacji wyższych od

wskazanych powyżej kwot/stawek minimalnych (maksymalnie w wysokości ich

sześciokrotności) w sprawach wymagających przeprowadzenia rozprawy wymaga

wykazania i ustalenia okoliczności uzasadniających takie rozstrzygnięcie

wymienionych w § 15 ust. 3 rozporządzenia, czego pełnomocnik oskarżycielki

posiłkowej nie wykazała (zaniechała ich ustalenia). W swym wniosku (zarówno

ustnym, jak i pisemnym) pełnomocnik nie wskazała nawet na czynność

sporządzenia odpowiedzi na kasację. Dlatego Sąd Najwyższy kierując się

IV KK 428/25

5

powyższymi wskazaniami zasądził od Skarbu Państwa na rzecz oskarżycielki

posiłkowej K.Ł. koszty procesu tytułem uzasadnionych wydatków, w tym za obronę

oskarżycielki posiłkowej przed Sądem Najwyższym i za sporządzenie odpowiedzi

na kasację w łącznej kwocie 1 920 zł, tj. kwotę 1 200 zł (za obronę) i 720 zł (za

odpowiedź na kasację).

Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w części dyspozytywnej

postanowienia.

[WB]

[r.g.]